II SA/Sz 148/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Studentów i Doktorantów Politechniki [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału [...] przy Politechnice [...] z dnia [...] r. W dniu [...]. M.K. złożył wniosek o przyznanie pomocy materialnej na rok akademicki [...] w postaci: 1. stypendium socjalnego, 2. stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3. stypendium na wyżywienie. We wniosku wskazał, że rodzina jego składała się z matki W.K., która pobiera zasiłek dla bezrobotnych, córki M.K. ur. [...]r., osoby te wraz z wnioskodawcą pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Nadto M.K. podał, że jest osobą bezrobotną. Do wniosku strona dołączyła następujące załączniki: 1. zaświadczenie z urzędu skarbowego M.K. 2. z urzędu skarbowego W.M., 3. zaświadczenie od komornika, 4. kserokopia aktu urodzenia M.K. 5. kserokopia wyroku rozwód, 6. kserokopia wyroku w sprawie o alimenty, 7. oświadczenie o utracie dochodu, 8. kserokopia decyzji o utracie prawa do zasiłku, 9. kserokopia orzeczenia stopniu niepełnosprawności, 10. kserokopia umowy o prowadzenie konta. M.K. w piśmie z [...]r. wyjaśnił, że wszystkie informacje podane we wniosku są prawdziwe i aktualne. Według strony do wniosku dołączył wszystkie dokumenty wymagane przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym jak i Regulamin ustalania wysokości przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki [...]. Jednocześnie skarżący zastrzegł, iż inne wymagane oświadczenia czy zaświadczenia może dostarczyć po uzasadnionym wezwaniu. Decyzją z dnia [...] r., Komisji Stypendialnej Wydziału Elektroniki i Informatyki przy Politechnice [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy materialnej dla studentów wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kpa (Dz. U. Nr 98/2000, poz. 1071 ze zm.), art. 173 ust. 1 pkt 1,6, art. 175, oraz art. 179,182 ust.3 i art. 186 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 ze zm.), rozdziału I §5 ust. l pkt 1, 7 i rozdziału II, VI Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki [...] odmówił M.K. przyznania pomocy materialnej w roku akademickim [...] w formie: 1. Stypendium socjalnego 2. Stypendium na wyżywienie Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że jest brak prawidłowo skompletowanego podania o przyznanie stypendium socjalnego i na wyżywienie. Nadto organ nie wiedział, kto jest prawnym opiekunem córki M.K., zaś jeżeli chodzi o wniosek o utratę dochodu należy załączyć świadectwo pracy, PIT 11 za [...]r oraz zaświadczenie z Urzędu Pracy o statusie osoby bezrobotnej. Odwołanie od tej decyzji wniósł M.K.. W odwołaniu skarżący podniósł, iż w sprawie złożonego wniosku w sprawie przyznania stypendium socjalnego na wyżywienie otrzymał telefon od pracownika Wydziału Elektroniki i Informatyki która nie podała swojego nazwiska. Podczas rozmowy rozmówczyni zadawała skarżącemu szereg pytań, które zdaniem strony nie miały żadnego merytorycznego znaczenia. Nadto osoba ta zdaniem skarżącego żądała od niego zaświadczeń w celu uzupełnienia wniosku. M.K. zwrócił się do rozmówczyni o zobowiązanie go na piśmie do nadesłania dokumentów, o które ma być uzupełniony wniosek, Pomimo takiej prośby Wydziałowa Komisja Stypendialna nie wezwała skarżącego do wypełnienia powyższego obowiązku. Skarżący podał, że organ I instancji wydał decyzję, w której Komisja Stypendialna Wydziału Elektroniki i Informatyki wydała decyzję, w której odmówił przyznania stypendium naukowego ze względu na brak prawidłowo skompletowanego podania o przyznanie stypendium socjalnego i na wyżywienie. Dokumentacja niezbędna to: 1. kto jest prawnym opiekunem Pana córki M.K., 2. świadectwa pracy, 3. PIT-11 za [...]r. 4. zaświadczenie z Urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej. W ocenie strony Komisja Stypendialna Wydziału Elektroniki i Informatyki nie podała żadnej podstawy prawnej żądania tych zaświadczeń, które stały się podstawą odmowy przyznania stypendium. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...]r. Odwoławcze Komisja Stypendialna ds. Studentów i Doktorantów Politechniki [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. Nr 98/2000, poz. 1071 ze zm.), art. 175 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164/2005 poz. 1365) rozdziału XI § 62 ust. 2 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego zgodnie z Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PK, dowodami potwierdzającymi uzyskane świadczenie alimentacyjne są dokumenty wskazane w § 61 pkt 7 - 12. Strona we wniosku wskazała swoją matkę i to, że matka pobiera zasiłek dla bezrobotnych, nie przedstawiając na to dokumentu z Urzędu Pracy, przedstawiła natomiast zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodach matki za rok [...] z którego wynika, że matka była-zatrudniona (kwota wynagrodzenia, składka na ubezpieczenie społeczne). W ocenie organu ze względu na to, że nie przedstawił powyższych dowodów dotyczących matki dziecka i swojej matki, nie jest możliwe ustalenie jego sytuacji materialnej. Na powyższą decyzję M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego tj. 1) naruszenie art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), 2) naruszenie art. 179 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, 3) naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), 4) naruszenie art. 9 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego, 5) naruszenie art. 64 § 2 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego, 6) naruszenie art. 107 § 1 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego. W skardze strona podtrzymała argumenty podnoszone w odwołaniu podkreślając, że pomimo deklaracji, iż stosowne dokumenty uzupełniające wniosek przedłoży Komisji po uprzednim pisemnym wezwaniu takiego wezwania nie otrzymała, zaś Komisja mimo braków wydała decyzję odmowną. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż komisja stypendialna przyznała mu status osoby samotnie wychowującej dziecko, on taką osobą nie jest i na taki status się nie powołał. Wobec tego, że dziecko wychowuje wraz z jego matką nie musi mieć zasądzonych na jego rzecz alimentów. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna ds. Studentów i Doktorantów Politechniki [...] wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarżący nie ma legitymacji czynnej ze względu na to, iż utracił status studenta na podstawie decyzji Prodziekana Wydziału Elektroniki i Informatyki Politechniki [...] z dnia [...]r, w związku z czym nie ma interesu prawnego w przyznaniu stypendium. Odnosząc się merytorycznie do treści skargi organ uznał, że jest ona nie uzasadniona bowiem wniosek skarżącego o przyznanie stypendium był niekompletny, a na wezwanie przez pracownika Dziekanatu skarżący go nie uzupełnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie odnosząc się do zarzutu organu dotyczącego braku legitymacji skarżącego do wniesienia skargi, należy wskazać, iż jest on pozbawiony podstaw prawnych, bowiem z oznaczenia strony zarówno w odwołaniu oraz w treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że stroną postępowania jest M.K.. Skoro był on adresatem zaskarżonej decyzji, to w ocenie składu orzekającego Jego legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie budzi zastrzeżeń. Bez znaczenia pozostaje również fakt, że skarżący złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy o usługi edukacyjne z Politechniką [...] z dniem [...] r. i decyzją Prodziekana Wydziału Elektroniki i Informatyki z dnia [...] r. został skreślony z listy studentów, bowiem zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast w dniu wydania kwestionowanej decyzji, tj. [...] r., M.K. był studentem Wydziału Elektroniki i Informatyki Politechniki [...]. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że skarga jest niewątpliwe skuteczna. Podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 6 - 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z zasad tych wynika m.in., że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 14 § 1 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada pisemności. Z zasady tej wypływa obowiązek dla organów administracji publicznej, ale również dla stron postępowania administracyjnego, załatwiania spraw w formie pisemnej. Odnosi się on nie tylko do czynności kończącej postępowanie, tj. wydania rozstrzygnięcia kończącego dany etap postępowania, ale do szeregu czynności poprzedzających wydanie decyzji bądź innego aktu, w formie którego załatwiano sprawę. Stąd np. wszelkiego rodzaju wezwania zawiadomienia, protokoły i adnotacje, podania, winny -co do zasady - mieć formę pisma. Wyjątkowo sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie (art. 14 § 2 K.p.a.). Tylko w drodze wyjątku, w sprawach niecierpiących zwłoki wezwania można dokonać telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności (art. 55 § 1 K.p.a.). Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być jednak utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Z powyższego wynika zatem, że jedynie interes strony bądź charakter sprawy nie cierpiącej zwłoki może przemawiać za odstąpieniem od zasady pisemności. Powyższe regulacje wskazują, że w prowadzonym postępowaniu w sprawie przyznania stypendium socjalnego, skarżący powinien zostać pisemnie wezwany do złożenia wymaganych dokumentów. W wezwaniu organ winien określić termin wykonania zobowiązania oraz skutek jego niewykonania. Tymczasem z akt sprawy nie wynika aby organ dokonał takiego wezwania. Nawet jeżeli wezwania dokonano w formie telefonicznej, to w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu dokumentującego fakt dokonania tej czynności. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nastąpiło naruszenie wskazanych powyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Elektroniki i Informatyki przy Politechnice [...].