II SA/Sz 148/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-05-26
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu podejmować działania wyjaśniające przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona wnioskuje o przywrócenie tego terminu?Ratio decidendi
Organ administracyjny nie ma obowiązku podejmowania z urzędu działań wyjaśniających, czy też sprawdzeń, co było rzeczywistą przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. Doręczenie decyzji kuratorowi ustanowionemu dla strony, której miejsce pobytu jest nieznane, jest skuteczne i od tego momentu biegnie termin do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
M. F. został wymeldowany decyzją Prezydenta Miasta S. Decyzja ta, doręczona ustanowionemu dla niego kuratorowi, stała się ostateczna. Po ponad 5 latach M. F. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, twierdząc, że przebywał w zakładach karnych i nie wiedział o postępowaniu. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie kuratorowi za skuteczne. WSA oddalił skargę M. F. na postanowienie Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata Ł. W. kwotę [...] złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta S. orzekł o wymeldowaniu M. F. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w S. Postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało z urzędu, na skutek zawiadomienia przez Prokuraturę Rejonową w G.
Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu [...] r. R. K. kuratorowi ustanowionemu dla M. F., postanowieniem Sądu Rejonowego w S. Wydział III Cywilny (sygn. akt III Ns 1531/05). Z wnioskiem o jego wyznaczenie wystąpiła Gmina Miasto S. z uwagi na nieznane miejsce pobytu M. F. oraz ze względu na to, że strona nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia swoich spraw.
Kurator nie wniósł odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. i decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] r.
W dniu [...] r. M. F. złożył wniosek do Urzędu Miasta S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia
[...] r. wskazując, że przedmiotową decyzję otrzymał w dniu
[...] r., natomiast do tej pory nie wiedział o wymeldowaniu, ponieważ przebywał w zakładach karnych w N., a następnie w zakładzie karnym
w P.
W wykonaniu zobowiązania nałożonego na stronę przez organ odwoławczy- Wojewodę Z., M. F. pismem z dnia [...] r. uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu poprzez dołączenie odwołania od decyzji
z dnia [...] r. Odwołujący wyjaśnił, że po opuszczeniu Zakładu Karnego w N. w dniu [...] r. do dnia [...] r. przebywał w miejscu zameldowania. Przebywał tam również cały czas przed osadzeniem w zakładzie karnym. Na potwierdzenie tej okoliczności M. F. wskazał świadka- Z. L., który go odwiedzał w tym czasie w miejscu zameldowania. Następnie M. F. podał, że od [...] r. do [...] r. przebywał z Zakładzie Karnym w H. o czym powiadomił Ambasadę Polską. Odwołujący się wskazał, że był również w N. hospitalizowany. Od dnia [...] r. do [...] r. przebywał w Zakładzie Karnym w H., a następnie od [...]r. w Zakładzie Karnym w U., skąd w dniu [...] r. został przewieziony do Zakładu Karnego w N. Koniec odbywania kary został wyznaczony na dzień [...] r.
Zdaniem M. F. Prokuratura Rejonowa popełniła błędy i mimo jego powiadomień kieruje pisma na adres Aresztu Śledczego w S., a nie
w N. Zarzucał nadto, że wniosek Prokuratury o wymeldowanie był całkowicie niezasadny. M. F. załączył również do odwołania, na okoliczność stanu zdrowia, wyniki konsultacji specjalistycznej z Poradni Nefrologii Samodzielnego Szpitala Klinicznego Nr [...] Pomorskiej Akademii Medycznej w S.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 123 § 1 i art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Wojewoda Z. odmówił M. F. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie M. F. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S. toczyło się z udziałem ustanowionego kuratora R. K. Wystąpienie do sądu o ustanowienie kuratora stanowiło dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 34 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej obowiązany jest wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnej. Zdaniem organu, właściwie zostały zabezpieczone interesy strony. Organ wskazał, że stosownie do art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Decyzja została doręczona kuratorowi R. K., a więc było to doręczenie skuteczne. Ponieważ w ustawowym terminie strony nie wniosły odwołania, decyzja stała się ostateczna. Organ wskazał, że późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji stronie reprezentowanej w postępowaniu przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 K.p.a, któremu uprzednio doręczno decyzję, nie powoduje przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie M. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W ocenie skarżącego, decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. jest niezgodna z prawem i "ustawą
o dowodach osobistych oraz obowiązku meldunkowym". Skarżący podał, że całą dokumentację przesłał do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego w S.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego, adwokat Ł. W. pismem z dnia [...] r. sprecyzował skargę M. F. Pełnomocnik podniósł, że na organie spoczywa obowiązek ustalenia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy podawane przez skarżącego okoliczności mogą świadczyć o braku zawinienia w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Z. wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie
o charakterze procesowym, w którym Wojewoda Z. wskazując jako podstawę działania art. art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
Wyjaśnić trzeba również, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowego ze względu na konieczność rozpoznania istotnej kwestii procesowej, nie jest kontrola legalności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. orzekającej w kwestii materialnoprawnej, tj. o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu.
Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
o wymeldowaniu M. F. z miejsca pobytu stałego, została doręczona w dniu jej wydania kuratorowi ustanowionemu dla nieobecnej strony, postanowieniem z dnia
[...] r. Sądu Rejonowego w S. Wydział III Cywilny (Sygn. III Ns 1531/05). Strona po powzięciu wiadomości o wymeldowaniu, po ponad 5 latach od wydania decyzji w sprawie wymeldowania, wniosła pismem z dnia [...] r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, uzupełniając go następnie o odwołanie.
Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (58 § 2 K.p.a.)
Zgodnie z przywoływanym wyżej przepisem, wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Winien zatem wskazać istotne okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności
w przewidzianym terminie na skutek zdarzeń, za które nie ponosi odpowiedzialności. Ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na wnioskodawcy. Organ administracyjny nie ma zatem obowiązku podejmowania
z urzędu działań wyjaśniających, czy też sprawdzeń, co było rzeczywistą przyczyną uchybienia terminu.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia oraz analizując okoliczności wskazane przez skarżącego jako stanowiące podstawę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu
I instancji uznać należało, iż zasadnie organ odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Trafnie wskazał, że późniejsze doręczenie decyzji organu pierwszej instancji stronie, reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 K.p.a., któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin wniesienia odwołania, określony w art. 128 K.p.a., liczy się bowiem od dnia doręczenia decyzji kuratorowi.
Wskazać również należy, o czym nie wspomniał organ odwoławczy, że strona podnosząc zarzut braku winy w nie dotrzymaniu terminu nie udowodniła,
że przebywając w zakładach karnych w N., a następnie w P., objęta była zakazem prowadzenia korespondencji i brakiem możliwości prowadzenia swoich spraw. Skarżący miał zatem możliwość zawiadomienia przynajmniej swoich najbliższych o tym, gdzie aktualnie przebywa, chociażby w celu podania adresu do doręczania pism w bieżących sprawach życia codziennego, czy ustanowienia pełnomocnika. Z akt administracyjnych sprawy wynika tymczasem, że nawet matka skarżącego, zeznając jako świadek twierdziła, że nie ma wiedzy co do miejsca pobytu syna M., albowiem nie utrzymuje z nim kontaktów.
Z akt administracyjnych sprawy, przedłożonych Sądowi, niespornie wynika,
że skarżący dobrowolnie nie powrócił z udzielonej mu przepustki w zakładzie karnym
w Polsce a następnie opuścił teren Rzeczpospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu, skarżący ze względu na osobiste motywy i grożącą mu odpowiedzialność karną nie miał powodów ujawniania swojego miejsca pobytu, stąd też nie może być mowy
o niezawinionym nie dokonaniu czynności w postępowaniu administracyjnym - wniesieniu środka odwoławczego.
Gdyby skarżący powrócił z legalnie udzielonej mu przepustki z zakładu karnego, jego miejsce pobytu byłoby znane i nie byłoby potrzeby ustanawiania kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu oraz ponoszenia przez budżet państwa dodatkowych kosztów sądowych i administracyjnych, zaś decyzja zostałaby doręczona do rąk odbywającego karę pozbawienia wolności.
Zasadnie więc organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając następnie, że nie zostały spełnione warunki formalne odwołania, do których zalicza się zachowanie terminu do jego wniesienia.
Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do kwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia, którego uchybienia nie miały wpływu na wynik sprawy, skarga jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przedmiocie kosztów Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 250 w/w ustawy oraz § 18 ust. 1 lit c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło