II SA/Sz 1487/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-03-09

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca lokal w budynku gospodarczym, niebędąca jego współwłaścicielem, posiada interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym tego budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie lokalu w budynku gospodarczym i zamieszkiwanie w nim przez wiele lat, bez posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, nie stwarza po stronie osoby takiego interesu prawnego, który uzasadniałby jej status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tego budynku. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. z powodu wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną.
Stan faktyczny
Skarżący L. Ł. złożył wniosek o nakazanie współwłaścicielce budynku gospodarczego usunięcia nieprawidłowości w jego stanie technicznym, w tym wykonania pokrycia dachowego, powołując się na wieloletnie zamieszkiwanie w lokalu w tym budynku. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne uznanie go za osobę niebędącą stroną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata H. L. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1w związku z art. 144 i art. 61 i art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U.z2013r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) po rozpoznaniu zażalenia L. Ł. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., [...] , nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej B. Ł., współwłaścicielce budynku gospodarczego (byłej obory) zlokalizowanego na działce o numerze geodezyjnym [...] przy ul. [...] w D. usunięcia niewłaściwego staniu technicznego tego obiektu, mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, poprzez nakazanie wykonania położenia pokrycia dachowego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco: W oparciu o wydruk z ewidencji gruntów organ ustalił, że współwłaścicielami działki nr [...] są: B. Ł., M. Ł. (aktualnie [...] ), P.Ł. i P. Ł.. Natomiast L. Ł. jest bratem zmarłego J. Ł. i synem zmarłych K. i K. Ł.ch – wcześniejszych współwłaścicieli przedmiotowego budynku. W wyniku dokonanej w dniu [...] r. kontroli ww. budynku gospodarczego (byłej obory) ustalono jego niewłaściwy stan techniczny oraz, że w jednym pomieszczeniu zamieszkuje L. Ł.. Nadto stwierdzono, że obiekt nie nadaje się do zamieszkiwania i stwarza zagrożenie dla życia osób w nim przebywających i z uwagi na powyższe zobowiązano współwłaścicieli do przeprowadzenia kontroli tego budynku przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, celem ustalenia czynności jakie należy wykonać aby usunąć zagrożenie budynku. Organ I instancji ustalił, że w dniu [...] r. B. Ł. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w S. zamiar wykonania demontażu płyt eternitowych z części dachu ww. budynku gospodarczego, które to roboty wykonano w [...] r. Ponadto [...] r. B. Ł. zgłosiła w organie zamiar rozbiórki przedmiotowego obiektu (obory), a S. pismem z dnia [...] r. poinformował, że nie wnosi sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania zgłoszonych robot budowlanych. W prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ ustalił ponadto, że w Urzędzie Gminy w D. nie ma żadnych dokumentów potwierdzających, iż część budynku ma przeznaczenie na cele mieszkalne oraz, że organ ten nie wydawał decyzji w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części obiektu na cele budowlane (pismo z dnia [...] r., nr[...] ). W dniu [...] r. L. Ł. wniósł o uznanie go za stronę w prowadzonym postępowaniu w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego (obory), a w dniu [...] r. wpłynęło do organu orzeczenie sporządzone przez E. P. potwierdzające jego zły stan techniczny. Następnie L. Ł. w dniu [...] r. złożył w organie powiatowym wniosek o nakazanie B. Ł., współwłaścicielce budynku gospodarczego położonego na terenie posesji przy ul. [...] w D., działka numer [...] , na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, usunięcia nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego zagrażającego życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia oraz zobowiązania współwłaścicielki do położenia na tym budynku odpowiedniego, stałego pokrycia dachowego. Podczas kontroli przeprowadzonych w dniach [...] r. stwierdzono, rozpoczęcie rozbiórki rzeczonego obiektu, oraz, że lokal w którym zamieszkuje wnioskodawca nie jest zabezpieczony przez opadami atmosferycznymi w miejscu zdjętego pokrycia dachowego. Decyzją z dnia [...] r. nr[...] , na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane, PINB w S. nakazał współwłaścicielom, tj. B. Ł., M. Ł., Pawłowi Ł. oraz P. Ł. opróżnienie i wyłączenie z użytkowania lokalu mieszkalnego zastępczego w przedmiotowym budynku gospodarczym oraz zarządził: - wygrodzenie obiektu taśmą ostrzegawczą, - umieszczenie na budynku tablicy informującej o istniejącym zagrożeniu bezpieczeństwa i mienia oraz o zakazie jego użytkowania, - wykonanie doraźnych zabezpieczeń w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia spowodowanego niemożliwością niekontrolowanego jego zawalenia się: a) rozbiórka pozostałego pokrycia dachu, b) rozbiórka części trójkątnej ściany szczytowej od strony posesji 42. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na opisane okoliczności, organ rozpoznając wniosek L. Ł. z dnia [...] r. postanowieniem wydanym w dniu [...] r., [...] na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji nakazującej B. Ł., współwłaścicielce budynku gospodarczego (byłej obory) usunięcie niewłaściwego stanu technicznego budynku poprzez nakazania wykonania położenia pokrycia dachowego. W zażaleniu L. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego powzięcie przez organ informacji o złym stanie technicznym budynku powinno doprowadzić do wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem nawet, ewentualny brak jego interesu prawnego, nie byłby argumentem przemawiającym za odmową wszczęcia postępowania administracyjnego. Jednakże skarżący wywiódł, iż interes prawny posiada, ponieważ jako spadkobierca swoich rodziców wszedł w ogół praw i obowiązków, a jednym z nich było prawo do zamieszkiwania w budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce [...] przy ul. [...] w D. wraz ze swoją rodziną, co wynikało z § 11 umowy przekazania posiadania i własności gospodarstwa rolnego z [...] r., nr[..] , o której organ nie wspomina. Na tej podstawie ma on prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym budynku oraz do żądania położenia pokrycia dachowego na nim. Nadto skarżący podał, iż przed Sądem Rejonowym w S. prowadzone jest postępowanie z jego wniosku dotyczące zasiedzenia części działki nr [...] w D., a w dniu [...] r,. Sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu jego roszczenia, poprzez zakazanie naruszania substancji ww. budynku gospodarczego wraz ze znajdującym się w nim lokalem mieszkalnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu powiatowego z dnia [...] r. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania, organ zaznaczył, że z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w S. postanowieniem z dnia [...]r. zawiesił postępowanie zażaleniowe w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zasiedzenie udziału w sprawie własności co do części działki nr [...] objętej Księgą Wieczystą nr[...] . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., rozpoznając zażalenie skarżącego uchylił w całości postanowienie organu budowlanego wskazując, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, kto jest właścicielem działki, której dotyczy postępowanie, a Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [..] r. na podstawie art. 359 § 1 K.p.c. oddalił wniosek skarżącego o udzielenie zabezpieczenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że odmawiając wszczęcia postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, co oznacza, że nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania organ kończy sprawę formalnie a nie merytorycznie. Następnie przytaczając treść art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 61 § 1 K.p.a. wyjaśnił, iż do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania niezbędne jest zaistnienie jednej z dwóch niezależnych przesłanek, tj.: 1/ wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, 2/ zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W badanej sprawie współwłaścicielami działki o numerze geodezyjnym [...] , przy ul. [...] w D. są B. Ł., M. Ł. (aktualnie [...] ), P.Ł. oraz P. Ł.. Z Księgi Wieczystej nr [...] 4 ustanowionej m.in. dla przedmiotowej działki wynika, że współwłaścicielami nieruchomości są J. Ł. i B. Ł.. Postanowieniem z dnia [..] r., [...] spadek po zmarłym J. Ł. nabyli: żona B. Ł. oraz dzieci: P.Ł., P. Ł., M. Ł. ([...] ) i A. Ł.. W dniu [...] r. M. [...] oświadczyła, że ww. wydruk z ewidencji gruntów jest aktualny oraz, że po śmierci ojca J. Ł. i siostry A. Ł. przeprowadzono postępowanie spadkowe, jednak zmian własnościowych w księdze wieczystej nie odnotowano. Z ustaleń organu powiatowego wynika, że skarżący jest bratem zmarłego J. Ł. i synem zmarłych K. i K. Ł. - wcześniejszych współwłaścicieli budynku. Ponadto w aktach sprawy jest kserokopia umowy z dnia [...] r., [...] z przekazania gospodarstwa rolnego przez Katarzynę i K. Ł. na rzecz B. i J. Ł. oraz kserokopia odpisu Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w S. z dnia [...] r. które potwierdzały, że współwłaścicielami rzeczonej działki byli J.Ł. i B. Ł.. W żadnych dokumentach potwierdzających prawo do własności działki nr [...] , w tym przedmiotowego budynku gospodarczego, nie widnieje skarżący. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ powiatowy odmówił skarżącemu wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. postępowania, gdyż żądanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w sprawie. Dodatkowo organ zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, co również uzasadnia odmowę wszczęcia przez organ I instancji postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Powyższe wynika z faktu dokonania przez B. Ł. przyjętego przez Starostę S. zgłoszenia planowanej rozbiórki tego obiektu i nie wniesienia przez organ pismem z dnia [...] r. sprzeciwu do zamiaru wykonania prac rozbiórkowych. W związku z powyższym PINB w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 68 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom budynku opróżnienie i wyłączenie z użytkowania lokalu mieszkalnego zastępczego w budynku gospodarczym i wykonanie opisanych czynności, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Na opisane postanowienie organu odwoławczego L. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz wskazanie organom budowlanym, że brak sprzeciwu Starosty S. wobec zgłoszenia robót budowalnych w postaci rozbiórki i zdjęcia dachu z budynku, który zajmuje, przy braku wiedzy organu, iż posiada on w nim lokal mieszkalny nie może powodować braku możliwości wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości co stanu technicznego budynku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy organ I instancji obowiązany był do nakazania usunięcia w drodze decyzji nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, ponieważ skarżący pomimo decyzji PINB w S. z dnia [...] r, nakazującej opróżnienie przedmiotowego lokalu nadal w nim mieszka, co wywołuje stan zagrożenia jego życia i zdrowia, przy czym w najbliższym czasie nie ma szans na otrzymanie lokalu zamiennego ani zastępczego; - art. 7 K.p.a. poprzez pominięcie faktu, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu podejmują niezbędne czynności mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, ze skarżący nie jest stroną postępowania w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, pomimo, iż lokal w tym budynku posiada od 30 lat, w związku z czym jego interes prawny można wywieść z przepisów prawa cywilnego zwłaszcza z art. 342 k.c.; - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie okoliczności złego stanu technicznego budynku, oraz faktu zamieszkiwania w nim przez niego i, że częściowe zdjęcie dachu stwarza zagrożenie; - art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie dowodów wskazujących na celowość działania współwłaścicieli budynku polegającego na jego rujnowaniu poprzez zdjęcie części dachu i niezabezpieczenie go, co doprowadziło do pogorszenia jego stanu technicznego, w jakim znajdował się w dniu wydania decyzji i zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, podnosząc iż zaskarżone postanowienie jak i decyzja wydana w dniu [..] r. nakazująca opróżnić budynek z powodu jego złego stanu technicznego, powodują, że pozostaje on bez żadnej ochrony prawnej i naruszają jego interes prawny aby organ administracji publicznej nakazał właścicielom budynku doprowadzenie go do właściwego stanu technicznego. Ponadto zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie występuje również interes publiczny, ponieważ z treści art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że decyzja wydawana na jego podstawie jest decyzją związaną niekorzystającą z tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że właściwy organ jest nie tylko uprawniony ale i zobowiązany do wydania określonej w nim decyzji w przypadku zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych w nim przesłanek. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego zobowiązuje do nakazania usunięcia nieprawidłowości nawet przy utrzymaniu decyzji PINB w S. o opróżnieniu budynku, zatem nie jest słuszny podniesiony w skarżonym postanowieniu argument, że wydanie decyzji PINB w S. z dnia [..] r. o opróżnieniu budynku jest inną przesłanką uniemożliwiającą wszczęcie postępowania. Postępowanie w przedmiocie opróżnienia budynku toczyło się bowiem w innym zakresie niż postępowanie o wszczęcie którego wnosił skarżący. Końcowo skarżący zaznaczył, że współwłaściciele dotychczas nie zapewnili mu lokalu zamiennego czy chociażby zastępczego na czas remontu. W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 7 kwietnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. wszczęcie postępowania administracyjnego następuje na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. stanowi natomiast, że gdy żądanie, o którym mowa wyżej, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści zacytowanego przepisu wynika więc, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą zaś zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Stroną, zgodnie z art. 28 K.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowić może podstawę interesu prawnego i stwarzać dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie może go natomiast stanowić interes faktyczny (por. wyroki NSA z 29 stycznia 1991r., sygn. akt IV SA 972/90; z dnia 30 listopada 1993r., sygn. akt II SA 1793/93; z dnia 9 marca 1994 r., sygn.akt III SA 1434/93, uchwała NSA z 3 lutego 1997 r., OPS 9/96). Przymiot strony nie zależy zatem od istnienia subiektywnego interesu faktycznego, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania, musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w danej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżone postanowienie zapadło w wyniku rozpatrzenia wniosku L. Ł. o nakazanie B. Ł. współwłaścicielce budynku gospodarczego na terenie posesji przy ul. [...] w D., działka nr [...] , na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, dokonania usunięcia nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego zagrażającego życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia oraz zobowiązanie współwłaścicielki do położenia na przedmiotowym budynku odpowiedniego, stałego pokrycia dachowego. Jak już wskazano wszczęcie postępowania administracyjnego uzależnione jest od wstępnej oceny, czy wnioskodawca jest stroną postępowania, czy też nie posiada takiego przymiotu. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku, przed przystąpieniem do jego merytorycznego rozpoznania, ma obowiązek zbadać, czy wniosek został złożony skutecznie, a zatem, czy wszczęcie postępowania w oparciu o zawarte w nim żądanie jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem Sądu zasadnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż organ powiatowy prawidłowo dokonał oceny w tym zakresie, uznając niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego. Jak wynika z materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, w tym z ewidencji gruntów współwłaścicielami działki o numerze geodezyjnym [...] , przy ul. [...] w D. jest B. Ł., M. Ł. (aktualnie [...] ), P.Ł. oraz P. Ł.. Z Księgi Wieczystej nr [...] ustanowionej m.in. dla przedmiotowej działki wynika, że współwłaścicielami nieruchomości są J.Ł. i B. Ł.. Nadto w aktach sprawy jest umowa z dnia [..] r., [..] z przekazania gospodarstwa rolnego przez K. i K. Ł. na rzecz B. i J. Ł. oraz kserokopia odpisu Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w S. z dnia [...] r. które potwierdzały, że współwłaścicielami rzeczonej działki byli J.Ł. i B. Ł.. Natomiast w żadnych dokumentach potwierdzających prawo do własności działki nr [...] , w tym przedmiotowego budynku gospodarczego, skarżący nie widnieje. W złożonym wniosku L. Ł. wywodził swój interes prawny z faktu wieloletniego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wyodrębnionym w przedmiotowym budynku gospodarczym. Powyższy fakt jest niesporny, jednakże jak wynika z akt sprawy skarżący nie jest właścicielem tej nieruchomości. Sąd podziela stanowisko organu, iż w tej sytuacji skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, choć niewątpliwie posiada interes faktyczny. Dodać należy, że źródłem interesu prawnego skarżącego nie może być powoływany przez niego fakt posiadania lokalu w budynku gospodarczym i zamieszkiwania w nim przez okres ponad 30 lat. Posiadanie nie jest bowiem prawem, a jedynie stanem faktycznym. Posiadacz ma fizyczne władztwo nad rzeczą, czy nieruchomością ale władztwo to nie oznacza, że ma do niej tytuł prawny. Nie budzi zatem wątpliwości, że żądanie wniesione zostało przez osobę nie będącą stroną w sprawie. Zdaniem Sądu błędnie natomiast organ uznał, że zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, wskazując na decyzję z dnia [..] r., którą PINB w S. nakazał współwłaścicielom budynku opróżnienie i wyłączenie z użytkowania lokalu mieszkalnego zastępczego w budynku gospodarczym na działce nr [...] przy ul. [...] w D. oraz zarządził wykonanie określonych czynności z rygorem natychmiastowej wykonalności. Nie można uznać, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisu art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), jest tożsame z postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 66 tej ustawy. Ostatnie stwierdzenie nie wpływa na prawidłowość zaskarżanego postanowienia skoro skarżący nie jest właścicielem działki nr [...] położonej w D. przy ul. [...] , ani też właścicielem budynku gospodarczego, w którego części zamieszkuje. Natomiast stan faktyczny, jakim jest posiadanie obiektu budowlanego nie stwarza dla skarżącego takich uprawnień, które uzasadniałyby przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących tego obiektu budowlanego. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one bezzasadne. Organ prawidłowo ocenił, że z wnioskiem o żądanie wszczęcia postępowania wystąpiła osoba, której nie przysługuje przymiot strony. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Natomiast zagadnienia dotyczące zapewnienia skarżącemu lokalu zastępczego, czy zamiennego nie należą do kompetencji sądu administracyjnego, gdyż są to zagadnienia prawa cywilnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło