II SA/Sz 15/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz E. Z. – K. kwotę [...] ([...]) zł. powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Po przeprowadzeniu - na wniosek B. Z. – postępowania administracyjnego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] orzekł, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o wymeldowaniu M. N. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...]. Zaskarżoną przez M. N. decyzję z dnia [...] znak [...] Wojewoda uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] znak [...] Wojewoda wskazał na konieczność uzupełnienia przez organ gminy materiału dowodowego, co pozwoli na rozstrzygnięcie faktu opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez odwołującego się. W takim stanie rzeczy, Prezydent Miasta - po uprzednim podjęciu czynności zmierzających do zebrania dodatkowego materiału dowodowego w sprawie - decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu M. N. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że opuścił on przedmiotowy lokal. Od decyzji organu gminy odwołał się M. N. Wojewoda decyzją z dnia [...] numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Art. 9 ust. 2b tejże ustawy stanowi z kolei, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w tym lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że opuszczenie to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale także zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przez zamiar zaś - w przypadku opuszczenia miejsca pobytu - należy rozumieć nie tylko wolę zewnętrzną, ale również wolę dającą określić się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Samo deklarowanie przez osobę zainteresowaną zamiaru zamieszkiwania w danym lokalu nie może być decydujące w sprawie, winno ono być bowiem poparte konkretnymi działaniami, urzeczywistniającymi taką wolę. Z akt sprawy wynika, że M. N. obecnie przebywa w [...]. Materiał dowodowy wskazuje, że został on zatrzymany przez Policję w dniu [...] w [...] na ulicy (dowód: pismo Komendy Policji z dnia [...]). M. N. w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] wskazuje, iż cały czas - z przerwą na pobyt w zakładzie karnym - zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], co również podnosił we wcześniejszych oświadczeniach. Nie zgadza się w nich również jednoznacznie z twierdzeniem wnioskodawcy – B. Z., że nie przebywa w lokalu od [...]lat. M. N. podnosi nadto w swoich pismach - znajdujących się w aktach sprawy, iż przesłuchani na okoliczność jego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu świadkowie - jako okres niezamieszkiwania w lokalu wskazywali okres jego osadzenia w zakładzie karnym. Trudno - w ocenie organu odwoławczego - dać wiarę twierdzeniom M. N.. Sąsiedzi bowiem wskazywali, iż nie był on widziany w miejscu stałego zameldowania od około [...] lat (dowód: protokół z przeprowadzonej w dniu [...] kontroli meldunkowej ), natomiast jak powyżej wskazano został on zatrzymany [...]. Należy zauważyć, że z powyższych oświadczeń sąsiadów można wyprowadzić wniosek, iż już przynajmniej pół roku przed osadzeniem M. N. w Areszcie Śledczym nie zamieszkiwał on w miejscu stałego zameldowania. Ponadto wskazani przez M. N. w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] świadkowie wskazali, iż nie potrafią określić czy przed osadzeniem w zakładzie karnym zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu. Jedynie narzeczona M. N. – E. G. oraz matka – B. Z. zeznały do protokółu, iż właśnie tam zamieszkiwał on przed zatrzymaniem przez Policję w dniu [...]. Organ odwoławczy analizując akta sprawy pod kątem ustalenia charakteru opuszczenia lokalu przez M. N. stwierdził, że zachowanie ww., polegające na opuszczeniu lokalu położonego w [...] przy ul. [...], stanowi opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie organu odwoławczego nawet przywołana przez M. N. okoliczność przebywania przez niego w przedmiotowym lokalu podczas udzielonej przepustki nie zmienia zasadności twierdzenia, że jego zachowanie polegające na opuszczeniu lokalu wypełnia znamiona przesłanki opuszczenia miejsca stałego zameldowania w rozumieniu art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Postępowanie meldunkowe ma charakter rejestracyjny i winno odzwierciedlać stan rzeczywisty. Organ administracji publicznej zaś obowiązany jest orzekać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i stanem faktycznym istniejącym w dacie wydawania decyzji. W ocenie Wojewody organ gminy przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i właściwie ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie wszystkich zebranych przez siebie dowodów. Powyższa decyzja została zaskarżona przez M. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wnosząc o uchylenie decyzji podnosi, że wymieniany przez świadków okres jego niezamieszkiwania w lokalu przy ul.[...] w [...] pokrywa się z okresem jego pobytu w zakładzie karnym. Mieszkał stale w przedmiotowym lokalu i znajdują się tam nadal jego rzeczy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i 135 ww. ustawy). Skarga jest zasadna, choć nie do końca z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z art.107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. O ile organy prawidłowo przytoczyły i wyjaśniły przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, o tyle uzasadnienie faktyczne decyzji pozostaje w sprzeczności z powołanym wyżej przepisem. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, ograniczył się do wymienienia dowodów, w tym zeznań osób przesłuchiwanych i wskazania faktów, które uznał za udowodnione. W świetle art.77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów ( art.80 Kpa ) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. W niniejszej sprawie organ swoją ocenę dowodów ograniczył do stwierdzenia " trudno dać wiarę twierdzeniom M. N.". W ogóle natomiast organ nie odniósł się do zeznań E. G. oraz B. Z.. Organ, dysponując sprzecznymi ze sobą zeznaniami stron i świadków, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jeżeli spośród dwóch twierdzeń, zdaniem organu, jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru ale równocześnie wskazać kryteria tego wyboru. Dodać należy, że strona wnosiła także o przesłuchanie w charakterze świadka M. S., a organ pominął ten dowód bez podania przyczyn. Wymienione uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uwzględniając przedstawione powyżej zasady oceny dowodów ustali stan faktyczny sprawy i podejmie stosowne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji. Koszty udzielonej pomocy prawnej zasądzono na podstawie § 19 w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit.c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz.1348 z późn.zm. ).