II SA/Sz 150/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-05-24
Skład orzekający: Danuta Strzelecka - Kuligowska, Henryk Dolecki, Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który otrzymał ekwiwalent pieniężny w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej w związku z rozwodem, jest nadal uprawniony do równoważnika mieszkaniowego, mimo że nadal zajmuje przydzieloną kwaterę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej, na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wyklucza żołnierza z kręgu osób uprawnionych do równoważnika mieszkaniowego. Przepis art. 39 ust. 2 tej ustawy jednoznacznie stanowi, że równoważnik nie przysługuje osobom, które skorzystały z ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, a ustawodawca traktuje oba rodzaje ekwiwalentu (za rezygnację z kwatery i w wysokości niedoboru powierzchni) na równi w kontekście wykluczenia z prawa do równoważnika.Stan faktyczny
Skarżący, W. B., żołnierz zawodowy, otrzymał decyzję odmawiającą mu równoważnika mieszkaniowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że skarżący skorzystał z ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, co wyklucza go z prawa do równoważnika. Skarżący kwestionował to stanowisko, twierdząc, że otrzymany ekwiwalent stanowił jedynie rekompensatę za niedobór powierzchni mieszkalnej, a on nadal zajmuje przydzieloną kwaterę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.) Protokolant st. sek. sąd Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie równoważnika mieszkaniowego o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. - Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. - Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego , po rozpatrzeniu odwołania [...] W. B. od decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającej, że ww. nie posiada uprawnień do równoważnika mieszkaniowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego, w swojej decyzji, stwierdził, że [...] W. B. nie posiada uprawnień do równoważnika mieszkaniowego, bowiem skorzystał z ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Od decyzji tej wymieniony wniósł odwołanie, argumentując, że otrzymany ekwiwalent stanowi kwotę odpowiadającą niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej, która przysługiwała mu w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, a zatem nie jest to ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery.
W dalszym ciągu omawianej decyzji wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, równoważnik mieszkaniowy przysługuje osobom uprawnionym i zajmującym kwaterę. Z kolei art. 39 ust. 2 ww. ustawy zawiera katalog osób, którym równoważnik mieszkaniowy nie przysługuje, stanowiąc, że nie przysługuje on osobom, które skorzystały z ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Tymczasem, skarżącemu, na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r., został wypłacony ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej (art. 28 ust. 4 ww. ustawy), co uzasadnia odmowę przyznania równoważnika.
W dalszym ciągu swojego uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 cyt. ustawy stwierdzić należy, że ustawodawca potraktował ekwiwalent pieniężny w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej na równi z ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery, a wysokość wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego nie warunkuje przyznania równoważnika mieszkaniowego albowiem wskazany powyżej przepis art. 39 ustawy jednoznacznie określa, że osobie, która skorzystała z ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, równoważnik nie przysługuje.
Z tego też względu Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest słuszna i zgodna z przepisami prawa.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego skarżący złożył skargę, wnosząc o uchylenie ww. decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy pozostaje w błędzie twierdząc, że ustawodawca traktuje tak samo ekwiwalent pieniężny w wysokości odpowiadającej niedoborowi powierzchni jak ekwiwalent w zamian za rezygnację z kwatery albowiem w pierwszym przypadku osoba uprawniona nadal zajmuje przydzieloną kwaterę, podczas, gdy w przypadku otrzymania ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery, zobowiązana jest ją opuścić zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Wobec faktu, że skarżący nadal zamieszkuje w przydzielonym lokalu, w jego przekonaniu, zgodnie z treścią § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, przysługujących osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych, jest osobą uprawnioną, zajmującą kwaterę, a zatem przysługuje mu równoważniki na wykonywanie robót remontowych i naprawy wyposażenia zajmowanego mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego , wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Analizując poszczególne przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.,w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i 2 ww. ustawy, na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, pełniących czynną służbę wojskową, jako służbę stałą, przeznaczone są osobne kwatery stałe - lokale mieszkalne. Prawo do tej kwatery realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego lub osoby uprawnionej przez przydział kwatery lub wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2).
W razie orzeczenia rozwodu małżonków zajmujących kwaterę, jeżeli powierzchnia mieszkalna zajmowanej kwatery jest mniejsza od minimalnej powierzchni przysługującej osobie uprawnionej w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, dyrektor oddziału terenowego Agencji przydziela jedną kwaterę, jako lokal zamienny, odpowiadającą ich łącznym uprawnieniom - do dyspozycji rozwiedzionych małżonków albo wypłaca osobie uprawnionej ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej (art. 28 ust. 4).
Art. 39 tej ustawy stanowi, iż: "Osobom uprawnionym, niezależnie od rodzaju zajmowanego lokalu mieszkalnego, przysługuje równoważnik mieszkaniowy".
Za "osoby uprawnione", o których mowa w tym przepisie, ustawa uznaje żołnierzy zawodowych (art. 24 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 1 i 3) oraz osoby, o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 tej ustawy, tj. żołnierzy zawodowych zwolnionych z czynnej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, jeżeli nabyli uprawnienia do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jak również żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, jeżeli nie nabyli uprawnień do emerytury lub wojskowej renty inwalidzkiej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy z powodu przeniesienia, przekształcenia lub likwidacji jednostki wojskowej na skutek restrukturyzacji Sił Zbrojnych. Z kręgu osób uprawnionych (ustęp drugi wskazanego powyżej przepisu) wykluczone są jedynie osoby, które skorzystały z ekwiwalentu pieniężnego (pomocy finansowej), o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, tj. z ekwiwalentu pieniężnego wypłaconego w zamian za rezygnację z kwatery, albo nabyły zajmowaną kwaterę drogą umowy sprzedaży w trybie wskazanym w art. 58 tej ustawy.
Tak więc, z prawa do równoważnika mieszkaniowego korzystają te osoby uprawnione, którym nie udzielono znaczącej pomocy finansowej w innym trybie. Tak też wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 maja 2003 r. o sygn. K 56/02 (opubl. OTK seria A 2003, Nr 4, poz. 42), badając zgodność z Konstytucją art. 39 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 11 ust. 2 i § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, przysługujących osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 37, poz. 165), stwierdzając, że z treści ustawy należy wysnuć wniosek, że: "równoważnik mieszkaniowy służy pomocy finansowej dla tych osób, które nie uzyskały możliwości skorzystania z innych, określonych w ustawie, form pomocy".
Jak wynika z materiałów zgromadzonych w niniejszej sprawie na mocy umowy nr [...] zawartej [...] r. pomiędzy Oddziałem Rejonowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej a skarżącym, na podstawie art. 28 ust. 4 cyt. ustawy, Dyrektor OR WAM wypłacił ww. ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej, tj. w kwocie [...] zł, wskazując jednocześnie na sposób obliczenia tego ekwiwalentu.
W związku z wypłatą ww. ekwiwalentu na podstawie wskazanego powyżej przepisu oczywistym jest, że w niniejszej sprawie nie znajdowały zastosowania, wskazane w skardze, przepisy, dotyczące konieczności przekazania kwatery do dyspozycji Agencji, gdyż skarżący nadal zajmował, przydzieloną mu na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r., kwaterę stałą przy ul. [...]. Pomimo tego nie można jednak podzielić zarzutu skargi, że z tego tytułu był on uprawniony do pobierania równoważnika mieszkaniowego. Zgodnie bowiem z treścią § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 marca 1996 r. w sprawie ekwiwalentu konserwacyjnego oraz równoważnika mieszkaniowego, przysługujących osobom uprawnionym do osobnych kwater stałych i najemcom lokali mieszkalnych równoważnik mieszkaniowy przysługuje osobom uprawnionym, zajmującym kwaterę. Skarżący nie jest w tym wypadku osobą uprawnioną albowiem wypłacenie mu, jak już wskazano powyżej, na podstawie art. 28 ust. 4, ekwiwalentu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. w zamian za rezygnację z kwatery, w wysokości odpowiadającej niedoborowi powierzchni mieszkalnej, wykluczyło go z kręgu osób uprawnionych do pobierania tego świadczenia, o czym stanowi wprost art. 39 ust. 2 wskazując, że równoważnik nie przysługuje osobom, które skorzystały z ekwiwalentu pieniężnego (pomocy finansowej), o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2.
Nie można także podzielić zarzutu skargi, że wolą ustawodawcy było odmienne traktowanie ekwiwalentu pieniężnego w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej oraz ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery albowiem nie wynika to z przepisów ustawy. Stanowiąc o ekwiwalencie z zamian za rezygnację z kwatery art. 24 ust. 1 pkt 2, w kolejnych przepisach analizowanej ustawy ustawodawca przywołuje bowiem ten przepis bez różnicowania, o jaki ekwiwalent chodzi, np. przytaczany już art. 28 ust. 4 czy art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie w art. 47 ust. 9 wskazano, że ekwiwalent z art. 24 ust. 1 pkt 2 nie przysługuje osobie, która skorzystała z uprawnień, o których mowa w art. 28 ust. 3 lub 4, a więc nie przydzielono jej na skutek rozwodu jednej kwatery o stosownym metrażu lub wypłacono ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej, co także potwierdza powyższą tezę, bowiem osoba taka w przypadku rezygnacji z kwatery nie otrzyma kolejnego ekwiwalentu, tym razem za rezygnację z faktycznie zajmowanej kwatery.
Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło