II SA/Sz 152/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-03-21

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może być wydana z wykorzystaniem istniejących przyłączy, które skarżąca uważa za samowolę budowlaną i które nie są formalnie przypisane do działki inwestycyjnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy może odwoływać się do istniejących przyłączy, nawet jeśli ich legalność jest kwestionowana. Kwestie te, w tym ewentualna samowola budowlana i sposób wykorzystania przyłączy, podlegają ocenie w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Sąd wskazał również, że prawomocne orzeczenia sądów powszechnych i organów nadzoru budowlanego potwierdziły legalność przyłączy lub obowiązek ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a ustanowiona służebność gruntowa nie wyklucza możliwości korzystania z przyłączy.
Stan faktyczny
H. L. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego i zmianie sposobu użytkowania garażu. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące wykorzystania istniejących przyłączy, które jej zdaniem zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i niezgodnie z normami, a także kwestionowała przypisanie tych przyłączy do działki inwestycyjnej po scaleniu. SKO utrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że kwestie legalności przyłączy należą do postępowania o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę Wnioskiem z dnia [...]r. I. i J. B. wystąpili do Burmistrza Miasta i Gminy o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego o część mieszkalną i garażową oraz zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego na funkcje mieszkalne, na dz. Nr [...]w [..]. Decyzją Nr [...]z dnia [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji określając m.in. w pkt: 2,4 warunki zabudowy dla ww. przedsięwzięcia: ppkt 2) Zaopatrzenie w energię elektryczną, w wodę oraz odprowadzanie ścieków z wykorzystaniem istniejących na działce przyłączy. ppkt 3) Rozwiązanie ewentualnych skrzyżowań i kolizji z istniejącymi sieciami należy uzgodnić z właścicielami mediów. W pkt 2.5. zawarto ustalenia w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich wskazując, iż inwestycję należy zaprojektować w sposób nie powodujący ograniczeń w użytkowaniu istniejącego terenu, zgodnie z prawem do terenu, nie naruszając prawa własności i uprawnień osób trzecich. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyła H. L. – właścicielka sąsiedniej nieruchomości na działce nr [...]- wnosząc o jej uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania decyzji do chwili zakończenia postępowania prowadzonego przez nadzór budowlany. Odwołująca się podniosła, iż wskazane w powyższym zapisie przyłącza zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej niezgodnie z przepisami prawa budowlanego, w tym z warunkami technicznymi. Zawarcie umów z administratorami sieci na dostawę wody, energii elektrycznej oraz odbiór ścieków nie gwarantuje, że uzbrojenie działki Państwa B. jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego. Wydana decyzja rażąco narusza zatem art. 61 ust.1 pkt 3 w związku z art. 61 ust.5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto odwołująca się wskazała, że I. B. dokupiła działkę budowlaną o numerze [...], która posiada dostęp do drogi, a także dostęp do przyłączy elektrotechnicznego, wodnego i kanalizacyjnego, położonych w pasie drogi [...], a następnie scaliła ją z posiadaną działką o numerze [...]. Nowo utworzona działka otrzymała numer [...]. Sprawa dotycząca obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej powinna być rozpatrywana pod kątem zabudowy działki Nr [...], a nie działki scalonej Nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 1, art. 61, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, iż stosownie do przepisu art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi i można ustalić dla niego warunki zabudowy na podstawie art. 61 ustawy. Zapis w decyzji pkt 2.4.2. o treści "Zaopatrzenie w energię elektryczną, w wodę oraz odprowadzenie ścieków - z wykorzystaniem istniejących na działce przyłączy" odpowiada wymogom art. 61 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. wynika, że nie można kwestionować legalności wykonania w/w przyłączy, bowiem właściwy organ przyjął zgłoszenie zakończenia robót. Konkretne jednak rozwiązania co do wykorzystania istniejących przyłączy podlegają ocenie w innym postępowaniu, dotyczącym pozwolenia na budowę. Kolegium podkreśliło również, że przedmiotem inwestycji jest działka Nr [...], a nie istniejąca przed scaleniem działka Nr [...], gdyż takiej działki nie ma. Powyższa decyzja została zaskarżona przez H. L. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniosła zarzut naruszenia prawa poprzez ustalenia rażąco sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła zarzuty podnoszone w odwołaniu, wskazując, iż w niniejszej sprawie zasadniczy spór dotyczy zapisu 2.4.2. decyzji o warunkach zabudowy, który był już wcześniej przedmiotem rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Decyzją z dnia [...]nr [...]– SKO uchyliło decyzję organu I instancji oraz przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem uzupełnienia materiału dowodowego o umowy dotyczące uzbrojenia terenu, ewentualnie zawieszenia na wniosek stron postępowania do czasu ostatecznego rozwiązania kwestii istniejącego uzbrojenia, które jest samowolą budowlaną. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji dokonano zmiany zapisu pkt 2.4.2; poprzedni dopuszczał wykorzystanie istniejących na działce przyłączy pod warunkiem posiadania dowodów na to, że wykonane były zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, aktualny – przewiduje zaopatrzenie w energią elektryczną i wodę oraz odprowadzenie ścieków z wykorzystaniem istniejących na działce przyłączy. Zdaniem skarżącej, istniejąca zabudowa, a także uzbrojenie terenu powinno być zgodne z porządkiem prawnym, a za takie nie można uznać samowoli budowlanej. Decyzje SKO z dnia [...]r. i z dnia [...]r. zawierają rozbieżne uzasadnienia, przy istniejącym niezmiennym stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości. Dokonanie zmiany zapisu w pkt 2.4.2 decyzji o warunkach zabudowy nie zmieniło stanu faktycznego. Postanowienie PINB z dnia [...]w sprawie wykonania ekspertyz spornych przyłączy wskazuje, że zachodzi domniemanie wykonania przyłączy z naruszeniem przepisów prawa. SKO zignorowało opinię techniczną, sporządzoną przez Izbę Rzeczoznawców Stowarzyszenia Elektryków Polskich z siedzibą w Gorzowie Wlkp., na temat zgodności z polskimi normami wykonania przez I. i J. B. kablowej linii elektoroenergerycznej , która przechodzi przez działkę skarżącej. Zawarte w tej opinii wnioski są jednoznaczne, że ułożony niezgodnie z normą kabel stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w pobliżu jego trasy. Działka o numerze [...] powstała poprzez scalenie działek o numerach [...]. Nowopowstała działka nie posiada żadnych przyłączy. Zgodnie z definicją ustawową: - przyłącze kanalizacyjne - jest to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną za pierwszą studzienką licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku - od granicy nieruchomości. - przyłącze wodociągowe - odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. - przyłącze elektryczne - zaciski prądowe umieszczone w skrzynce. Działka [...] jest uzbrojona tylko w wewnętrzne linie zasilające /WLZ/, oraz instalacje wodociągowe i kanalizacyjne. Przyłącza znajdujące się na działce [...], do których nawiązuje skarżona decyzja zostały wybudowane przez skarżącą i są jej własnością. Skarżąca dalej wskazuje, iż została ustanowiona nieodpłatna służebność na rzecz J. i I. małżonków B. oraz późniejszych każdoczesnych właścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] wpisanej w KW [...], polegająca na dostępie do przyłączy wodnokanaIizacyjnych, energetycznych i telefonicznych położonych na działce [...] na podstawie umowy sprzedaży z [...]r. i należało to wziąć pod ocenę przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Z powyższego zapisu wynika, że służebność ustalona jest wyłącznie na rzecz działki [...], a nie na rzecz działki o numerze [...]. Z zaskarżonej decyzji wynika, że w przypadku dalszego dokupowania działek przez państwa B. i ich scalania skarżąca będzie musiała udostępnić im korzystanie ze swych przyłączy. Skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej .decyzji twierdzi, że przedmiotem inwestycji jest działka nr [...], a nie istniejąca przed scaleniem działka nr [...], ani działka o numerze [...], gdyż takiej działki nie ma, to analogicznie należy przyjąć, że działka o numerze [...] na dzień dzisiejszy nie ma dostępu do żadnych mediów. Dlatego należało wskazać w warunkach zabudowy, że dostęp do mediów działka o numerze ma w pasie drogi [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, nie wyjaśniło tych istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wnieśli również uczestnicy postępowania – inwestorzy I. i J. B., zaprzeczając twierdzeniom skarżącej dotyczącym nielegalności podłączenia się uczestników do przyłączy wodno-kanalizacyjnych oraz niewłaściwego korzystania ze służebności. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do uznania, iż wydana ona została z naruszeniem prawa. Jak wynika z treści skargi i twierdzeń skarżącej kwestionuje ona ustalenia zapisane w decyzji organu pierwszej instancji w pkt 2.4.2, stwierdzające, iż "zaopatrzenie w energię elektryczną w wodę oraz odprowadzanie ścieków - z wykorzystaniem istniejących na działce przyłączy", twierdząc, że istniejące na działce nr [...] uzbrojenie terenu stanowi samowolę budowlaną, niezgodnie z obowiązującymi normami wykonano linię elektroenergetyczną, oraz że działka nr [...]- powstała poprzez scalenie działek o nr [...]- nie posiada żadnych przyłączy. Skarżąca podnosi, iż przyłącza znajdujące się na działce [...], do których odsyła zaskarżona decyzja, zostały wybudowane przez skarżącą i są jej własnością. Natomiast ustanowiona w akcie notarialnym nieodpłatna służebność na rzecz J. i I. B. (inwestorzy) oraz późniejszych każdoczesnych właścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], polegająca na dostępie do przyłączy wodnokanalizacyjnych, energetycznych i telefonicznych, położonych na dz. nr [...]nie może mieć tu zastosowania, gdyż służebność ta ustalona jest wyłącznie na rzecz działki nr [...] a nie na rzecz działki o nr [...] powstałej ze scalenia działek nr [...] oraz [...]. W związku z toczącym się postępowaniami przed sądem powszechnym w przedmiocie zniesienia służebności gruntowej przysługującej uczestnikom postępowania I. i J. B. oraz przed organami nadzoru budowlanego, związanych z budową spornych przyłączy i ich podłączeń – Sąd zawiesił postępowanie, do czasu zakończenia powyższych postępowań. Powództwo skarżącej o zniesienie opisanej wyżej służebności gruntowej zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2012r. sygn. akt II Ca 1190/11. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zakończone zostało decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. znak [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o stwierdzeniu wykonania nałożonego obowiązku w przedmiocie doprowadzenia budowy instalacji do stanu zgodnego z prawem, co skutkuje legalizacją przedmiotowych robót budowlanych. Przepis art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego naruszenie zarzuca skarżąca zaskarżonej decyzji stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymienionych w tym przepisie warunków, wymienionych w pkt 1) – 5). Pkt 3 stawia wymóg by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem pkt 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności zapadłe rozstrzygnięcia w kwestii dostępu uczestników do przyłączy znajdujących się przy działce nr [...] , do których odsyła zaskarżona decyzja, stwierdzić należy, iż organ I instancji oraz SKO trafnie uznały, iż istniejące uzbrojenie terenu jest wystarczające dla wnioskowanej inwestycji. Kwestionowany przez skarżącą zapis pkt 2.4.2. decyzji nie narusza zatem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy. Skarżąca nie wykazała, że jest inaczej. Słusznie także organ odwoławczy stwierdził, iż konkretne rozwiązania co do wykorzystania dostępnych dla działki inwestycyjnej przyłączy, podlegają ocenie w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Kwestionowany zapis decyzji o warunkach zabudowy, stwierdzający iż zaopatrzenie w energię elektryczną, w wodę oraz odprowadzenie ścieków dla zamierzonej inwestycji – z wykorzystaniem istniejących na działce przyłączy, nie wyklucza wykorzystania przyłączy, które wskazuje skarżąca. Stwierdza jedynie, że istnieją warunki – w zakresie dostępu do mediów – do realizacji zamierzonej przez inwestorów inwestycji. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu – zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło