II SA/Sz 153/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-08-06
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a rozstrzygnięcie zależy od tego, co zostanie udowodnione. W sytuacji, gdy dochody pozwalają jedynie na skromne życie, a wydatki przekraczają możliwości, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżąca J.B. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uiściła 100 zł. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, a jej jedynym dochodem jest emerytura. Do wniosku załączyła dowody opłat za mieszkanie, media, lekarstwa i pomoc domową.Rozstrzygnięcie
1/ zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi, 2/ ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi, 2/ ustanowić adwokata.
J.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną w sentencji decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
Wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, uiściła żądaną opłatę w wysokości 100 zł.
Po otrzymaniu zawiadomienia w przedmiocie wyznaczenia terminu rozprawy złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z uzasadnienia wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma żadnego majątku a jej miesięczny dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł.
Do formularza skarżąca załączyła wyliczenie opłat za użytkowanie mieszkania własnościowego o powierzchni [...] m2 w wysokości [...] zł miesięcznie, kserokopię odcinka emerytury, dowody opłat za gaz wysokości [...]zł, prąd – [...] zł, telefon – [...] zł, UPC Polska Sp. z o.o. – [...] zł .Dodatkowo oświadczyła, że miesięcznie wydatkuje na zakup lekarstw kwotę w wysokości [...] zł, pomoc w sprzątaniu domowym – [...] zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy). Zawarte w cytowanym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Oceniając przedmiotowy wniosek, referendarz sądowy uznał, że w obecnej sytuacji osobistej i finansowej, zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla wnioskodawczyni nadmierne obciążenie. Ze złożonego wniosku oraz załączonych dokumentów wynika, że nie jest ona w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności, bowiem dochody, które osiąga pozwalają jedynie na skromne życie.
Zaznaczyć jednak należy, że mimo zwolnienia skarżącej od obowiązku poniesienia kosztów sądowych brak podstawy prawnej do zwrotu uiszczonego przez nią wpisu sadowego, który jest kosztem należnym i uiszczonym, zatem zwolnienie w ramach prawa pomocy obejmuje dalsze koszty sądowe niniejszego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło