II SA/Sz 153/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] nr [...]. Starosta decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 z późn. zm.), zwanej dalej także ustawą o promocji zatrudnienia, orzekł o utracie przez W. S. prawa do stypendium z dniem [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę przysługuje stypendium. Decyzją z dnia [...] zostało przyznane W.S. stypendium od dnia [...] r., tj. od dnia rozpoczęcia szkolenia. W związku z utratą przez wyżej wymienionego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu otrzymania jednorazowych środków na prowadzenie działalności gospodarczej utracił on prawo do pobierania stypendium, co wynika z art. 41 ust. 1 ww. ustawy. Od tej decyzji W.S. wniósł odwołanie i wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą, którą rozpoczął w dniu [..] r. W związku z tym w jego przypadku zastosowanie powinien mieć art. 41 ust. 1 pkt 3b ustawy o promocji zatrudnienia, który uprawnia go do otrzymania stypendium. Wojewoda decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 41 ust. 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia, po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał miedzy innymi, że z art. 41 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia wynika, że kwestia posiadania statusu bezrobotnego jest elementem decydującym o posiadaniu prawa do stypendium. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika bezspornie, że strona otrzymała jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, a zatem od dnia [...] r. nie posiadała uprawnień aby pozostawać w rejestrze osób bezrobotnych. Decyzją Starosty z dnia [...] r. strona została pozbawiona tego statusu. Przepis prawa, który wskazuje skarżący, tj. art. 41 ust. 3b cyt. ustawy, dotyczy sprawy przysługiwania prawa do stypendium osobie bezrobotnej, a takiego statusu skarżący nie posiada. Mając to na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w sentencji. W.S. nie zgadzając się z wyżej opisaną decyzją ostateczną wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy pominął to, że art. 41 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia ma zastosowanie w momencie rozpoczynania szkolenia i nabywania prawa do stypendium, a nie w chwili rozpoczęcia działalności gospodarczej w trakcie szkolenia. Skarga natomiast dotyczy nieprzyznania stypendium, o którym mowa w art. 41 ust. 3 b wynikającym z sytuacji opisanej w art. 41 ust. 3a ustawy o promocji zatrudnienia. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja, tak jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty, wydana została z istotnym naruszeniem prawa materialnego. W sprawie administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, stan faktyczny był jednoznaczny i niesporny miedzy skarżącym, a organami w niej orzekającymi. Jest więc poza sporem, że W.S., jak wynika to z ustaleń organów i twierdzeń strony zawartych w skardze, a opartych o zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, jako bezrobotny, został skierowany przez Starostę na szkolenie i z tego tytułu na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] r. zostało mu przyznane stypendium od [...]r., tj od dnia rozpoczęcia szkolenia. W czasie trwania szkolenia – w dniu [...] r. skarżący uzyskał jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej i z tego powodu Starosta decyzją z dnia [..] na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]. Skarżący działalność gospodarczą podjął w dniu [...] i z tym dniem Starosta orzekł w decyzji z dnia [...] o utracie prawa do stypendium. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów art. 41 ust. 1, 3a i 3b ustawy o promocji zatrudnienia, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, które regulują kompleksowo, wynikające ze stanu faktycznego sprawy, zagadnienia związane z prawem do stypendium. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane ze środków Funduszu Pracy. Art. 41 ust. 3a stanowi natomiast, że: "skierowany przez starostę na szkolenie w przypadku podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej w trakcie szkolenia ma prawo do ukończenia tego szkolenia bez konieczności ponoszenia jego kosztów". Art. 41 ust. 3b przewiduje zaś, że bezrobotnemu skierowanemu przez starostę na szkolenie, który w trakcie szkolenia podjął zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą, przysługuje stypendium w wysokości zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, niezależnie od wymiaru godzin szkolenia, od dnia podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej do dnia zakończenia szkolenia. Od stypendium tego nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne. Z zestawienia tych przepisów wynika, że ustawodawca przewidział dwie formy promocji dla bezrobotnego, który jeszcze w trakcie szkolenia, na które został skierowany przez starostę zaktywizował się zawodowo (podjął zatrudnienie, inna pracę zarobkową lub działalność gospodarczą). Po pierwsze, jest to prawo do ukończenia szkolenia (ust. 3a), a po drugie zachowanie prawa do stypendium (w określonej przepisem obniżonej wysokości) niezależnie od wymiaru godzin szkolenia, od dnia podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej do dnia zakończenia szkolenia. Takie ratio legis wskazanych przepisów wynika z tytułu Rozdziału 9 ustawy: "rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy oraz formy udzielonego wsparcia". W ocenie Sądu dokonana w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 41 ust. 3b jest błędna, niezasadnie bowiem kieruje się użytym w tym przepisie określeniem: "bezrobotny", co doprowadziło do stwierdzenia, że skoro skarżący utracił status bezrobotnego na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...]r., to z tą chwilą utracił prawo do wsparcia w aktywizacji zawodowej, jakie ustawodawca przewidział w art. 41 ust. 3b. Tymczasem analiza zdania pierwszego omawianego przepisu wskazuje na to, że określenie "bezrobotny" użyte w zdaniu pierwszym art. 41 ust. 3b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy odnieść do momentu skierowania na szkolenie, ponieważ skierowanie na szkolenie jest możliwe tylko w stosunku do bezrobotnego, a nie należy odnosić tego do momentu podjęcia działalności gospodarczej Taka interpretacja jaką przyjęły organy prowadziłaby bowiem do tego, że omawiany przepis byłby martwy, skoro z chwilą podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej bezrobotny nie spełnia już warunków definicji bezrobotnego określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, co z kolei stanowi wymienioną w art. 33 ust. 4 pkt 1 przesłankę pozbawienia takiej osoby statusu bezrobotnego. Zauważyć dodatkowo trzeba, że ustawodawca nie jest konsekwentny, skoro w art. 41 ust. 3a nie użył określenia: "bezrobotny" tylko posłużył się wyrażeniem: "skierowany przez starostę", co nie zmienia faktu, że przepis dotyczy bezrobotnego. Jednakże przy uwzględnieniu wyłącznie dosłownego rozumowania organów administracji orzekających w sprawie prowadziłoby do absurdalnej konkluzji, że przepis ten nie jest adresowany do bezrobotnego, skoro go nie wymienia. Powyższe argumenty wskazują na konieczność takiej wykładni art. 41 ust. 3b, która uwzględnia jego ratio legis. Okoliczność, że pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej nastąpiło, jak wskazano to w decyzji w tym przedmiocie, z powodu otrzymania jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej (art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy) dla prawidłowej wykładni art. 41 ust. 3b nie ma takiego znaczenia, jakie zdają się przypisywać mu organy. Przeciwnie, logiczną konsekwencją uzyskania przez bezrobotnego środków wsparcia finansowego na podjęcie działalności gospodarczej, jest jej podjęcie, co wiąże się również z utratą statusu osoby bezrobotnej. Ustawodawca jednak w art. 41 ust. 3b nie wyłączył z jego zakresu podmiotowego osób, które podjęły działalność gospodarczą po uzyskaniu pomocy finansowej określonej w art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji. Przytoczone wyżej względy przemawiają za dokonaniem takiej wykładni art. 41 ust. 3b ww. ustawy, która prowadzi do zachowania przez skarżącego prawa do stypendium w wysokości i okresie wskazanym w tym przepisie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie dokonanej przez Sąd wykładni art. 41 ust. 3b ustawy o promocji zatrudnienia. Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.