II SA/Sz 1531/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. i W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący S. W. i W. W. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata I.K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną w sentencji decyzję Wojewody w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...] o pow. położonej w obrębie ewidencyjnym. Do skargi załączyli formularze oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, w których wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając na uwadze, ustawowy obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, referendarz sądowy przesłał pełnomocnikowi skarżących druki ww. formularza zobowiązując jednocześnie do ich wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, informując jednocześnie, że skarżący mogą złożyć przedmiotowy wniosek na jednym formularzu. Równocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) referendarz sądowy zobowiązał do złożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy: - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz innych niezbędnych wydatków z tego okresu, - wyciągów z posiadanych przez S. W. i W. W. kont bankowych, rachunków oszczędnościowych, lokat z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy potwierdzającego posiadanie przez S. W. statusu osoby bezrobotnej, - dowodu potwierdzającego wysokość emerytury otrzymywanej przez W.W. w okresie ostatnich trzech miesięcy. W wykonaniu powyższego zobowiązania w zakreślonym terminie skarżący nadesłali wypełniony druk formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej oraz rodzinnej. Utrzymują się z emerytury wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, ponieważ jego wiek oraz stan zdrowia uniemożliwiają mu znalezienie jakiejkolwiek pracy. Skarżący ma znaczny ubytek słuchu oraz choruje. Kłopoty ze zdrowiem oraz konieczność stawienia się na komisję lekarską spowodowały, że nie stawił się on w Urzędzie Pracy, co skutkowało wykreśleniem go z rejestru osób bezrobotnych i dopiero po [...] dniach mógł zarejestrować się ponownie. Otrzymywana emerytura nie wystarcza wnioskodawcom na zaspokojenie wszystkich niezbędnych życiowych potrzeb, ponieważ same miesięczne wydatki związane z opłatami wynoszą ok. [...]. Pozostała kwota nie wystarcza na zakup żywności, odzieży, czy środków chemicznych i skarżący zmuszeni są korzystać z pomocy finansowej rodziny w kwocie ok. [...] miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy podali, że prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, posiadają mieszkanie o powierzchni [...]. Ich miesięczny dochód wynosi [...]. Nie posiadają rachunków oszczędnościowych, kont bankowych oraz lokat. Oprócz niezbędnych kosztów utrzymania skarżący ponoszą miesięcznie wydatki na zakup lekarstw dla S.W. w kwocie ok. [...], jednakże nie przechowują rachunków potwierdzających ich zakup. Dodatkowo skarżący przedłożyli kserokopie : karty wizyt S. W. w urzędzie pracy, decyzji prezydenta Miasta z dnia [...] orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] pocztowego przekazu wypłaty emerytury skarżącej na kwotę [...], decyzji ZUS z dnia [...] w przedmiocie waloryzacji emerytury, której wysokość wypłaty od [...] wynosić będzie [...], dowodów opłat telewizję kablową UPC w wysokości [...] miesięcznie, telefon na kwotę ok. [...] miesięcznie, wyliczenia opłaty za użytkowanie lokalu wraz dowodami opłat w kwocie ok. [...] miesięcznie, dowodów opłat za prąd na kwoty [...]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że S.W. i W. W. wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, ich miesięczny dochód wynosi [...]. S. W. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jego wiek oraz stan zdrowia uniemożliwiają mu znalezienie pracy. Miesięczne niezbędne koszty utrzymania kształtują się na poziomie ok. [...] ( telefon, czynsz, prąd, gaz). Skarżący zmuszeni są korzystać z pomocy finansowej rodziny, ponieważ pozostająca część pieniędzy nie wystarcza na zakup żywności, środków higieny, czy lekarstw. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia wnioskodawców, uznać należy, że ich wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie są oni w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i swojej rodziny. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.