II SA/Sz 155/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-06-10
Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej ogrodzenia, wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, może być traktowane jako postanowienie dowodowe wydane poza postępowaniem administracyjnym, gdy istnieją przesłanki do wszczęcia takiego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, mimo że ma charakter dowodowy, nie może być wydane poza postępowaniem administracyjnym, gdy istnieją przesłanki do jego wszczęcia. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdził zły stan techniczny ogrodzenia, jego obowiązkiem było ustalenie przyczyn tego stanu, a nie przerzucanie ciężaru dowodu na stronę poprzez nałożenie obowiązku przedstawienia ekspertyzy. W związku z tym, oba zaskarżone postanowienia zostały uznane za wydane z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżący zawiadomił o zagrożeniu katastrofą budowlaną z powodu podniesienia gruntu przez sąsiada, co spowodowało spękanie muru ogrodzeniowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej muru. Po zażaleniu skarżącego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...].
Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym w dniu [..] r. A. B. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zagrożeniu katastrofą budowlaną. Wskazał, że właściciele działki [...] położonej w U. przy ul. [...], w trakcie realizacji inwestycji podnieśli grunt od strony północnej o około 2 m. Podniesiony grunt został oparty o ogrodzenie – mur ceglany znajdujący się na granicy ze stanowiącą jego własność działką [...]. Obciążenie muru nadmiarem ziemi spowodowało jego spękanie, spotęgowane przeciekaniem wody. Zdaniem A. B. sytuację pogarsza ustawienie przez właścicieli działki [...] – A. i E. C. jaccuzi ogrodowego o pojemności 2 ton.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin działki nr [...], znajdującej się w U. przy ul. [...], stanowiącej przedmiot współwłasności K. B., M. B. i A. B., oraz przeprowadzonych w dniu [..] r. oględzin działki nr [..], tj. działki sąsiadującej z ww. działką nr [...] w części muru ogrodzeniowego, a stanowiącej własność A. i E. C., ustalił, że w północno-wschodniej części działki nr [...], na odcinku około 4 m, znajduje się ogrodzenie, tj. mur ceglany o wysokości 1,8 m.
W protokole oględzin zapisano, że na przedmiotowym murze widoczne były rysy i spękania "o szerokości szczelin do 1,5 cm" oraz że mur wybudowany został w 1998 r., a spękania muru pojawiły się w 2009 r. Wskazano również, że według oświadczenia K. B., rysy i spękania spowodowane są obciążeniem muru poprzez ziemię napierającą na niego od strony działki nr [...], a ponadto, w stosunku do działki nr [...], zapisano: "w części północnej posiada rzędne 4,9 - 5,0 m. n. p. m. widoczne na projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. znak: [...], wydanej przez Starostę Powiatu K. Przedmiotowa dokumentacja przedstawia również rzędne terenu działki sąsiedniej nr [..], które wynoszą 3,8 — 4,4 m w części północno-wschodniej na styku z działką nr [...]. Według oświadczenia państwa C. rzędne terenu działki nr [...] nie zostały zmienione do dnia dzisiejszego i pęknięcia i rysy ogrodzenia działki nr [...] wynikły z wieloletniego użytkowania oraz z zastosowania do budowy ogrodzenia niewłaściwego materiału". Wskazano również, że "w trakcie budowy realizowanej na działce nr [...] nie nastąpiła wymiana gruntu,
a grunty nośne stanowią zgodnie z ww. dokumentacją piaski drobne i średnie. Natomiast poziom wody gruntowej wynosi 1,50 m poniżej poziomu terenu".
Opierając się na powyższych ustaleniach, PINB w K., wydał w dniu
[...] r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), zwanej również "P.b.", postanowienie
nr [...], nakładające na współwłaścicieli nieruchomości M.
i A. B. oraz K. B. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej północno-wschodniej części ogrodzenia działki nr [..] o długości 4 m, graniczącego z działką nr [...] ze szczególnym uwzględnieniem robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia go do odpowiedniego stanu technicznego, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, w terminie do dnia 30 listopada 2015 r.
Zażalenie na postanowienie organu powiatowego złożył A. B., wnosząc o uchylenie go w całości, jako bezzasadnego, wydanego w sposób tendencyjny, w oparciu o wadliwie zgromadzony i oceniony materiał dowodowy oraz jako postanowienia nakładającego obowiązek z przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, na niewłaściwy podmiot, a nadto jako wydanego z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa.
W uzasadnieniu zażalenia, skarżący podał, że w 1999 r. wraz z żoną i córką, nabył przedmiotową nieruchomość jako zabudowaną i ogrodzoną, oraz wskazał,
że ogrodzenie w całości zlokalizowane jest na działce [..], tzn. jego lico zewnętrzne przebiega w granicy tej działki. Wyjaśnił, że działkę nabył bezpośrednio po zakończeniu na niej robót budowlanych, w tym również ogrodzenia i zaznaczył, że wobec powyższego, nieuprawnione są dywagacje organu powiatowego, iż nie posiada on właściwej wiedzy na temat ówczesnego ukształtowania terenu. Wskazał jednocześnie, że po nabyciu przez niego nieruchomości, poziom obu działek w części przylegającej do wydmy był identyczny i ogrodzenie z obu stron w tym samym stopniu przekraczało poziom gruntu. Zaznaczył przy tym, że obie działki od strony północnej "wchodzą" na teren wydmy nadmorskiej, której wysokość zmienia się, w zależności od naniesionego przez wiatr piasku. Wyjaśnił dalej, że działka nr [...] (wówczas [..]) nie była od strony północnej ogrodzona, w związku z tym jej poziom na granicy północnej zmieniał się w sposób płynny, a zatem - według skarżącego - jako jedyny w miarę miarodajny stan, uznać można poziom z dnia 7 sierpnia 2006 r., z pomiaru wykonanego na potrzeby inwestycyjne na działce [..]. Skarżący podał, że z pomiaru tego wynika, iż północna granica działki [...]) przebiegała według rzędnej od 4,9+5,2m, a poziom działki dość gwałtownie opadał w kierunku południowym do poziomu ok. 2,9 m (na długości ok. 6 m). Poziom działki skarżącego nr [..] w tym samym czasie został wskazany jako 4,4 m w części północnej i "około 3,8 w części, gdzie poziom działki [..] ([...]) wynosił już około 2,9 m", co oznacza - zdaniem skarżącego - iż poziom jego działki przewyższał poziom działki [...]. Skarżący zarzucił, że organ powiatowy niezasadnie twierdzi, iż ukształtowanie terenu działki [...] jest zgodne z projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [..] r. Podniósł, że organ powinien dokonać pomiaru kontrolnego w stosunku do projektu i dopiero wówczas podnieść kategoryczne twierdzenie. Argumentował, iż w trakcie zagospodarowania działki [...] ([...]), inwestor, wbrew ustaleniom organu powiatowego, podniósł poziom gruntu od strony działki [..], wykorzystując mur ogrodzeniowy jako mur oporowy. Na gruncie "nasypowym" położony został polbruk o znacznym ciężarze, wykonane zostały schody, itp., a ponadto, w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodzenia, na gruncie, ustawiono jacuzzi ogrodowe o ciężarze po napełnieniu około 2000 kg. Oczywiste jest - stwierdził skarżący - iż ogrodzenie nie uwzględniało nacisku gruntu od strony północno-wschodniej, bowiem nacisk taki nie istniał, grunt z obu stron znajdował się na tym samym poziomie.
Zdaniem skarżącego, żądanie zabezpieczenia się przed naciskiem gruntu działki sąsiedniej, spowodowanym jej zagospodarowaniem, jest absurdalne, zarówno w sferze prawa budowlanego, jak i prawa cywilnego. Skarżący zarzucił PINB w K. stronniczość na rzecz właścicieli działki [...], polegającą na przyjęciu przez ten organ "bez najmniejszych zastrzeżeń" ich oświadczenia: "iż w trakcie budowy realizowanej w latach 2006 - 2007 na działce [...] nie wystąpiła wymiana gruntu, a rzędne terenu nie zostały zmienione do dnia dzisiejszego", podczas, gdy - jak podał skarżący - od niego żąda dowodów, twierdząc bezzasadnie, że nie może potwierdzić z autopsji stanów istniejących w 1998 r. Skarżący podał przy tym, że oświadczenia A. i E. C. stanowią dla PINB w K. dowód, natomiast oświadczenie skarżącego jest dla tego organu "niewiele znaczące" oraz podniósł, iż nierównoprawne traktowanie przez organ administracji publicznej stron w postępowaniu, świadczy o braku bezstronności, zaś przyczyna takiego traktowania powinna być wyjaśniona przez organ nadrzędny. Podsumowując, skarżący podniósł, że z przedstawionych przez niego przyczyn, zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone, "a organ winien sprawdzić poprawność projektu zagospodarowania działki [..](d. [...]) nakładając obowiązek z art. 81 ust. 2 na właścicieli tej działki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i wskazał, że przepis art. 81c ust. 2 cyt. ustawy Prawo budowlane stanowi, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zaś w ust. 1 art. 81c P.b. w części dotyczącej wskazania adresatów podejmowanych czynności stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z poczynionych ustaleń i czemu skarżący nie zaprzecza, przedmiotowy mur jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Zatem konieczne jest ustalenie, poprzez sporządzenie ekspertyzy, zakresu nieodpowiedniego stanu technicznego (powstałych uszkodzeń) oraz - ewentualnie - przyczyn jego powstania. Ponieważ w niniejszej sprawie budowa ogrodzenia będącego przedmiotem postępowania została zakończona, zgodnie z brzmieniem w tym zakresie przepisów art. 81c ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, adresatami rozstrzygnięć podejmowanych w oparciu o ten przepis mogą być tylko właściciel i zarządca obiektu budowlanego. W szczególności zatem adresatami postanowienia wydawanego na podstawie tych przepisów nie mogą być właściciele nieruchomości sąsiadujących z obiektem budowlanym, którego nieodpowiedni stan techniczny ustalono. Skarżący sam przyznaje, że przedmiotowy mur w całości znajduje się na działce nr [...], której jest współwłaścicielem, a zatem nie może stanowić przedmiotu współwłasności również A. C. i E. C. – współwłaścicieli sąsiedniej działki nr [...]. Tym samym, za nieuzasadnione, zdaniem organu II instancji, należy uznać żądania skarżącego w przedmiocie skierowania zaskarżonego postanowienia do właścicieli działki sąsiedniej nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, w związku z tym, że przedmiotowe ogrodzenie stanowi przedmiot współwłasności skarżącego oraz M. i K. B., uznać należy, że adresaci zaskarżonego postanowienia również zostali określeni zgodnie z art. 81 c ust. 1 i 2. Organ wskazał, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem dowodowym, a wnioski i zalecenia zawarte w ekspertyzie, której wykonanie należy powierzyć osobie do tego uprawnionej, pozwolą na ustalenie przyczyn i sposobu usunięcia powstałych nieprawidłowości. Dopiero po zebraniu całości materiału dowodowego, organ powiatowy będzie mógł wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, w oparciu o właściwą podstawę prawną.
W ocenie organu odwoławczego, podnoszona przez skarżącego sprawa braku ustaleń dotyczących ewentualnej zmiany poziomu gruntu po obu stronach muru, usytuowanego w całości na działce nr [...], nie ma na tym etapie sprawy wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem. Ewentualnych roszczeń odszkodowawczych, w przypadku ustalenia, iż uszkodzenia muru są w szczególności wynikiem działań właścicieli sąsiedniej nieruchomości, skarżący może dochodzić na drodze postępowania cywilnego.
Pismem z dnia [...] r. A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na opisane wyżej postanowienie ZWINB w S., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości.
Kwestionowanemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77
i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego wadliwą interpretację i art. 81c ust. 1 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego, organy orzekające w sprawie swym działaniem polegającym na braku nadzoru nad przestrzeganiem prawa budowlanego naruszyły art. 81 ust. 1 pkt 1a,co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 34 ust. 3 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę ZWINB w S. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała,
że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, jednak z przyczyn innych aniżeli wskazywane w skardze.
Przedmiotem skargi jest postanowienie ZWINB w S., którym organ ten utrzymał w mocy wydane na podstawie art 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., nakładające na współwłaścicieli działki nr [..], obręb M., obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej północnowschodniej części ogrodzenia, graniczącej z działką nr [..]. Jak wynika z sentencji postanowienia, obowiązek został nałożony w związku z powstaniem uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego ogrodzenia w tej części.
Rozważenia zatem wymagało, czy w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym nałożenie tak sformułowanego obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. było dopuszczalne i uzasadnione. Przepis ten stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Podstawową przesłanką zastosowania przepisu jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości użytych wyrobów budowlanych lub robót budowalnych,
a także co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Ustawodawca nie sprecyzował użytego w treści przepisu pojęcia "uzasadnione wątpliwości", stąd należy dokonać jego wykładni. W ocenie sądu "uzasadnione wątpliwości" to takie, które w okolicznościach konkretnej sprawy wskazują na możliwość użycia niewłaściwych materiałów budowalnych, wykonywania robót budowalnych niezgodnie ze sztuką budowlaną, bądź wskazują na to, że obiekt znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. Zdaniem sądu użycie przez ustawodawcę określenia "wątpliwości" wskazuje na potencjalną możliwość zaistnienia okoliczności związanych z procesem budowalnym lub stanem technicznym obiektu, które mogą przemawiać za koniecznością ich sprawdzenia przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Wątpliwości te powinny być uzasadnione
w świetle poczynionych przez organ nadzoru budowalnego ustaleń faktycznych,
a zatem organ przed nałożeniem obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 P.b. powinien dokonać szczegółowych ustaleń w przedmiocie powyższych okoliczności
i dopiero po stwierdzeniu, że w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy nie jest w stanie samodzielnie ustalić, czy stan techniczny obiektu budowlanego jest odpowiedni, może w oparciu o wskazany przepis nałożyć na właściciela obiektu określone obowiązki (zob. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011r. sygn. akt II OSK 865/10, dostępny w na stronie www.orzeczenia.gov.pl).
Zwrócić także należy uwagę na to, że postanowienie, o którym owa w art. 81c ust. 2 ma charakter dowodowy, a zatem może być wydane w trakcie innego toczącego się postępowania, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ, czy istnieją podstawy do wszczęcia takiego postępowania (podobnie NSA w wyroku z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11, dostępny na stronie www.orzeczenia.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwość korzystania przez organ z rozwiązania zawartego w art.81c ust. 2 ustawy nie została ograniczona do konkretnych postępowań, ani nie zostały wyłączone określone postępowania.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że czynności organu nadzoru budowlanego zostały zainicjowane pismem skarżącego, którym zawiadamiał o podniesieniu przez właścicieli działki sąsiedniej rzędnych terenu, co spowodowało spękanie znajdującego się w obrębie jego działki muru stanowiącego część ogrodzenia.
Na skutek przeprowadzonych oględzin, organ ponad wszelką wątpliwość ustalił, że stanowiący fragment ogrodzenia działki nr [..] - mur na odcinku ok. 4 m w jego północno – wschodnim fragmencie jest w złym stanie technicznym. Przeprowadzone przez organ powiatowy czynności należałoby zatem potraktować jako element postępowania wyjaśniającego, którego celem powinno być ustalenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania przewidzianego przepisami ustawy Prawo budowalne. W ocenie sądu wynik tych czynności stanowił wystarczającą podstawę do wszczęcia postępowania, a następnie ustalenia w jego toku, na skutek jakich okoliczności doszło do pogorszenia się stanu technicznego ogrodzenia we wskazanym fragmencie i podjęcia dalszych czynności, w zależności od poczynionych ustaleń.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ powiatowy nie wszczął żadnego postępowania w niniejszej sprawie, wydał jednak postanowienie dowodowe, które jak stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozwoli na "ustalenie przyczyn i sposobu usunięcia powstałych nieprawidłowości".
W ocenie sądu, taki sposób procedowania należy uznać za wadliwy z dwóch przyczyn. Po pierwsze postanowienie o charakterze dowodowym zostało wydane poza postępowaniem administracyjnym, pomimo tego, że istniały – w oparciu o już zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy, przesłanki do jego wszczęcia. Po wtóre zaś brak jest wątpliwości co do stanu technicznego kwestionowanego fragmentu ogrodzenia. Z przeprowadzonych przez organ oględzin wynika bowiem jednoznacznie, że jest on zły, czego nie kwestionuje również skarżący.
Rzeczą organu zatem było ustalenie jakie były przyczyny pogorszenia się stanu ogrodzenia, a nie przerzucanie ciężaru dowodu w tym zakresie na skarżącego.
Z obowiązku tego organ się nie wywiązał, bowiem przeprowadzonej przez niego analizy zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób uznać za wiarygodną. Organ ograniczył się bowiem do prześledzenia ukształtowania terenu na granicy działek [...] i [...] w oparciu o dostępne mapy i opierając się również na oświadczeniu właścicieli działki nr [..] uznał, że nie doszło do podniesienia rzędnych terenu po stronie tej działki. Uznając za wiarygodne oświadczenie A. i E. C. w tym przedmiocie organ I instancji stwierdził jednocześnie, że "nie sposób określić, czy sprawcą zmiany ukształtowania terenu były siły przyrody, czy też działalność człowieka". Podkreślenia wymaga przy tym, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający z jakich względów dał wiarę A. i E. C., skoro – jak wynika z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, jednocześnie twierdzi, że nie ustalił czy do podniesienia rzędnych terenu doszło na skutek działania sił przyrody, czy też działalności człowieka.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji wątpliwości co do tego, w jakich okolicznościach doszło do uszkodzenia ogrodzenia, rozwiać ma ekspertyza, do której przedstawienia zobowiązany został skarżący, a zatem to na skarżącego został przerzucony ciężar dowodowy w tym zakresie, podczas gdy poczynienie jednoznacznych ustaleń w tej kwestii było obowiązkiem organu.
Organ całkowicie pominął wskazywaną przez skarżącego od początku okoliczność, iż pogorszenie się stanu technicznego ogrodzenia nastąpiło po 2009 r.,
a więc już po zakończeniu procesu inwestycyjnego na działce [...]. W tym stanie rzeczy, skoro ze znajdującego się aktach sprawy zaświadczenia z dnia 16 lipca 2007 r., wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, wynika,
że inwestycja na działce nr [...] została zrealizowana zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, obowiązkiem organu było poczynienie szczegółowych ustaleń w zakresie stanu przedmiotowych nieruchomości na dzień wydania zaświadczenia i w dacie wszczęcia postępowania, przy czym ustalenia te powinny się opierać na analizie dokumentacji stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia i analizie stanu faktycznego wynikającego z dokonanych oględzin obu nieruchomości. Dopiero tak ustalony stan faktyczny pozwoli, zdaniem sądu, na określenie, czy doszło do podniesienia rzędnych terenu, czy zmiana ukształtowania terenu była wynikiem działań podejmowanych przez właścicieli działki nr [...] i wykorzystania ogrodzenia jako muru oporowego, jak wywodzi to skarżący, czy efektem działania sił przyrody i podjęcie dalszych działań w tej sprawie.
Rozpatrując zatem ponownie sprawę organ uwzględni powyższe uwagi
i zalecenia.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w K. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego sąd, na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło