II SA/Sz 156/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U.nr 98, poz. 1071 z 2000r. ), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 4 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 90, poz. 575 z 1998r.), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002r. Nr 132, poz. 1115), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (DZ. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u J. W. - zespół wibracyjny wymienionej w pozycji 16 wykazu chorób zawodowych określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych - Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny stwierdził brak podstaw do orzeczenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu organ stwierdził, że powyższa decyzja została wydana w oparciu o orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Dział Konsultacyjno - Orzeczniczy, jak również orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nr [...] z dnia [...]r. wystawione przez Instytut Medycyny , Przychodnie Chorób Zawodowych, podstawą orzeczenia było też dochodzenie epidemiologiczne z dnia [...]r. przeprowadzone przez PŻB S.A. oraz postępowanie wyjaśniające do tego dochodzenia epidemiologicznego, przeprowadzone przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego . Z orzeczenia lekarskiego, wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wynikało, że "w przeprowadzonych badaniach specjalistycznych stwierdzono: w badaniu neurologicznym emg - w normie, nie stwierdza się cech emg uszkodzenie nerwów. Ustalono brak neurologicznych zmian do rozpoznania choroby wibracyjnej; termometria skórna wskazuje powrót temp. do wyjściowej po 10 min. - norma. Bad. czucia wibracji: ręki prawej na pograniczu normy 85 db, reki lewej mieści się w gr. normy. Próba oziębieniowa ujemna. W badaniu Rtg rąk - stan po złamaniu kości łódeczkowej prawej z oddzielonym bliższym fragmentem i stawem rzekomym. Nieregularne skostnienie przy wewnętrznej krawędzi kości łódeczkowatej i zmiany zwyrodnieniowo - wytwórcze w stawie promieniowo-łódeczkowato-wielokątnym. Zgrubienie trzonu V kości lewego śródręcza. Zwapnienie przy dalszej nasadzie lewej kości łokciowej. Miernego stopnia zmiany zwyrodnieniowo - wytwórcze w stawach międzypaliczkowych rąk. W bad. ortopedycznym - deformacja prawego stawu promieniowo - nadgarstkowego o charakterze zbliżonym do martwicy jałowej kości lub na tle wibracji. Zmiany zwyrodnieniowe lewego stawu ramieniowego w obrębie guzka większego. W Bad. reumatologicznym nie stwierdza się cech czynnego procesu reumatoidalnego." Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy po przeanalizowaniu badań specjalistycznych oraz analizie wywiadu epidemiologicznego stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego z powodu braku możliwości udowodnienia narażenia na wibrację o wartościach ponadnormatywnych. Od w/w orzeczenia lekarskiego J. W. wniósł odwołanie pismem z dnia [...]r. w wyniku czego, Instytut Medycyny Pracy i, Przychodnia Chorób Zawodowych , po przebadaniu w/w, wydał orzeczenie lekarskie [...] r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu tym podkreślono, że "wyniki badań czynnościowych obwodowego układu naczyniowego oraz ocena progu czucia wibracji nie są charakterystyczne dla postaci miejscowej zespołu wibracyjnego. Stwierdzone radiologiczne zmiany w zakresie kości rąk nie mogą być uznane za następstwo ekspozycji na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym ponieważ jak wynika z dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez PŻB SA J. W. mógł być narażony na wibracje w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych maksymalnie ok. 20 dni w roku". Z kolei Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny , podkreślił, że po otrzymaniu w [...]r. z WOMP , całości dokumentacji w sprawie chorób zawodowych rozpoznawanych u J. W, w tym orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespół wibracyjny, prowadząc postępowanie w tej sprawie, dokonał oceny narażenia na wibrację u polskich pracodawców od 1969r. tj. w Polskiej Żegludze Morskiej , w Polskich Liniach Oceanicznych oraz w Polskiej Żegludze Bałtyckiej SA . Jednocześnie wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o rozpatrzenie ponownego badania J. W. jednakże, w/w organ nie znalazł podstaw do ponownego orzekania w tej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. Skarżący zaznaczył, że chorobę reumatoidalną nabył pracując przez wiele lat w trudnych i zmiennych warunkach atmosferycznych, często na otwartym pokładzie. Ponadto w związku z tym, że jego 34 letnia praca polegała na myciu m.in. ładowni, pokładów samochodowych także zimą, miał bezpośrednio do czynienia z zimną wodą. W uzasadnieniu odwołania J. W. podkreślił, że Państwowa Inspekcja Sanitarna i Epidemiologiczna zarządziła przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego od początku, a mimo to nie zostały przeprowadzone ponowne badania w WOMP i IMMT , ponadto dokumentacja lekarska zginęła z akt, którą przesłał Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarno Epidemiologicznemu . Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpatrując odwołanie J. Wi. decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu Postępowania Administracyjnego w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. .Nr 65, poz. 294 ze zm.), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwyc w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. We własnym postępowaniu administracyjnym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przeprowadził wywiad epidemiologiczny z J. W. Ponadto przytoczył treść oświadczenia J. W. z dnia [...] roku w którym podnosił, że w aktach brak jest dokumentacji lekarskiej odnoszącej się do zmian radiologicznych i fizykalnych szkieletu, jakie wymieniał lekarz kierujący z Przychodni Portowej do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy . Nadmienił, że nie był ponownie badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy , mimo, że odwołanie i postanowienie Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego dotyczyło choroby reumatoidalnej i utraty słuchu. Odnośnie powstawania choroby reumatoidalnej szkieletu i stawów wyjaśnił, że jego zdaniem przyczyną jej powstania była praca w szczególnych warunkach klimatycznych i pogodowych. Służba w [...]. Ponadto pracował też na [...] i [...] bez względu na pogodę w zimnie i opadach atmosferycznych, [...] roku został powołany do [...] letniej zasadniczej służby wojskowej w [...]. Podczas służby przez 9 miesięcy był szkolony kolejno jako [...], odbył kurs [...] i kurs [...]. W tym okresie najbardziej odczuł ćwiczenia wykonywane w okresie zimowym i wczesnozimowym, oraz ćwiczenia z zakresu [...]. Odwołujący zaznaczył, że od dnia [...] roku pracował jako [...] w Zarządzie [...] przy [...]. Podczas pracy w [...] uległ dwóm wypadkom. W dniu [...] roku doznał [...]. W dniu [...] roku uległ drugiemu wypadkowi, doznał [...]. W wyniku tego wypadku uznano wtedy 10% trwałego kalectwa. Podczas pracy w [...] w [...] roku w miesiącu październiku na [...], na którym pracował [...]. Doznał wtedy dużej hipotermii ciała. Przez 24 godziny był oblewany zimną wodą na silnym zimnym wietrze [...]. W wyniku oziębieniu organizmu miał zakrzepy krwi w nerkach i zatory dróg moczowych. Korzystał ze zwolnienia lekarskiego, ze względu na straszny ból. Od tej chwili zaczęły nasilać się bóle stawów i całego szkieletu kostnego, które zaczęły występować już [...]. Nasilały się one zwłaszcza w stopie prawej nogi i nadgarstku prawej ręki, w stawach, których struktura została naruszona w wypadkach przy pracy. Organ II instancji odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu pana J. W. podniósł, iż z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.) wynika, iż za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy, przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m.in. rodzaj, stopień i czas działania narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy (ust. 2). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia organem powołanym do stwierdzenia choroby zawodowej jest właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy państwowy inspektor sanitarny. Natomiast podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyniki dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego, zaś podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego stanowi informacja o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacja dotycząca przebiegu zatrudnienia, wyniki przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacja lekarska z okresu zatrudnienia, a wymienione dowody powinny być wskazane jako podstawa orzeczenia lekarskiego. Zarówno badania w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy ; jak i Instytucie Medycyny Pracy wykazały, iż nie ma merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i jednoznacznie wskazują na etiologię pozazawodową. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oceniając wartość dowodową orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy , podkreślił, iż spełniają one wymogi określone w § 1O i §5 cytowanego rozporządzenia. Tak więc obie jednostki zgodnie rozpoznały jednostki chorobowe nie ujęte w wykazie chorób zawodowych. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w dniu [...]r. złożył J. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że jest niezgodna ze stanem faktycznym oraz ze zgromadzonym materiałem. Ponadto, że wydana została bez przeprowadzania badań lekarskich "przedmiotowych i osobowych" w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy i Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej pomimo tego, że Inspektor Sanitarny swoim postanowieniem wznowił postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. J. W. podkreślił, że przeglądając akta choroby w Państwowej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej stwierdził brak 19 sztuk dokumentacji lekarskiej, która nie została dołączona do akt tej sprawy przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy . W momencie kiedy skarżący dołączył brakującą dokumentacje nie został poddany badaniom lekarskim. Skarżący wnosi o przeprowadzenie badań lekarskich przez Przysięgłego Lekarza Sądowego. Zdaniem skarżącego przyczyną powstania choroby zawodowej była wieloletnia [...] letnia praca w szczególnych warunkach klimatycznych i pogodowych oraz praca wykonywana urządzeniami pneumatycznymi. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest niezasadna. Sąd ustalił, że organy administracji obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe w sprawie rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego u skarżącego. Zdaniem Sądu orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie stwierdziło cech czynnego procesu reumatoidalnego (jako ewentualnych skutków wystąpienia zespołu wibracyjnego ). Jak wynika z załączonej do akt dokumentacji po przeanalizowaniu badań specjalistycznych oraz analizie wywiadu epidemiologicznego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy uznał, ze brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- zespołu wibracyjnego. J. W. skorzystał z możliwości odwołania od orzeczenia WOMP i zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy [...] o ponowne badanie. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy podkreślono, że "wyniki badań czynnościowych obwodowego układu naczyniowego oraz ocena progu czucia wibracji nie są charakterystyczne dla postaci miejscowej zespołu wibracyjnego. Organ I instancji - Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny , zdaniem Sądu, przeprowadził właściwie postępowanie dowodowe przez ocenę narażenia na wibrację u polskich pracodawców od 1969r. tj. w [...] w [...], [...] i w [...]. Zespół Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska WSI w przeprowadził w tym zakresie pomiary hałasu i wibracji na stanowiskach [...] wraz z oceną narażenia zawodowego i stwierdził, że poziom wibracji nie powoduje naruszenia sprawności psychofizycznej pracowników, czyli nie występuje przekroczenie granicy uciążliwego oddziaływania drgań na organizm ludzki dla żadnego stanowiska pracy - [...]. Wobec wniosku J. W. - Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o rozpatrzenie ponownego badania skarżącego. Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pismem z dnia [...]r. stwierdził, że nie znalazł podstaw do ponownego orzekania w tej sprawie. Zdaniem Sądu analiza pisma, w którym WOMP nawiązuje do dotychczasowych wyników badań, w tym także w Instytucie Medycyny Pracy , pozwala na przyjęcie, że stanowisko tego Ośrodka zostało prawidłowo uzasadnione. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, ze wymienione ośrodki badawcze z zakresu medycyny pracy, są zobowiązane zawsze przeprowadzić ponowne badania, gdy tylko wnioskodawca składa wniosek. Sąd nie stwierdził też żadnych sprzeczności w zebranym materiale dowodowym, a nadto uznał, że nie wymaga on też uzupełnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.