II SA/Sz 156/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-03-30
Skład orzekający: Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
W przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej, w tym dotyczących zasiłku rodzinnego, skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy dotyczące zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia. Dlatego, jeśli strona uprawdopodobni, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M.H. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając to trudną sytuacją materialną związaną z chorobą i utratą pracy przez męża. Sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami p o s t a n a w i a ustanowić adwokata
M.H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na [...] dzieci wraz z dodatkami.
Skarżąca, powiadomiona o terminie rozprawy, w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ponieważ wraz z mężem wychowuje troje uczących się synów, a dochód miesięczny rodziny wynosi [...] zł brutto. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej mąż z powodu długotrwałej niezdolności do pracy po wypadku samochodowym, w [...] został zwolniony z pracy, a wnioskodawczyni, także w [...], przeszła operację usunięcia piersi i obecnie jest zmuszona dojeżdżać na leczenie do [...] co pochłania znaczne koszty. Skarżąca podała, że posiada dom o pow. [...] i nieruchomość rolną o pow. [...], nie ma żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Do skargi wnioskodawczyni załączyła m. in. oświadczenie pracodawcy z dnia [...] o rozwiązaniu z jej mężem umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
W myśl art. 246 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest zasiłek rodzinny. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia sądu.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata należy stwierdzić, że skarżąca uprawdopodobniła w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata z własnych środków finansowych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a należało orzec, jak
w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło