II SA/Sz 156/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi I. C. i Z. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. B. – N. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne z wniosku I. C. w sprawie wydania na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzji administracyjnej nakazującej E. K. rozbiórkę obiektu budowlanego, tj. "dobudowanej części balkonu zwanej potocznie murem" i odmówił wydania decyzji nakazującej E. K. rozbiórkę ściany murowanej pod balkonem pełniącej funkcję ogrodzenia, na działce nr [...] przy ul.[...] Opisana decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku z pismem złożonym przez I. C. i Z. C., dotyczącym "usunięcia muru z posesji I. i Z. C." wzniesionego przez K. i E. K. dokonał sprawdzenia usytuowania przedmiotowego muru z cegły – "pod balkonem na parterze budynku mieszkalnego przy ul.[...] ". Ze sporządzonego podczas opisanej czynności protokołu (z dnia 29 października 2012 r.) wynika, że na przedmiotowej działce, pod balkonem zostały wymurowane ścianki z cegły o grubości 12 cm. Od strony posesji nr [...] ścianki poprzeczna i podłużna są w dobrym stanie technicznym. Od strony posesji nr [...] ścianka poprzeczna jest pęknięta ukośnie. Wzdłuż ściany budynku widoczne jest pionowe pęknięcie na całości wysokości. Z kolei z protokołu złożenia wyjaśnień przez E. K. z dnia 27 listopada 2012 r. wynika, że wymieniony wykonał w [...] r. ściankę z cegły na granicy pomiędzy działkami nr [...] przy ul.[...] , po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Wymieniony oświadczył, że wyrówna krawędź balkonu z tyłu budynku od strony sąsiada i wykończy ją w sposób estetyczny oraz rozbierze ściankę o grubości 12 cm wymurowaną pod balkonem na granicy pomiędzy wspomnianymi działkami. Przedmiotowe roboty miał wykonać na wiosnę 2013 r., z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne. E. K. opisaną wyżej ściankę rozebrał, a następnie dokonał w dniu 9 kwietnia 2013 r. zgłoszenia zamiaru budowy/ wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę w postaci "remontu budynku mieszkalnego, montaż urządzenia zadaszenia nad balkonem oraz ogrodzenia od strony działki sąsiedniej". Następnie, po wykonaniu wspomnianego ogrodzenia, w dniu 4 czerwca 2013 r. E. K. oświadczył, że mur od strony sąsiada zostanie otynkowany – wykończony, zostanie też wykonana osłona – obrzeże zabezpieczające przed opadami atmosferycznymi – w terminie do końca września 2013 r. Prace te nie zostały jednak wykonane, a skarżąca I. C. w dniu 21 maja 2014 r. złożyła wniosek o "nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego", tj. "dobudowanej części balkonu zwanej potocznie murem". Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku I. C., dotyczącego rozbiórki opisanej ściany, pełniącej funkcję ogrodzenia. Po rozpoznaniu odwołania od powyższego postanowienia – wniesionego przez I. C –Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego uchylił to postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy, wskazał, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego organ nie rozstrzyga sprawy co do istoty, co oznacza, że nie może on formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania organ kończy sprawę formalnie, a nie merytorycznie. Jednocześnie organ powiatowy nie wykazał w treści postanowienia zaistnienia chociażby jednej z przesłanek, uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na K. i E. K. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 lipca 2015 r. opinii technicznej o prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Zobowiązani przedłożyli wspomnianą ocenę techniczną, w której wskazano, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, a jakość i prawidłowość wykonanych robót nie budzi zastrzeżeń. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nałożył na K. i E. K. obowiązek wykonania następujących robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami: - otynkowanie ściany murowanej od strony działki nr [...] - zamontowanie rynny odwadniającej na balkonie na odcinku granicy z działką [...] - w terminie do 30 kwietnia 2016 r. Po rozpoznaniu odwołania I. C. i Z. C. od powyższej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jednocześnie zwrócił uwagę, że organ powiatowy w dalszym ciągu obowiązany jest wydać stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne w związku z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stanowiącym podstawę wniesionego przez skarżącą żądania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne z wniosku I. C., wskazując, że roboty budowlane zostały wykonane na podstawie złożonego do Starostwa Powiatowego zgłoszenia z dnia 9 kwietnia 2013 r. Zastosowanie w tym wypadku miał art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Jednocześnie roboty wykonane zostały zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, a jakość i prawidłowość wykonanych robót nie budzi zastrzeżeń. Z uwagi na powyższe, zdaniem tego organu postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, a zatem należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania. W piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. zatytułowanym "zażalenie", I. i Z. C. ponownie wnieśli o rozebranie lub przesunięcie o "0,0,50 cm od granicy mur (zwany ogrodzeniem) gdyż zgłoszenie nastąpiło w dniu [...] r. na ogrodzenie (nie mur)". Skarżący podnieśli, że nigdy nie wyrażali zgody na jakiekolwiek prace wykonywane przez E. K. przy spornym murze z uwagi na gzyms wystający o 15 cm na ich stronę. Zaznaczyli, że mur jest bezpośrednio przy oknie ich domu "co zasłania im słońce w domu jak i na posesji". Opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wydania decyzji nakazującej E. K. rozbiórkę ściany murowanej pod balkonem pełniącej funkcję ogrodzenia, na działce nr [...] przy ul.[...] . Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 tej ustawy, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Skoro inwestor w dniu 9 kwietnia 2013 r. dokonał skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych: remontu budynku mieszkalnego, montażu urządzenia, zadaszenia nad balkonem oraz ogrodzenia od strony działki sąsiedniej, do Starostwa Powiatowego następnie w związku z tym zgłoszeniem wykonał roboty budowlane polegające m.in. na wybudowaniu ściany murowanej pod balkonem, pełniącej funkcję ogrodzenia, zatem należy uznać, że roboty te zostały wykonane legalnie. Odnosząc się do treści żądania skarżących z dnia 21 maja 2014 r. o wydanie na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "decyzji administracyjnej, nakazującej Panu E. K. rozbiórkę obiektu budowlanego tj. dobudowanej części balkonu zwanej potocznie murem", organ wskazał, że w świetle ustaleń organu powiatowego poczynionych w sprawie, brak jest podstaw prawnych do nakazania przez organy nadzoru budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, rozbiórki opisanego wyżej obiektu. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z takim żądaniem skarżących, organ powiatowy obowiązany był orzec w sprawie na podstawie wskazanego wyżej przepisu, nie zaś umarzać postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Z tego względu organ II instancji uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia o odmowie wydania decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę ściany murowanej pod balkonem pełniącej funkcję ogrodzenia. I. C. i Z. C. nie zgadzając się z powyższą decyzją wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Podnieśli, że nigdy nie wyrażali zgody na postawienie balkonu, który stoi na granicy działek nr [...] . Zaznaczyli, że E. K. w dniu 27 listopada 2012 r. zobowiązał się do rozbiórki spornego muru wraz z wyrównaniem krawędzi balkonu i estetycznego jej wykończenia. Tymczasem po upływie 5 miesięcy wymyślił ogrodzenie (nie mur), nie powiadamiając o tym skarżących. W ich ocenie, sporny obiekt nie jest ogrodzeniem lecz murem i jest związany z budynkiem mieszkalnym i z fundamentem a zatem winien podlegać rozbiórce. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znajdując podstaw do zmiany wydanego w sprawie rozstrzygnięcia wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. W uzupełnieniu skargi, I. C. i Z. C. nadesłali do Sądu pismo z dnia 4 lutego 2016 r., do którego dołączyli "opis w sprawie muru". Skarżący podnieśli, że znajdujący się na granicy działek nr [...] obiekt nie jest balkonem lecz tarasem. W ich ocenie, został on wykonany nie tylko bez ich zgody lecz także bez pozwolenia na budowę. Jest to "zwykła budowa, która przeszkadza im w życiu". Z tarasu spływa woda opadowa, jest zwalany śnieg i wylewane są nieczystości na ich posesję. W kolejnym piśmie z dnia 13 czerwca 2016 r. (sporządzonym przez pełnomocnika ustanowionego w niniejszym postępowaniu w ramach prawa pomocy), skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Podnieśli, że inwestor dokonał zabudowy przestrzeni pod balkonem stawiając ścianę trwale związaną z dotychczasową ścianą oraz z podłogą balkonu, jak również z gruntem. Nie można zakwalifikować tego jako ogrodzenia, ponieważ ogrodzenie usytuowane jest obok tej ściany i jest wykonane z elementów drewnianych i ma zupełnie inną konstrukcję i właściwości. Zdaniem skarżących, inwestor w istocie dokonał rozbudowy budynku w sposób niezgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący zaznaczyli, że rozbudowa budynku powoduje konieczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Niewniesienie przez właściwy organ sprzeciwu stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1647 ze zm1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że w piśmie z dnia 21 maja 2014 r., zatytułowanym "wniosek o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego", I. C. domagała się nakazania E. K. rozbiórki "dobudowanej części balkonu zwanej potocznie murem". W jej ocenie, obiekt ten stanowił mur balkonowy, będący częścią balkonu nie zaś ogrodzeniem. Skarżąca wskazywała, że mur ten został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Zważywszy na taką treść wniosku, postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczyło tak właśnie opisanego obiektu. Należy podkreślić, że skarżąca w piśmie tym nie podnosiła żadnych argumentów dotyczących ewentualnego wybudowania tarasu bez pozwolenia na budowę, czy też wręcz dokonania rozbudowy całego budynku bez takiego pozwolenia. W sprawie bezspornym jest przy tym, że przedmiotowy mur został wybudowany przez K. K. i E. K., po dokonaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie budynku mieszkalnego, montażu urządzenia, zadaszenia nad balkonem oraz ogrodzenia od strony działki sąsiedniej do Starostwa Powiatowego. Niesporne jest też i to, że wcześniej w tym miejscu także znajdował się mur, który został przez E. K. rozebrany. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego postępowanie zainicjowane wnioskiem I. C. z dnia 21 maja 2014 r. dotyczyło wyłącznie nakazania K. i E. K. rozbiórki opisanego wyżej muru, nie zaś balkonu czy tarasu. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – (w brzmieniu aktualnym w dacie dokonania przez E. K. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z kolei w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że skoro budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, zaś E. K. takiego zgłoszenia dokonał w dniu 9 kwietnia 2013 r., zatem nie może tu być mowy zastosowaniu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu aktualnym w dacie wzniesienia obiektu), zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie sposób przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że wspomniany mur nie może stanowić ogrodzenia ponieważ jest częścią balkonu (bądź tarasu) i jest trwale związany z budynkiem. W art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane zamieszczono definicję urządzeń budowlanych, którymi są urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Ustawodawca przykładowo wskazał, że takimi urządzeniami są: przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu cieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Związek urządzeń budowlanych z obiektem budowlanym, o jakim mowa w komentowanym przepisie, ma charakter funkcjonalny. Chodzi bowiem o zapewnienie właściwych warunków użytkowania obiektu budowlanego. Urządzenia budowlane stanowią część obiektu budowlanego (wymienionego w art. 3 pkt 1). Przepisy prawa nie określają szczegółowo definicji ogrodzenia. Niewątpliwie ogrodzenie winno stanowić urządzenie mające na celu ochronę obiektu budowlanego przed dostępem np. osób trzecich czy zwierząt. Z tego punktu widzenia wymogi takiego urządzenia spełni zarówno płot składający się z elementów drewnianych czy metalowych jak i mur. Ponieważ jednak z oczywistych względów mur może pełnić także inne role (np. muru oporowego), zatem celem stwierdzenia czy stanowi on ogrodzenie istotne jest ustalenie jaka jest rzeczywista funkcja takiego muru. Zdaniem Sądu, z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika by wzniesiony przez K. i E. K. mur pełnił inną funkcję niż ogrodzenia. Wbrew przekonaniu skarżących, nic nie wskazuje, by był on częścią konstrukcji balkonu, a świadczy o tym chociażby fakt, że istniejący w tym miejscu wcześniej mur, (na którym stwierdzono pęknięcia i ubytki) został rozebrany (bez szkody dla konstrukcji balkonu), a następnie ponownie wybudowany po dokonaniu stosownego zgłoszenia właściwemu organowi. Także fakt związania muru z gruntem, czy częściowo także z budynkiem o powyższym nie świadczy bowiem oczywistym jest, że bez takiego związania mur nie mógłby należycie spełniać swojej funkcji (przy złych warunkach atmosferycznych – np. silnym wietrze – uległby zniszczeniu). Wbrew stanowisku skarżących, z obowiązujących przepisów nie wynika też obowiązek wykonania ogrodzenia z jednego tylko materiału, np. drewna. W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie wykonaniu ogrodzenia z różnych materiałów np. tak jak w przedmiotowej sprawie - w części z elementów drewnianych, a w części z cegły. Nie można też zgodzić się ze skarżącymi, że wykonanie przedmiotowego muru (stanowiącego ogrodzenie) stanowi rozbudowę budynku. W doktrynie przyjmuje się, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (wniosek a contrario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt 7 a Pr. bud. - zob. "Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2006, str. 58 ; tak też NSA w sprawach II OSK 1180/06, II OSK 586/10). Wybudowanie części ogrodzenia, także w wypadku usytuowania go pod balkonem (co było konieczne z uwagi na przebieg granicy działki, przy czym jak wskazał E. K., mur granicy tej nie przekracza) nie spowodowało zmiany wymienionych wyżej parametrów budynku. Należy też zaznaczyć, że z przedłożonej przez K. i E. K. opinii technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych, wynika, że przedmiotowy mur, pełniący funkcję ogrodzenia został wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, a jakość i prawidłowość wykonanych robót nie budzi zastrzeżeń. W ocenie Sądu za niezrozumiały należy uznać argument skarżących, jakoby przedmiotowe ogrodzenie ograniczało im widok skoro na parterze, w pobliżu ogrodzenia znajdują się jedynie drzwi do budynku skarżących, natomiast okna na piętrze znajdują się powyżej wspomnianego ogrodzenia. Słusznie też uznał organ odwoławczy, że organ I instancji niezasadnie umorzył postępowanie na podstawie art. 104 i 105 k.p.a. uznając postępowanie za bezprzedmiotowe zamiast wydać stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego obiektu. Z uwagi na powyższe Sąd nie podzielił zarzutów skargi. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały rzetelnej ocenie, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji. Co prawda organ powiatowy błędnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie wydając decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki spornego obiektu jednak organ odwoławczy dostrzegając to uchybienie uchylił decyzję i orzekł co do istoty sprawy. Reasumując, organ nadzoru budowlanego odmawiając wydania decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę spornego obiektu nie naruszyły prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2, § 4, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).