II SA/Sz 157/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-06-02
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Elżbieta Makowska, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji pozaślimakowej, stwierdzony u pracownika, może zostać uznany za chorobę zawodową wywołaną hałasem, mimo że charakter tego ubytku wskazuje na pozazawodową etiologię?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji pozaślimakowej, stwierdzony u skarżącego, nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wywołanej hałasem. Charakter tego ubytku słuchu, w przeciwieństwie do uszkodzenia spowodowanego hałasem (które charakteryzuje się lokalizacją ślimakową), wskazuje na pozazawodową etiologię. Zaskarżona decyzja była zgodna z prawem zarówno pod względem procesowym, jak i materialnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez NSA, organy przeprowadziły ponowne postępowanie, opierając się na orzeczeniach lekarskich z różnych ośrodków medycznych. Pomimo początkowego rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu przez jeden z ośrodków, późniejsze badania wskazywały na pozazawodową etiologię ubytku słuchu. Skarżący kwestionował prawidłowość badań i diagnoz, domagając się uznania choroby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę
Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18. listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.Nr 65, poz. 294 ze zm.), oraz w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115), po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] roku nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do w/w wykazu - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:
J. W. został zbadany w kierunku choroby zawodowej w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...] . W dniu [...] roku, po przeanalizowaniu badań specjalistycznych oraz analizie wywiadu epidemiologicznego wydano orzeczenie, w którym rozpoznano zawodowe uszkodzenie słuchu.
J. W. wniósł o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich w związku z orzeczeniem o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zespołu wibracyjnego i został ponownie zbadany w Instytucie Medycyny Pracy w [...] w kierunku chorób zawodowych dotyczących narządu słuchu oraz zespołu wibracyjnego.
Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych w [...] wydał w dniu [...]r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego oraz na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w zakładzie pracy.
W Instytucie rozpoznano uogólnione zmiany zwyrodnieniowe [...]. W wywiadzie, [...] . We wnioskach orzeczenia lekarskiego podniesiono między innymi, że stopień ubytku słuchu nie spełnia przyjętego kryterium uzasadniającego rozpoznanie choroby zawodowej wywołanej ekspozycją na hałas.
Na podstawie wyżej wskazanych orzeczeń lekarskich [...] Inspektor Sanitarny w [...] wydał w dniu [...]. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej
Od wymienionej decyzji odwołał się J. W. W odwołaniu domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy.
Decyzją z dnia [...]. Inspektor Sanitarny w [...] rozpatrując odwołanie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Inspektora Sanitarnego w [...].
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, a także w pismach stanowiących jej uzupełnienie J. W. podniósł, że wyżej opisana decyzja ostateczna jest niesłuszna i krzywdząca, niezgodna ze stanem faktycznym i zgromadzonym materiałem dowodowym.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie po rozpoznaniu w dniu [...]r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...]r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w [...] w lakonicznym uzasadnieniu nie zawiera wskazania jakie przeprowadzono badania słuchu, bądź na jakiej oparto się dokumentacji lekarskiej w tym zakresie, nie wyjaśnia też dlaczego rozpoznanie jest odmienne od orzeczenia [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. Organy inspekcji sanitarnej obu instancji oparły się wyłącznie na tym ostatnim orzeczeniu, a przy tym nie wyjaśniły dlaczego Instytut Medycyny Pracy w [...] orzekł w przedmiocie uszkodzenia słuchu, skoro J. W. nie odwoływał się w tym zakresie od orzeczenia [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. Uchyliły się przy tym od oceny przydatności dowodowej orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w [...], które jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i podlegało ocenie w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7,8, 75, 77 § 1, 80 i 107 §3 kpa. Sąd wskazał też, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r." za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wynikająca z tego przepisu definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, drugi dotyczy istnienia związku przyczynowego określonej w wykazie choroby z warunkami wykonywania pracy. Szczegółowe określenie warunków wykonywanej pracy mających znaczenie przy ustalaniu związku przyczynowego między ustaloną chorobą, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy zawiera ust. 2 wyżej wymienionego przepisu. W pozycji 15 wykazu do cytowanego rozporządzenia zaliczono do chorób zawodowych "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Z definicji choroby zawodowej wynikającej z § 1 rozporządzenia, ani z określenia choroby wskazanej w pkt. 15 wykazu chorób zawodowych nie wynika aby przepisy prawa materialnego uzależniały ustalenie choroby zawodowej "uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Przyjęcie zatem w zaskarżonej decyzji, że stopień ubytku słuchu stwierdzony u J. W. nie spełnia przyjętego kryterium uzasadniającego rozpoznanie choroby zawodowej wywołanej ekspozycją na hałas, stanowi naruszenie prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja naruszyła prawo materialne jak i przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Inspektor Sanitarny w [...] rozpatrując ponownie sprawę zwrócił się do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o przeprowadzenie ponownych badań oraz innych czynności mających na celu dokonanie oceny stanu zdrowia J. W.
Ośrodek Medycyny Pracy w [...] pismem z dnia [...]r. wystąpił do [...] Inspektora Sanitarnego w [...]o ustalenie narażenia J. W. na hałas, argumentując, że pacjent podczas badań w [...] Ośrodku Medycyny Pracy dostarczył druki dochodzenia epidemiologicznego z [...] i Samodzielnego [...] Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...], z informacjami zawartymi w dochodzeniu epidemiologicznym identycznymi z informacjami zawartymi w dochodzeniu epidemiologicznym z [...] r., które świadczą o narażeniu na hałas o poziomie [...] przez okres [...] lat. Tymczasem [...] Inspektor Sanitarny w [...] Delegatura w [...] pismem z dnia [...]r. zakwestionował poprawność wyżej wymienionego wywiadu podając, że J. W. był narażony na hałas [...], czyli poniżej najwyższych dopuszczalnych natężeń [...].
[...] Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...]r. poinformował [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...], iż przeprowadził postępowanie wyjaśniające w Polskiej Żegludze [...] w [...] oraz zebrał i przeanalizował wyniki pomiarów hałasu na promach pasażerskich tego armatora. Odnosząc się do wątpliwości dotyczących danych w wywiadzie epidemiologicznym z dnia [...] r., gdzie wymieniona jest cyfra [...], stwierdzono na podstawie oświadczenia specjalisty ds. bhp i p.poż., że wpisu dokonano omyłkowo i nie znajduje on potwierdzenia w przedstawionych dokumentach badań hałasu. Podobnie ma się sprawa z wywiadem epidemiologicznym z [...]. roku, gdzie w tabeli, w rubryce "Natężenie hałasu" widnieje zapis: "pokład samochodowy [...]. W dniu [...]r. przeprowadzono szczegółową analizę, do której wykorzystano wyniki pomiarów, przeprowadzone przez Wydział [...]. i [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] i Politechniki [...]. Pomiarów dokonano na: [...] w [...]r. i [...]r. [...] w [...] r., [...] w [...]. oraz [...] roku. Na wszystkich tych jednostkach J. W. zatrudniony był w charakterze [...].
Pracodawca nie przedstawił pomiarów na jednostkach: [...], na których w/w, również pełnił funkcje zawodowe na stanowiskach j/w, stanowią one jednak zaledwie [...] ogólnego czasu zatrudnienia. W oparciu o zebrane materiały stwierdzono, że są miejsca na pokładzie samochodowym, gdzie narażenie na hałas występuje i przekracza NDN, a mianowicie: [...], na pokładzie samochodowym, podczas załadunku [...], na pokładzie samochodowym, podczas manewrów przy pracy sterów [...], pokład samochodowy, na pokładzie głównym podczas manewrów [...], oraz [...] na pokładzie samochodowym podczas załadunku [...]. W miejscach tych pracował i przebywał [...] podczas wykonywania swoich czynności zawodowych, które polegały na załadunku i mocowaniu załadowanych pojazdów samochodowych, ciężarowych i osobowych, przeprowadzaniu obchodów wyznaczonych punktów z zegarem kontrolnym w celu wykrycia ewentualnych pożarów i ich źródeł. Punkty te znajdowały się w różnych miejscach promów na pokładzie samochodowym, itp. Reasumując, można przyjąć, że [...] mógł pracować w narażeniu na hałas.
Ośrodek Medycyny Pracy w [...] w dniu [...] r. po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego oraz na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu.
W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego podniesiono, że J. W. przez ostatnie [...]lat aktywności zawodowej wykonywał zawód [...]. W latach [...] w Polskiej Żegludze [...], [...] w Polskich Liniach Oceanicznych a od [...] w Polskiej Żegludze [...]. W [...] r. przeszedł na emeryturę.
W Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...], poza rutynowymi badaniami wykonywanymi w takim przypadku, czyli audiometrii tonalnej, wykonano obiektywne badania słuchu ABR tj. audiometrię słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu w Klinice [...] Pomorskiej Akademii Medycznej w [...]. Z dostarczonego ponownie wywiadu epidemiologicznego z dnia [...] r. wydanego przez Inspekcję BHP Polskiej Żeglugi [...] wynikało, że w czasie pracy zawodowej na stanowisku [...], pacjent był narażony na działanie hałasu ponadnormatywnego o poziomie [...] w czasie załadunku i wyładunku samochodów na prom w wymiarze [...] godzin na dobę. Była to praca w systemie zmianowym [...] dni pracy i [...] dni wolnego od [...] roku do [...] roku tj. [...] lata. Ponieważ jest to wywiad epidemiologiczny identyczny z wywiadem epidemiologicznym wydanym z [...]r., a następnie zakwestionowanym przez [...] Inspektora Sanitarnego w [...] Delegatura w [...] pismem z dnia [...] r. Poradnia Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] zwróciła się do Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z prośbą o ustalenie faktycznego narażenia na działanie hałasu u J. W. w czasie pracy zawodowej. Pismem z dnia [...] r. powiadomiono, że na stanowisku [...] poziom hałasu był poniżej NDN, co świadczy o tym, że nie było przekroczenia normatywu higienicznego na tym stanowisku przy przeliczeniu na zmianę roboczą. Pacjent skarżył się na osłabienie słuchu od kilkudziesięciu lat. Od [...] r. ma [...]. Choroby uszu neguje, [...] razy przebył uraz głowy [...]. Leków ototoksycznych nie zażywał. Od [...]r. choruje na [...]. W badaniu wielospecjalistycznym rozpoznano, w badaniu laryngologicznym błony bębenkowe obustronnie matowe, wciągnięte, szeptu nie słyszy, mowa głośna w uchu lewym słyszy przy małżowinie, w uchu prawym nie słyszy. W badaniu audiometrycznym stwierdzono głuchotę całkowitą. Nosi aparat słuchowy na ucho l[...]. Kontakt słuchowy dobry. W badaniu słuchu metodą ABR brak odpowiedzi na ucho [...], na ucho [...] wartość bodźca progowego na poziomie [...] dla trzasku. Badanie ABR potwierdza badanie audiometryczne- głuchota ucha [...] i resztki słuchowe ucha [...]. Takiego dużego stopnia uszkodzenia słuchu nie należy łączyć z pracą w hałasie. Przewlekły uraz akustyczny nie daje całkowitej głuchoty. Ponadto pacjent miał wykonywane w poradni audiogramy [...] roku, czyli pod koniec aktywności zawodowej. Ubytek słuchu ucha [...] wynosił wtedy po uwzględnieniu [...], a ucha [...]. Audiogramy wykonywane w ramach czynnego poradnictwa w [...] r. wykazały znaczne pogorszenie słuchu mimo braku narażenia na hałas. Według opinii Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] roku, świadczy to o pozazawodowej etiologii niedosłuchu, ponieważ wg współczesnego stanu wiedzy niedosłuch spowodowany hałasem nie podlega progresji po ustaniu narażenia. W przypadku tego pacjenta przejście na emeryturę, czyli przerwanie narażenia zawodowego na hałas nie powstrzymało pogłębiania się niedosłuchu, co przemawia za jego pozazawodową przyczyną. Uwzględniając powyższe fakty, pomiary środowiskowe na stanowisku pracy hałas poniżej [...] w audiogramie głuchota ucha [...] i resztki słuchowe ucha [...], oraz pogorszenie słuchu po zaprzestaniu narażenia na działanie hałasu uznano brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej- zawodowego uszkodzenia słuchu nr statystyczny 15.
J. W. wniósł o wykonanie ponownych badań lekarskich w instytucie naukowo badawczym i został zbadany w Instytucie Medycyny Morskiej i [...], gdzie otrzymał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu podniesiono, iż do [...] roku przez ostatnich [...] lat wyżej wymieniony wykonywał pracę w zawodzie [...] w Polskiej Żegludze [...], Polskich Liniach Oceanicznych a w latach [...] w Polskiej Żegludze [...] posiada łącznie [...]letni staż pracy, aktualnie przebywa na emeryturze. Od [...] roku prowadzono postępowanie diagnostyczne i orzecznicze w Poradni Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w kierunku oceny narządu słuchu, z podejrzeniem choroby zawodowej i zespołu wibracyjnego. Pierwotne orzeczenie z [...] roku uznało zawodowe tło uszkodzenia słuchu, co zakwestionował jednak Inspektor Sanitarny w [...], a ponowne badania wnioskodawcy w Instytucie Medycyny Pracy w [...], wykazało niedosłuch nie odpowiadający kryteriom niedosłuchu zawodowego z jednoczesną agrawacją stopnia niedosłuchu. Rozbieżności dotyczyły również oceny środowiskowego hałasu. Z wywiadu epidemiologicznego z [...] roku i z roku [...] wynikało narażenie na hałas ponadnormatywny w ciągu [...] lat pracy na stanowiskach [...] i [...] przy wyładunku i załadunku samochodów. Pismo z [...] roku Inspektora Sanitarnego ostatecznie określiło, iż hałas na w/w stanowiskach nie przekraczał [...] w przeliczeniu na zmianę roboczą, Jak wynika z wywiadu chorobowego, pacjent uskarża się na obniżenie słuchu od kilkudziesięciu lat a od [...] roku ma oprotezowanie słuchowe [...] ucha. Przebył [...] uraz głowy [...] Od około [...] lat ma [...], nie przebył zapalenia uszu, nie pobierał leków ototoksycznych, nie palił. W aktualnym badaniu na podstawie oceny ORL i audiogramu tonalnego stwierdzono [...] głuchotę z resztkami słuchu dla wysokości [...] W audiometrii impedancyjnej stwierdzono obustronny brak odruchów [...]. W wykonanym następnie 3 krotnym badaniu audiometrycznym i w badaniu BERA, w audiogramie tonalnym stwierdzono obustronny niedosłuch mieszany z dużą rezerwą ślimakową [...] i oceniono komponentę przewodzeniową stwierdzając, iż wykazywana rezerwa ślimakowa nie ma potwierdzenia w badaniu tympanometrycznym i otoskopowym, różnica progów w poszczególnych audigramach wyraźnie wskazuje na agrawację, a całość badania słuchu nie potwierdza niedosłuchu zawodowego. Istniejący niedosłuch nie powstał w wyniku ponadnormatywnego hałasu w miejscu pracy lecz odnosi się do innych, pozazawodowych przyczyn przebytych urazów, ogólnoustrojowych chorób- nadciśnienia tętniczego, fizjologicznego ubytku słuchu i agrawacji wynikającej najpewniej z nerwicy neurasteniczno-roszczeniowej. Ostatnia interpretacja stopnia ekspozycji na hałas z [...] r. jednoznacznie także przeczy ekspozycji na hałas ponadnormatywny. Tym samym podtrzymano stanowisko Ośrodka Medycyny Pracy w [...] i Instytutu Medycyny Pracy w [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zawodowego uszkodzenia słuchu. Z uwagi na czas rozpoczęcia postępowania oceny dokonano wg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych oraz orzeczeń lekarskich Inspektor Sanitarny w [...] wydał w dniu [....]. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
J. W. w terminie ustawowym odwołał się od w/w decyzji i wniósł o jej uchylenie. Decyzji zarzucał sprzeczność ustaleń według dokumentacji jaka znajduje się w materiale dochodzeniowym a mianowicie podniósł, iż:
1. pracował w szczególnych warunkach klimatycznych i pogodowych, uczestniczył w tonięciu statku "[...] " na Morzu [...] i doznał tam hipotermii organizmu a skutkiem tego zdaniem J. W. było powstanie choroby reumatoidalnej,
2. był badany w kierunku choroby reumatoidalnej w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...], gdzie ustalono, że takie schorzenie u niego nie występuje,
3. nie leczył się z powodu choroby reumatoidalnej w Przychodni [...] w [...], ale korzystał z porad lekarskich poza granicami kraju, gdyż tam służba zdrowia działała sprawniej,
4. w Instytucie Medycyny Pracy w [...] nie wykonano zdjęć stawów i szkieletu, a zdjęcia RTG, które miał przy sobie z opisem, i nie wzięto ich do wglądu,
5. Ośrodek Medycyny Pracy w [...] nie uznał choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, natomiast w Instytucie Medycyny Pracy w [...] nie zbadano słuchu i napisano niedosłuch niewielkiego stopnia nie spełnia kryterium choroby zawodowej. Ponowne badania w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...] lekarz oznajmił, iż po uzgodnieniu z [...] Inspektorem Sanitarnym w [...] uzgodniono metodę postępowania korzystniejszą. Okazało się, że ta metoda polegała na tym aby ukarać odwołującego się. Mimo próśb nie wykonano nadal badań w kierunku choroby reumatoidalnej. Nie wykonano również takich badań w Instytucie Medycyny [...]. Badanie słuchu w Ośrodku Medycyny Pracy w [...] nadal było pobieżne i nadal nieprawdziwe, gdyż w orzeczeniu stwierdzono, że słuch stracił w wyniku [...] urazów głowy [...] o czym J. W. w ogóle nie wie, i trudno zrozumieć w jaki sposób ta sama instytucja wydaje dwa różne orzeczenia,
6. w Instytucie Medycyny Pracy w [...] przeprowadzono badania słuchu dwukrotnie, pierwszego dnia lekarz badający stwierdził zawodowe uszkodzenie słuchu, drugiego dnia głuchotę zawodową natomiast orzecznik podtrzymał rozpoznanie z Ośrodka Medycyny Pracy w [...] i na dodatek wymyślił dodatkowo [...]. Dlatego J. W. wystąpił z prośbą o przesłanie kserokopii z badań, których nie otrzymał. W związku z taką sytuacją przeprowadził badania słuchu dwukrotnie u znanych autorytetów lekarskich, które potwierdzają ubytek słuchu [...]. W związku z powyższym wnosi o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich w pełnym zakresie , odnośnie dwu schorzeń a nie tylko jednego,
7. nie wie też, jak [...] Inspektor Sanitarny w [...] mógł odnieść się w swoim piśmie z dnia [...] roku nr [...] do choroby zawodowej zespół wibracyjny skoro nie był badany ponownie w tym kierunku. Wyniki dwu przeprowadzonych badań słuchu i wynik badania słuchu komputerowego z Zakładu Aparatów Słuchowych zabierze ze sobą na ponowne badania,
8. orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy w [...] przeczy sobie, gdyż jest tam napisane, że kontakt słowny dobry i na dowód tego również [...] Inspektor Sanitarny w [...] w decyzji podnosi, że hałas na stanowisku pracy był poniżej NON,
9. zwrócił się do lekarza laryngologa Sądu Najwyższego o opracowanie ekspertyzy na temat wpływu hałasu na organizm, gdyż co badanie lekarskie to inne orzeczenie, a każda instytucja od której coś zależy, stara się być ważniejsza nawet od sądu i kwestionuje nawet powagę rzeczy już osądzonej zmieniając swoje poprzednie postanowienie i orzeczenie.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy w dniu [...] roku skierował pismo do Instytutu Medycyny [...] w celu wyjaśnienia zarzutów zawartych w odwołaniu J. W.
W piśmie z dnia [...] do [...] Inspektora Sanitarnego w [...] Instytut, Medycyny [...] poinformował, że stanowisko Instytutu w sprawie w sposób wyczerpujący zostało zawarte w uzasadnieniu do orzeczenia a kolejne odwołanie wnioskodawcy nie wnosi nowych argumentów merytorycznych. Stanowisko Instytutu jest zgodne z uprzednim stanowiskiem Ośrodka Medycyny Pracy w [...] i Instytutu Medycyny Pracy w [...] i trudno dopatrzyć się podstaw wątpliwości Inspektora Sanitarnego, w sytuacji zgodności trzech ośrodków w tym dwóch o II stopniu referencyjności. Jedyny nowy postulat J. W. dotyczy problemu hipotermii, której doznał on podczas tonięcia statku na Morzu [...] w [...] r. z a więc przed [...] laty. Nie są Instytutowi po badaniu przedmiotowym i podmiotowym J. W. znane objawy, stany i choroby, które by można przypisać i połączyć w skutkowo-przyczynowy sposób z tym, odległym czasowo faktem. Istniejące choroby narządu ruchu z pewnością nie odpowiadają skutkom przebytej lub podawanej przez J. .W hipotermii.
We własnym postępowaniu administracyjnym Inspektor Sanitarny w [...] przeprowadził wywiad epidemiologiczny z J. W. Ponadto J. W. w oświadczeniu z dnia [...]r. podniósł, że:
1. w dokumentacji brak jest dokumentacji lekarskiej odnoszącej się do zmian radiologicznych i fizykalnych szkieletu, jakie wymieniał lekarz kierujący z Przychodni [...] do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...]
2. nie był ponownie badany w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...], mimo, że odwołanie i postanowienie [...] Inspektora Sanitarnego w [...] dotyczyło choroby reumatoidalnej i utraty słuchu.
3. z orzeczeniem odnośnie nie uznania zawodowego uszkodzenia słuchu, też nie może się zgodzić, gdyż słuch stracił pracując wiele lat w hałasie. Towarzyszyły tej pracy, zwłaszcza w ostatnich latach, na promach Polskiej Żeglugi [...], na pokładach samochodowych, na stanowisku [...] takie objawy jak bóle głowy, rozdrażnienie, brak koncentracji, szumy w uszach i od hałasu stan słuchu się pogarszał. Objawy te ustąpiły po zaprzestaniu pracy w hałasie a stan jego słuchu nie uległ dalszemu pogorszeniu,
4. obecne orzeczenie jest oparte na nieprawdziwych wynikach badania i jest oparte na kłamstwie, że miał [...] urazy [...] i dlatego stracił słuch. Takich urazów nie było i w związku z tym wyjaśnia okoliczności w jakich pracował, które stały się przyczyną rozwinięcia się dwóch chorób i dołączył dokumentację lekarską w ilości 19 sztuk załączników odnośnie choroby mojego szkieletu.
5. odnośnie choroby słuchu, od [...] roku do [...] roku pracował jako [...] na [...] starego typu, który powodował duży hałas. W okresie tym służył [...] miesiące w Marynarce [...] jako [...] obsługując działo [...] mm, co też powodowało, że był zmuszony do pracy w dużym hałasie. Służył na okręcie szkolnym O.R.P."[,...]", na którym ćwiczyli oficerowie Marynarki [...] na kursach doskonalenia [...] i [...] Szkoły [...] Marynarki [...]. Odbywało się po kilkanaście [...] na dobę. We wszystkich musiał uczestniczyć i udzielać instrukcji obsługi. W [...] roku rozpoczął pracę w Polskiej Żegludze [...] w [...] jako [...], pływał w [...]. W [...] roku w ramach organizacji został przeniesiony do Polskich Linii [...] a w [...] roku do Polskiej Żeglugi [...] w [...]. W [...] roku wystąpiło znaczne pogorszenie słuchu. Nie otrzymał już świadectwa zdrowia z Przychodni [...] w [...]. Pogorszenie słuchu było następstwem tego, że od [...] r. pracował na statkach o napędzie motorowym, jako [...] miał kabinę zlokalizowaną nad [...] i jako [...] pracował urządzeniami pneumatycznymi, które powodują duży hałas i terkot ([...]) przy usuwaniu starej farby i rdzy z pokładów i nadbudówek statków. Przy pracy tej był zatrudniany ma morzu, podczas postojów statków w portach i stoczniach. Od [...] roku otrzymał świadectwa Zdrowia w Przychodni Przyzakładowej w Polskiej Żegludze [...] w [...] tak zwane ograniczone, ze względu na osłabiony słuch, ale pozwalające mi na pracę ze względu na długoletnią praktykę zawodową. Po przejściu do pracy w Polskiej Żegludze [....] pracował na stanowisku [...]. Na tym stanowisku pracy towarzyszyło duże natężenie hałasu, które na pewno przekraczało normę. Stan słuchu pogorszył się tak, że od [...] roku był zmuszony do używania dwóch aparatów słuchowych podczas pracy aby nie spowodować nieszczęśliwego wypadku. W [...] roku został zdyskwalifikowany i uznany za niezdolnego do pracy ze względu na uszkodzenie słuchu i chorobę reumatoidalną stawów. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] nie uznał choroby szkieletu, dlatego odwołał się od tej decyzji. Skierowano go do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Tam potwierdzono jedynie orzeczenie [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...], ponieważ nie było żadnej dokumentacji odnośnie tej choroby. Lekarz badający nie przejrzał nawet klisz RTG, które posiadał ze sobą. Natomiast odnośnie utraty słuchu nie był badany, gdyż odwołanie nie dotyczyło tego schorzenia. Prowadził rozmowę posiadając aparat słuchowy wewnątrz [...] ucha a orzecznik później napisał, że nieznaczne osłabienie słuchu nie oznacza choroby zawodowej.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję [...] Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w [...] i zlecił przeprowadzenie ponownych badań. Podczas drugiego badania słuchu w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...] postawiono nową diagnozę opartą na kłamstwie, że ma szaro w prawym uchu a wszystko to jest spowodowane trzema urazami czaszki z utratą przytomności, których nigdy nie miał. Instytut Medycyny Morskiej i [...] po konsultacji telefonicznej z [...] Ośrodkiem Medycyny Pracy w [...] potwierdził tylko tę diagnozę, twierdząc równie kłamliwie, że [...] urazy czaszki z [...] spowodowały utratę słuchu, mimo iż pani doktor badająca w instytucie w [...] napisała w karcie badań "głuchota zawodowa". Cały czas, po zaprzestaniu pracy w hałasie, słyszy tak samo. Od [...]roku nie wymieniał aparatu słuchowego na mocniejszy. Poznałby różnicę a wydaje się nawet, że stan słuchu uległ małej poprawie. A co najważniejsze i najistotniejsze to właśnie posługuje się aparatem słuchowym na prawe ucho, w którym to rzekomo posiada resztki słuchu. Obecnie przeprowadza badania słuchu w kilku ośrodkach niezależnych od siebie Zakładach Opieki Zdrowotnej, aby wykazać, że orzeczenie obecne [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] jak i Instytutu Medycyny [...] są nieprawdziwe.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65. poz.294 ze zm.) wynika, iż za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy (ust 1), przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m.in. rodzaj, stopień i czas działania narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy (ust 2). Zgodnie z § 10 tego rozporządzenia organem powołanym do stwierdzenia choroby zawodowej jest właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy państwowy inspektor sanitarny. Podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyniki dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego, zaś podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego stanowi informacja o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacja dotycząca przebiegu zatrudnienia, wyniki przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacja lekarska z okresu zatrudnienia, a wymienione dowody powinny być wskazane jako podstawa orzeczenia lekarskiego.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że zarówno w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...], jak i Instytucie Medycyny Pracy w [...] oraz Instytucie Medycyny [...] przeprowadzone badania audiologiczne wykazały obustronny odbiorczy ubytek słuchu, którego stopień jak i charakter- lokalizacja pozaślimakowa nie dają merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i jednoznacznie wskazują na etiologię pozazawodową. Charakterystyczną cechą uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem jest bowiem lokalizacja ślimakowa.
W myśl przepisu §7 ust. 1 cyt. rozporządzenia, jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo badawczych.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że jednostki organizacyjne, które wydały orzeczenia lekarskie, należą do kategorii jednostek określonych w przepisie §7 ust 1 cyt rozporządzenia.
Oceniając wartość dowodową orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] i Instytut Medycyny [...], organ II instancji stwierdził, iż spełniają one wymogi określone w § 10 i § 5 cytowanego rozporządzenia. Przyjęcie zatem za podstawę wydanej decyzji orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, w tym do przyczynowego łączenia rozpoznawanych chorób z pracą zawodową wykonywaną przez poddanego badaniom pracownika jest w pełni uzasadnione. Organ podkreślił, iż wszystkie jednostki zgodnie rozpoznały jednostki chorobowe nie ujęte w wykazie chorób zawodowych.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. W. zarzucił, że decyzja ta jest niezgodna ze "stanem faktycznym" Jego zdrowiem i zgromadzonym materiałem dowodowym.
Decyzja ta została "oparta na kłamstwie i złośliwie sformułowana" z 2 powodów, mianowicie dlatego, że "nie wręczył żadnej sumy pieniędzy za badania" oraz wcześniej "odważył się złożyć pozew do Najwyższego Sądu Administracyjnego w tej sprawie".
Skarżący opisał dotychczasowy tok postępowania i przebieg przeprowadzonych badań oraz warunki swojej pracy w narażeniu na hałas.
W konkluzji J. W. wniósł o zbadanie jego słuchu przez biegłego lekarza sądowego i zajęcie stanowiska w tej sprawie przez Najwyższy Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie.
Inspektor Sanitarny w [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w toku tej kontroli nie są brane od uwagę względny pozaprawne. Tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi prowadzi do jej uchylenia, bądź do stwierdzenia jej nieważności w przypadku stwierdzenia kwalifikowanego naruszenia prawa.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm./, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną.
Zasada rozstrzygania w granicach danej sprawy, w powiązaniu ze zdaniem pierwszym art. 133 § 1 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej określonej jako P.p.s.a./, w myśl którego Sąd wydaje wyrok /po zamknięciu rozprawy/ na podstawie akt sprawy/ - wskazuje, że Sąd administracyjny w toku kontroli legalności zaskarżonego aktu opiera się a przede wszystkim na materiale dowodowym zebranym przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej, nie zastępuje tych organów ani w gromadzeniu tego materiału, ani w merytorycznym orzekaniu co do istoty sprawy, jak też nie posiada uprawnień do wychodzenia poza przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.
Przedmiotem skargi do sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ostateczna wydana w sprawie, której przedmiotem była choroba zawodowa pod postacią zawodowego uszkodzenia słuchu.
Dlatego bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sprawy sądowo-administracyjnej wywołanej skargą są te jej wywody i zarzuty, które wiążą się z żądaniem J. W. rozpoznanie u Niego jeszcze choroby reumatoidalnej stawów szkieletu kostnego" jako choroby zawodowej. W kwestii tego żądania organy inspekcji sanitarnej - jak wynika to z odpowiedzi na skargą - przeprowadzały odrębne postępowanie administracyjne zakończone wydaniem odrębnych - od przedmiotu niniejszej sprawy - decyzji . Notabene J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję wydaną również w tym przedmiocie i wyrok w tej sprawie zapadł tego samego dnia co wyrok w sprawie niniejszej. Wyjaśnić też trzeba, że zawarty w skardze wniosek dowodowy nie mógł być uwzględniony albowiem co do zasady Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego i jak już zostało to wyżej wskazane orzeka w oparciu o akta administracyjne.
Stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. ,Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniając z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Żądanie przeprowadzenia dowodu z badania skarżącego przez biegłego sądu administracyjnego nie mogło być zatem uwzględnione bowiem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi takiego dowodu nie precyzuje.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć na uwadze, że akt ten wydany został po ponownym rozpatrzeniu sprawy bowiem poprzednia decyzja ostateczna w tej sprawie została uchylona /oraz decyzja organu I instancji/ wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2002r. /sygn. akt SA/Sz 864/01/.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyraźnie wskazał jakich dopatrzył się istotnych naruszeń prawa materialnego i procesowego, co jak wynika z uzasadnienia decyzji ostatecznej wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zostało prawidłowo zrozumiane i zinterpretowane przez organy orzekające inspekcji sanitarnej.
Pamiętać trzeba, że godnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Analizując zaskarżoną decyzję pod tym kątem Sąd doszedł do wniosku, że organy orzekające obu instancji dołożyły należytej staranności - co znalazło swoje odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej - w wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i ustaliły prawidłowo - wbrew odmiennym wywodom skargi - nie tylko stan faktyczny w zakresie stanu narządu słuchu u skarżącego i funkcjonowania tego narządu, ale także co do warunków pracy J. W. , i występującego w niej hałasu oraz narażenia na hałas ponadnormatywny.
Ustalenia te oparte zostały na dochodzeniu epidemiologicznym, wykonanych badań oraz orzeczeniach właściwych jednostek medycznych.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie może toczyć się "pod dyktando" zainteresowanego, ponieważ przepisy prawa wyraźnie określają jednostki medyczne uprawnione do orzekania co do rozpoznania lekarskiego. W tego typu sprawach stan prawny obowiązujący w tym zakresie został szczegółowo i prawidłowo zrelacjonowany w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji i nie zachodzi potrzeba po raz kolejny szczegółowo wyjaśniane klasyfikacji tych jednostek organizacyjnych wskazanych w § 7 ust.1 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm./, które to przepisy miały zastosowanie w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji nie tylko dogłębnie wyjaśniono sprawę dowodowo, respektując zalecenia zawarte w poprzednim wyroku Sądu, ale także z uwzględnieniem zapatrywań i ocen prawnych przedstawionych w tym wyroku, dokonano prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego.
Przekonanie skarżącego, że stwierdzony u Niego ubytek słuchu pozostaje w związku przyczynowym z wieloletnim zatrudnieniem na statkach PŻB na stanowiskach związanych z wykonywaniem pracy w hałasie /prace [...] na pokładzie samochodowym/ ma wyłącznie subiektywny charakter. Zważyć bowiem trzeba, że badania narządu słuchu J. W. przeprowadzone zarówno w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...], jak i w jednostkach orzeczniczych II stopnia tj. w Instytucie Medycyny Pracy w [...], a także w Instytucie Medycyny [...] wykazały wprawdzie u skarżącego obustronny odbiorczy ubytek słuchu - jednakże jednocześnie wykazały, że charakter tego ubytku, a mianowicie lokalizacja pozaślimakowa nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Charakterystyczną cechą uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem jest bowiem lokalizacja ślimakowa, natomiast lokalizacja pozaślimakowa wskazuje na pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu.
W tym stanie sprawy, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona decyzja tak pod względem procesowym jak i z punktu widzenia prawa materialnego, a w tym pojęcia choroby zawodowej określonego w § 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. jest bowiem zgodna z prawem.
Dlatego należało oddalić skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło