II SA/Sz 157/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino z dnia 25 października 2008 r., Nr XXIII/235/08 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Postomino p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy L. M. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino nr XXIII/235/08 z dnia 25 października 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego farmy elektrowni wiatrowych Chudaczewo, Pieńkowo, Postomino, w dniu [...] r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi, ponieważ jej gospodarstwo rolne przynosi małe dochody, a na utrzymaniu ma dwoje uczących się poza miejscem zamieszkania dzieci. Jako posiadany majątek wnioskodawczyni wskazała dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]ha. Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...] zł na co składa się wynagrodzenie męża ze stosunku pracy w wysokości [...] tys. zł miesięcznie oraz dochód skarżącej z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Pismem z dnia [...] r. L. M. została wezwana do nadesłania w terminie 10 dni od daty doręczenia : - zaświadczenia potwierdzającego wysokość zarobków B. M. z okresu ostatnich trzech miesięcy, - decyzji dot. podatku od nieruchomości, -dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia o wysokości miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącą , - oświadczenia, czy skarżąca otrzymuje dopłaty bezpośrednie, jeżeli tak to dołączenie decyzji potwierdzającej ten fakt, - dowodu potwierdzającego wysokość kredytu klęskowego i wysokość miesięcznych rat ponoszonych z tytułu jego spłaty, - oświadczenia dot. wysokości wydatków na dzieci oraz zaświadczenia, czy otrzymują stypendia socjalne bądź naukowe, - wyciągów z posiadanych kont bankowych wszystkich członków rodziny okresu ostatnich trzech miesięcy pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Przedmiotowe wezwanie L. M. odebrała w dniu [...] r., a zatem 10-dniowy termin do wykonania zobowiązania upływał w dniu [...] r., jednakże skarżąca w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego zobowiązania referendarza sądowego nie wykonała i nie przedłożyła żadnych dokumentów. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, referendarz sądowy ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącej zawarte w formularzu o jej sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawczyni podała, że osiąga bardzo mały dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, ma na utrzymaniu dwoje dzieci, spłaca kredyt klęskowy, wobec czego należało ustalić, jak rzeczywiście wygląda sytuacja finansowa skarżącej i jej rodziny, jak wysoki dochód osiąga, jakie wydatki ponosi. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania L. M. nie wykonała wezwania referendarza sądowego. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżąca nie starała się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującej. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.