II SA/Sz 157/15

PostanowienieWSA w Szczecinie2015-03-06

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk - Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która utrzymuje się z zasiłku z ośrodka pomocy społecznej i samotnie wychowuje dziecko, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która samotnie wychowuje dziecko i utrzymuje się z zasiłku z ośrodka pomocy społecznej, wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli osoba nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie został uwzględniony.
Stan faktyczny
M. J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wnioskodawczyni złożyła formularz PPF, wnosząc o ustanowienie adwokata, uzasadniając to skomplikowaniem sprawy i trudną sytuacją materialną (utrzymanie z zasiłku, samotne wychowywanie dziecka).
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata M. J. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Równocześnie w skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Mając na uwadze ustawowy obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, zarządzeniem Sądu z dnia [...] r. zobowiązano wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na właściwym urzędowym formularzu załączonym do wezwania, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Równocześnie poinformowano skarżącą, że w przedmiotowej sprawie z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., ze zm.) jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów z mocy ustawy. W zakreślonym terminie M. J. złożyła formularz PPF w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podała, że sprawa jest zbyt skomplikowana aby mogła poradzić sobie bez profesjonalnej pomocy prawnej. Nadto z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, nie posiada żadnego majątku, a jej jedyne źródło utrzymania stanowi świadczenie otrzymywane z Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak wynika ze złożonego oświadczenia oraz akt sprawy, M. J. ma na utrzymaniu 4 – letnią córkę, utrzymuje się ze świadczeń udzielonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze sytuację rodzinną i materialną, należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie ma możliwości ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie należało uwzględnić. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło