II SA/Sz 158/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2011-03-10

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w części lub całości na podstawie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być przyznane w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, który nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, lecz może otrzymać częściowe zwolnienie, adekwatne do wykazanych możliwości finansowych.
Stan faktyczny
J. D. złożył skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego dotyczącą udzielenia informacji publicznej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed WSA w Szczecinie, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z prac dorywczych, posiada mieszkanie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organ wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i rodzinną, których nie przedstawił w pełni, co skutkowało częściowym przyznaniem prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad określoną kwotę, a w pozostałej części odmówiono zwolnienia.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 marca 2011 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] nr [...] przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, a w pozostałej części odmówić zwolnienia J..D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W dniu[...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych za które otrzymuje ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wezwaniem z dnia [...] (doręczonym w dniu [...]) referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich miesięcy, - oświadczenia dotyczącego rodzaju wykonywanych prac dorywczych, - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną (zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy), - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy o korzystaniu z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, w ciągu ostatnich dwóch lat nie korzystał z pomocy opieki społecznej, nie ponosi także kosztów utrzymania należącego do niego mieszkania ponieważ jest w sporze ze wspólnotą mieszkaniową. Podał, że wykonuje dorywcze prace porządkowe (sprzątanie, zamiatanie, odśnieżanie) na rzecz właścicieli nieruchomości wrocławskich. J.D. przedłożył oświadczenie W.S. stwierdzające, że skarżący jest zakwaterowany w Domu Wypoczynkowym "B" w [...] i uiszcza z tego tytułu opłatę w kwocie [...] zł. miesięcznie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 tej ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej (art. 245 § 4). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanką przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest sytuacja, w której strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynoszącego 200 zł. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się wyłącznie z prac dorywczych, z których dochód wynosi ok.[...] zł miesięcznie. Jednakże w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nie był w przedłożyć jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że posiada status osoby bezrobotnej. Mimo deklarowanego bezrobocia i dochodu poniżej kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi obecnie 477 zł miesięcznie, skarżący w okresie ostatnich dwóch lat nie korzystał z pomocy społecznej. Pomimo posiadania własnego mieszkania, wnioskodawca mieszka w domu wypoczynkowym. Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że faktycznie jest osoba bezrobotną, a jego dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Tymczasem to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Samo udokumentowanie faktu zamieszkiwania w domu wypoczynkowym i ponoszenie z tego tytułu opłat w wysokości zbliżonej do deklarowanych dochodów, nie jest wystarczające do uznania, że wnioskodawca wykazał, że jest osobą na tyle ubogą, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Skarżący nie wyjaśnił też w żaden sposób, kto zamieszkuje w jego mieszkaniu, kto ponosi koszty utrzymania tego mieszkania, ani na czym polega spór ze wspólnotą mieszkaniową. Oświadczenia i dowody przedłożone przez wnioskodawcę nie były wystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i możliwości płatniczych. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił w sposób przekonujący, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże z uwagi na to, że wpis od skargi wynosi w rozpoznawanej sprawie 200 zł, a wnioskodawca deklaruje dochody w kwocie [...] zł miesięcznie, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w części obejmującej połowę należnego wpisu od skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 254 § 1 i art. 258 § 1 pkt 7 powołanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło