II SA/Sz 16/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie o d d a l a skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, udzielił pozwolenia B. i M. M. na użytkowanie budynku posadowionego na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...] przy [...] w [...]. Od ww. decyzji odwołanie złożyli współwłaściciele nieruchomości, na której jest posadowiony [...]. E. S. oraz J. i N. W.. W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa budowlanego dotyczące warunków jakim powinny odpowiadać budynki, bowiem [...] wybudowany został z [...]. W związku z tym [...] zagraża bezpieczeństwu i powinien zostać rozebrany. Według skarżących lokalizacja jego jest niezgodna z ustaleniami szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto podnieśli, iż nie wyrażali zgody na użytkowanie budynku zlokalizowanego na terenie stanowiącym współwłasność wszystkich mieszkańców nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż w zebranej dokumentacji brakuje potwierdzenia wykonania przez B. i M. M. zaleceń rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, zawartych w uzgodnieniu projektu sporządzonego na skutek obowiązku nałożonego postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] nakazał wykonanie określonych robót celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem do dnia [...], polegających na: 1. przebudowaniu ściany [...] na granicy z działką nr [...] na ścianę o odporności ogniowej REI 60, 2. wymianie pokrycia dachu na niepalne, 3. zabezpieczeniu elementów drewnianych [...] do granicy trudnozapalności środkiem ognioochronnym. Następnie termin ten wskutek wniesionego odwołania organ przedłużył do dnia [...]. Po wykonaniu przez inwestora nałożonych obowiązków Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., Nr [...], na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 225 ze zm.) udzielił pozwolenia B. i M. M. na użytkowanie budynku [...]. Od decyzji tej odwołał się E. S.. zarzucając jej sprzeczność z prawem. Podniósł, iż budynek został postawiony bez jego zgody i narusza jego prawo własności i uniemożliwia korzystanie z podwórka. Organ II instancji nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ II instancji, jak wynika z uzasadnienia decyzji, ustalił że budowa [...] została wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia. Inwestor przedłożył dokumenty wymagane do udzielenia pozwolenia na użytkowanie: tj. inwentaryzację i ocenę techniczną, zaopiniowaną pozytywnie przez Konserwatora Zabytków oraz dokumentację dotyczącą ochrony przeciwpożarowej. Przeprowadzone przez organ I instancji oględziny potwierdziły zgodność przedłożonej dokumentacji ze stanem faktycznym. Organ odnosząc się do treści odwołania, wskazał że do legalizacji obiektu wybudowanego przed [...]r. nie jest wymagana zgoda współwłaścicieli nieruchomości. Nadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu stwierdził, że lokalizacja obiektu jest zgodna z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie jego budowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję wniósł E. S.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja organu II instancji naruszyła przepisy o współwłasności wynikające z kodeksu cywilnego, gdyż wybudowany [...] uniemożliwił współwłaścicielom swobodne korzystanie z podwórka. Ponadto zarzucił, iż organy postąpiły niezgodnie z prawem, ponieważ zalegalizowali budynek [...] pomimo sprzeciwu pozostałych współwłaścicieli. Według skarżącego organ zastosował do powyższego stanu faktycznego niewłaściwe przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a powinien rozstrzygnąć sprawę w oparciu o Prawo budowlane z 1994 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego [...]. Dla poparcia swego stanowiska, powołał się na pismo Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].,z którego wynika, iż samowola powinna podlegać rozbiórce w związku z jej sprzecznością z ustaleniami planu szczegółowego obowiązującego od dnia [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. A jedynie taką decyzję naruszającą przepisy prawa materialnego lub procesowego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego, orzekając stosownie do stwierdzonego uchybienia o jej uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności. Niesporne w sprawie jest to, iż przedmiotowy [...] został wybudowany przez Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej bez uzyskania decyzji pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia budowy. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) przepisu art. 48 (przepisów nakazujących rozbiórkę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W świetle powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że do przedmiotowej sprawy stosuje się przepisy ustawy z 1974 r. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r., w stosunku do samowoli budowlanej organ administracji powinien wydać decyzję albo nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 37) bądź też decyzję pozwalającą na jego użytkowanie (art. 42). Przepis art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie Sądu, z zebranych w sprawie dowodów nie wynika by zachodziła w sprawie sytuacja określona w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Lokalizacja obiektu jest zgodna z planem ogólnym perspektywicznym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonym uchwałą Nr [...] z dnia [...]. Prezydium j Rady Narodowej w [...] oraz z uchwałą Nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] "Brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki istniejącego obiektu budowlanego i może być konwalidowany, jeżeli nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37. Tryb postępowania w takiej sytuacji przewidywał art. 40 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r." (wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 1998 r., sygn. akt IV 424/96 LEX 43144). Zgodnie z art. 40 jeśli nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 37, a obiekt budowlany wybudowano niezgodnie z przepisami prawa to organ administracji zobowiązany jest wydać decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Wydanie decyzji o użytkowaniu obiektu wybudowanego bez pozwolenia prawnego jest formą jego legalizacji. W świetle przepisu art. 42 ust. 1 inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. Organ administracji wydaje decyzję, wówczas gdy stwierdzi zdatność obiektu do użytku. Według ustaleń Sądu organ na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych dokonał prawidłowej oceny przydatności obiektu do użytkowania. Organ dokonując analizy w ocenie oparł się na inwentaryzacji technicznej powykonawczej i ocenie technicznej, zaopiniowanej pozytywnie przez Konserwatora Zabytków oraz dokumentacji dotyczącej ochrony przeciwpożarowej. Podzielić należy pogląd Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że do uzyskania decyzji nie jest wymagana zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na której posadowiony jest [...]. Z ustawy wynika, iż organ nie ma obowiązku ustalać, czy inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością. Potwierdza to również orzecznictwo sądu. "Samo niewykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki wybudowanego już obiektu. Likwidacja tego rodzaju bezprawia może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym na podstawie Kodeksu cywilnego. Natomiast decyzja nakazująca rozbiórkę musi opierać się wyłącznie na przesłankach prawnomaterialnych wynikających z powołanego Prawa budowlanego. Jeżeli brak jest takich przesłanek, organ administracji winien zalegalizować budowę"( wyrok NSA W Warszawie z dnia 12.01.1998 r., sygn. akt IV SA 424/96, LEX nr 43144). Pozwolenie na użytkowanie dotyczy tylko stosunków administracyjnoprawnych. Natomiast zarzut naruszenia prawa współwłasności dotyczy strefy cywilnej. Wobec tego strona może ich dochodzić przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził legalność zaskarżonej decyzji i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).