II SA/Sz 16/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. przy udziale Prokuratora B. R. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. A. kwotę [...] złotych zawierająca należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działając na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. na podstawie art. 5 ust.1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"(Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), art. 8 ust.1, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U Nr 127 poz. 1055), art.108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przyznał B. U. pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłków od [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, przy czym mając na względzie, że świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie zostało już wnioskodawcy wypłacone na podstawie uchylonej decyzji z dnia [...]r., do wypłaty pozostało wyrównanie za [...] w kwocie po [...] zł miesięcznie, co stanowi łączną kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazując, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznano wnioskodawcy pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłków od [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że kwota [...] zł jest kwotą maksymalną przyznawaną na zakup posiłków. Pomoc w wyższej kwocie przyznawana jest natomiast dla osób samotnie gospodarujących, po okazaniu zaświadczenia od lekarza zalecającego specjalną dietę lub dla kobiet w ciąży. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wskazaną wyżej decyzję w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego w kwocie [...] zł na zakup posiłków. Następnie organ wskazał, że w dniu [...] r. B. U. przedłożył po raz pierwszy pracownikowi socjalnemu zaświadczenie Centrum Onkologii wydane w dniu [...] r. o stosowaniu diety wysokobiałkowej. W wyniku zaskarżenia przez B. U. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku, Sąd stwierdził że zaskarżona decyzja oparta została na błędnie ustalonym dochodzie strony oraz pominęła konieczność stosowania diety. W toku ponownego rozpoznania sprawy, pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego, na podstawie którego ustalono, że B. U. zamieszkuje wspólnie z matką G.U., lecz prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W okresie zasiłkowym od [...] r. miesięczny dochód wnioskodawcy wynosił [...] zł, na który składały się: zasiłek stały [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny [...] zł oraz dochód z tytułu współwłasności gruntów rolnych [...] zł. Dochód ten nie przekracza więc ustawowego kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...]zł. Stosownie więc do art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o ustanowieniu programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" może być przyznana pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności. Biorąc pod uwagę stan zdrowia wnioskodawcy, poparty zaświadczeniem stwierdzającym konieczność stosowania diety wysokobiałkowej organ I instancji przyznał pomoc na zakup posiłków w kwocie [...] zł w okresie od [...] r. Organ podkreślił, że uwzględnił przy tym maksymalną stawkę jaką przyznawał w tym okresie osobom stosującym specjalne diety, w tym kobietom w ciąży. W odwołaniu od powyższej decyzji, B. U. wskazał na rażące naruszenie po raz drugi prawa socjalnego, przez tą samą osobę która wydała decyzję z dnia [...] r. Ponadto odwołujący się podniósł, że w pierwszym i trzecim kwartale roku [...] przyznano mu świadczenie na zakup posiłków w wysokości [...] zł i takiej też kwoty domaga się na zakup posiłków za okres od [...] r. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, Kolegium przytoczyło stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji. Przywołując treść przepisów art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" organ wskazał, że dochód B. U. w wysokości [...] zł nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego, więc wnioskodawca kwalifikuje się do uzyskania pomocy finansowej na podstawie wskazanej ustawy. Organ odwoławczy wskazał następnie, że przyznana wnioskodawcy pomoc została zwiększona do kwoty [...] zł, z uzasadnieniem przez organ I instancji, że jest to maksymalna kwota, jaką przyznawał Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. w roku [...] osobom stosującym specjalne diety, w tym kobietom w ciąży. Kolegium podkreśliło, że organ przyznając pomoc na podstawie art. 5 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" działa w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przyznanie takiej pomocy jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu, a wydawane decyzje uwzględniają z jednej strony potrzeby i sytuację materialną wnioskodawcy, z drugiej strony natomiast możliwości finansowe gminy. B. U., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił naruszenie interesu prawnego po raz drugi oraz pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych w sytuacji, gdy ze względu na bardzo zły stan zdrowia nie ma on możliwości zarobkowania. Skarżący podał, że decyzją z dnia [...] r. otrzymał zasiłek na zakup posiłków w wysokości [...] zł przy niezmienionych warunkach życia, dlatego takiej też kwoty domaga się za okres od [...] r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławczego podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozpoznawanej sprawie, Sąd dokonując pod tym kątem kontroli zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszenia prawa materialnego jak również naruszenia prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", powoływanej dalej jako ustawa. Stosownie do art. 3 pkt 1 lit. c ustawy, w ramach Programu realizowane są działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej czyli [...] zł ( art. 5. ust 1 ustawy). Z akt administracyjnych sprawy, w tym z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...]r. wynika, że miesięczny dochód B. U. wynosi [...] zł, a więc prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, że dochód ten nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, uprawniającego do otrzymania pomocy finansowej w zakresie dożywiania na podstawie omawianej ustawy i zakwalifikowano go do przyznania wnioskowanej pomocy. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nawet po spełnieniu wskazanej w tym przepisie przesłanki kryterium dochodowego, pomoc w zakresie dożywiania "może" być przyznana. Oznacza to, że decyzja o przyznaniu lub o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego na dożywianie jest decyzją uznaniową. Administracyjne uznanie organu, obejmuje swym zakresem również wielkość przyznanej pomocy, stosownie do potrzeb wnioskodawcy jak i możliwości finansowych Ośrodka. W przedmiotowej sprawie, w wyniku ponownego rozpoznania, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 maja 2010r., sygn. akt II SA/Sz 1148/09 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. przyznającej B. U. pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłków od [...] r. w wysokości po [...] zł, zaskarżoną decyzją przyznano wnioskodawcy pomoc pieniężną na dożywianie w kwocie [...] zł miesięcznie [...] r. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie, kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r. dokonały szczegółowej analizy sytuacji bytowej i materialnej wnioskodawcy i w jej wyniku przyznały wyższą pomoc. Ponadto, podjęte rozstrzygnięcie uzasadniły możliwościami finansowymi miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. , wskazując że w drugim kwartale [...] r. udzielana pomoc na zakup posiłków wynosiła maksymalnie [...] zł i to tylko dla osób ze specjalną dietą lub dla kobiet w ciąży. Skarżącemu przyznano więc maksymalną pomoc pieniężną na dożywianie jaką przeznaczał w tym okresie MOPR w Ś. dla osób w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Uwzględniono bowiem, wynikającą z zaświadczenia Centrum Onkologii S. z dnia [...] r. informację o konieczności stosowania przez wnioskodawcę diety wysokobiałkowej. Niezasadny jest zatem zarzut, że zaskarżona decyzja nie uwzględniła aktualnej sytuacji zdrowotnej i zarobkowej skarżącego. Podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż w okresie wcześniejszym udzielono skarżącemu wyższej pomocy na dożywianie nie dowodzi zasadności zarzutu naruszenia interesu strony. Przyznanie oraz wysokość świadczenia udzielanego w ramach uznania administracyjnego odnosi się do realiów konkretnej sprawy i stanowi wypadkową możliwości ośrodka i potrzeb podopiecznych. Jeśli zatem w danym okresie możliwości ośrodka są wyższe, to udziela pomocy w wyższej wysokości przy nie zmienionym stanie faktycznym co do potrzeb, co nie może być uznane za przejaw dowolności organu. Dlatego, mimo że zaskarżona decyzja nie spełnia oczekiwań skarżącego, to jednak brak jest, z przyczyn wskazanych wyżej, podstaw do stwierdzenia, że organy naruszyły przepisy obowiązującego prawa, w szczególności że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 250 w/w ustawy oraz § 18 ust. 1 lit c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).