II SA/Sz 160/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-04-17

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, podlega odmowie, jeżeli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację materialną, nie wykonała tego wezwania. Brak współpracy strony w wyjaśnieniu jej sytuacji majątkowej uniemożliwia sądowi właściwą ocenę wniosku i dostosowanie zakresu pomocy do jej możliwości.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną rodziny. Referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego zarobki, wydatki, sytuację mieszkaniową oraz status bezrobotnego żony. Skarżący nie wykonał wezwania w zakreślonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino z dnia 25 października 2008 r., Nr XXIII/235/08 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Postomino p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy J. R. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na uchwałę Rady Gminy Postomino nr XXIII/235/08 z dnia 25 października 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego farmy elektrowni wiatrowych Chudaczewo, Pieńkowo, Postomino, w dniu [...] r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi, ponieważ jedno z jego dzieci jest niepełnosprawne, drugie jeszcze się uczy. Żona nie pracuje, ponieważ zajmuje się niepełnosprawnym dzieckiem. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...]ha.Dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...] zł miesięcznie i jest to wynagrodzenie ze stosunku pracy J. R. Pismem z dnia [...] r. J. R. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - zaświadczenia potwierdzającego wysokość Jego zarobków z okresu ostatnich trzech miesięcy, - decyzji dot. podatku od nieruchomości, -dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez A. R. statusu osoby bezrobotnej pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Przedmiotowe wezwanie J. R. odebrał w dniu [...] r., a zatem 7-dniowy termin do wykonania zobowiązania upływał w dniu [...] r., jednakże skarżący w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego zobowiązania referendarza sądowego nie wykonał i nie przedłożył żadnych dokumentów. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, referendarz sądowy ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawca podał, że sam utrzymuje czteroosobową rodzinę, żona nie pracuje, a jedno z dzieci jest niepełnosprawne, wobec czego należało ustalić, jak rzeczywiście wygląda sytuacja finansowa skarżącego i jej rodziny, jak wysoki dochód osiąga, jakie wydatki ponosi. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania J. R. nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło