II SA/Sz 161/17

Dnia 1 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 marca 2017 r. wniosku Spółki A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (uprzednio: Dyrektor Izby Celnej) w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 14 grudnia 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 30 września 2016 r. nr [...], którą wymierzono Skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze tej pełnomocnik Skarżącej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie dla Skarżącej może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji ostatecznej, (cyt.) "wespół z innymi decyzjami tego rodzaju, znanymi Sądowi z urzędu". W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zaskarżona decyzja jest w całości nieprawidłowa, gdyż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471; dalej: "u.g.h."), na podstawie których nałożono na Skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stanowią, łącznie z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.), a w konsekwencji braku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej nie mogą być one stosowane wobec jednostek oraz podmiotów będących adresatami decyzji. Zdaniem Skarżącej, przepis z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") należy w realiach przedmiotowego postępowania o udzielenie ochrony tymczasowej interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach, gdyż w przeciwnym wypadku instytucja z art. 61 § 3 p.p.s.a. byłaby w założeniu nieskuteczna we wszystkich przypadkach, gdy zamiast jednej zbiorczej, wysokiej kary, nakładane są kary pojedyncze, ale których zsumowanie przesądza o poważnym oraz realnym zagrożeniu dla bytu gospodarczego Skarżącej. Trudno zaś przyjąć, aby tymczasowa ochrona w takich przypadkach nie była efektywnie możliwa, zwłaszcza dostrzegając, że w istocie nakładanie kar na przyjętej przez organy podstawie, w realiach postępowań polega również na uskutecznianiu przepisu z art. 14 ust. 1 u.g.h., czyli na działaniu z naruszeniem prawa europejskiego, co obliguje Sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej w drodze zastosowania najbardziej zdatnej do tego normy prawa krajowego, którą w niniejszej sprawie (postępowaniu sądowoadministracyjnym) jest regulacja z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wskazała także, że podobne stanowisko jest zasadnie prezentowane w piśmiennictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższych regulacji wynika, że podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt I OZ 1074/05, niepubl.; z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 – to orzeczenie i następne dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nieodwracalny skutek, z kolei, to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (vide: Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jednocześnie, brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in: z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11; z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OZ 839/13; z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Podkreślenia wymaga, że każde rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nakładające karę pieniężną pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do jej uiszczenia, ale nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Poza tym, co do zasady egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi do nieodwracalnych skutków, gdyż w razie uchylenia takiego postanowienia wyegzekwowane kwoty są zwracane. Dlatego też tak istotne znaczenie ma należyte uzasadnienie wniosku o wstrzymanie. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż uzasadnienie wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że w tym konkretnym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim należy podnieść, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, aby uiszczenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł, z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, przekraczało jej możliwości finansowe i mogło skutkować zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej. Chociaż Skarżąca w osnowie wniosku wskazała, że zaskarżona decyzja nie jest jedyną decyzją, której wykonanie wpłynie na sytuację Skarżącej, jednakże w żaden sposób nie doprecyzowała tego stwierdzenia. Ponadto samo przekonanie Skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje nie może skutkować uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej, w tym m.in.: o posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Tymczasem Skarżąca takich pełnych informacji, popartych stosownymi materiałami źródłowymi, nie przedstawiła, co powoduje, że nie można ustalić okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Tym samym nie sposób uznać, aby Skarżąca wykazała, w jaki sposób poniesienie kosztów związanych z uregulowaniem kary pieniężnej wpłynie na stabilność finansową prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i czy w tej konkretnej sytuacji będzie można mówić o znacznej szkodzie, czy trudnych do odwrócenia skutkach. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt administracyjnych. Natomiast powołanie się na ewentualną możliwość uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji nie mieści się w granicach przesłanek warunkujących pozytywne załatwienie wniosku. Sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie bada ani legalności kwestionowanej decyzji, ani trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie do niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Przy czym przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Reasumując stwierdzić należy, że Skarżąca oparła swój wniosek jedynie o ogólnikowe stwierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia, co uniemożliwia przyjęcie, aby konieczność zapłaty orzeczonej kary mogła spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.