II SA/Sz 162/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-03-14
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla utrzymania dwuosobowej rodziny. Posiadanie dochodu w kwocie wskazanej przez skarżącego, przy braku szczegółowych danych o wydatkach, wyklucza przyznanie statusu osoby ubogiej wymagającej pomocy państwa.Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł skargę na postanowienie Wojewody odmawiające wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Jednocześnie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, oświadczając, że jego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, a z przychodów pokrywa raty kredytu i leasingu. Sąd ustalił wpis sądowy od skargi na kwotę 100 zł. Skarżący nie przedstawił szczegółowych danych dotyczących wysokości rat kredytu i miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkim Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Pismem z dnia [...] r. M. K. , reprezentowany przez radcę prawnego P. K. , wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę.
W skardze skarżący zwrócił się do Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych. Na urzędowym formularzu prawa pomocy PPF skarżący oświadczył, że nie posiada środków finansowych pozwalających mu na uiszczenie w całości kosztów sądowych. Prowadzona działalność gospodarcza nie przynosi mu żadnych dochodów. Z uzyskiwanego przychodu pokrywa raty kredytu i leasingu. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z małżonką. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, samochód [...] , [...] w leasingu z płatnością [...] zł netto miesięcznie. Skarżący podał również, że spłaca z żoną kredyt obrotowy w łącznej wysokości [...] zł, bez podania wysokości rat kredytu oraz że dochód miesięczny brutto w rodzinie z tytułu prowadzonej działalności to kwota [...] zł.
Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2013 r. Przewodniczący Wydziału II ustalił wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Jak wynika z akt skarżący, wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Wobec powyższego, należało ustalić, czy w sprawie została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd - rozpoznając wniosek skarżącego - dokonał oceny jego sytuacji materialnej, życiowej, ekonomicznej na podstawie oświadczeń i informacji zawartych we wniosku, a także w oparciu o ogólną wiedzę i doświadczenie życiowe.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał we wniosku, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na dzień dzisiejszy kształtują się na kwotę 100 zł, bez uszczerbku dla utrzymania dwuosobowej rodziny. Przestawiona przez stronę sytuacja materialna jego rodziny pozwoliła Sądowi na stwierdzenie, że zapłata przez skarżącego kwoty 100 zł nie stanowi znacznego obciążenia jego budżetu domowego. Istotne znaczenie dla takiej oceny ma fakt, że dochód w rodzinie skarżącego wynosi [...] zł brutto miesięcznie. Przy czym skarżący nie wskazał wysokości rat kredytu obrotowego i wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie siebie i rodziny.
Wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, stosowana jest jedynie w przypadkach, gdy strona znajduje się w naprawdę trudnej sytuacji materialnej, ekonomicznej i bytowej i stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na taką właśnie sytuację nie mogą ponieść kosztów postępowań sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Przy czym ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, iż wnioskodawca powinien przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiające za przyznaniem mu prawa pomocy. Strona zobowiązana jest przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, iż mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść kosztów postępowania. Informację o istotnych okolicznościach dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy, których analiza umożliwia Sądowi rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy podać w sposób pełny i rzetelny.
Prawo pomocy jest instytucją sądową przewidzianą dla osób ubogich, tzn. bez dochodów lub z niewielkim dochodem, bez oszczędności i majątku, znajdujących się naprawdę w trudnej do przezwyciężenia sytuacji finansowej, ekonomicznej, bytowej.
Zdaniem Sądu, posiadanie dochodu w kwocie jaką wskazał skarżący, przy aktualnych realiach życiowych, wyklucza możliwość przyznania skarżącemu statusu osoby całkowicie ubogiej, wymagającej pomocy ze strony państwa. Skarżący posiada stałe źródło utrzymania siebie, nie jest więc osobą zmuszoną do korzystania np. z dofinansowania z opieki społecznej, czy korzystania z zasiłku dla bezrobotnych.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i na tej podstawie prawnej orzekł jak
w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło