II SA/Sz 165/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie : Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 38/09 oddalającego skargę H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wygaszenia decyzji stwierdzającej prowadzenie uprawy leśnej przyznającej prawo do wypłaty comiesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej . postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 38/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wygaszenia decyzji stwierdzającej prowadzenie uprawy leśnej przyznającej prawo do wypłaty comiesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej . Wyrok ogłoszono po zamknięciu rozprawy, w obecności skarżącej oraz pouczono stronę o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] r. Przed stwierdzeniem prawomocności wyroku w sprawie podejmowano następujące czynności: - na wniosek H. S. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu [...] r.; - w dniu [...] r. H. S. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie II SA/Sz 38/09 i ustanowienie adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku; - w dniu [...] r. H. S. zaskarżyła ww. wyrok sporządzoną osobiście skargą kasacyjną; - postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 38/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata; - pismem z dnia [...] r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie zawiadomił Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu w sprawie H. S. została wyznaczona adwokat E. W.-G.; - w piśmie z dnia [...] r., adwokat E. W.-G. złożyła opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od prawomocnego wyroku WSA w [..] z dnia [...] r. Ponadto, wniosła o przywrócenie terminu do podjęcia czynności w sprawie i o przyznanie wynagrodzenia (adwokat E. W.-G.. nie przedłożyła do akt stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej H. S. w tej sprawie); - postanowieniem z dnia [..] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - z uwagi na fakt, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik działał w sprawie bez wymaganego pełnomocnictwa strony - odrzucił wniosek o przywrócenie terminu i przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo z urzędu; - postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną H. S.; - pismem z dnia 1 października 2009 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Szczecinie poinformował Sąd, że zgodnie z wnioskiem H. S. zwolnił z obowiązków dotychczasowego pełnomocnika z urzędu adwokat E.W. -G. i wyznaczył nowego pełnomocnika dla skarżącej adwokata J.K.. - w piśmie z dnia [...] r. skarżąca udzieliła pełnomocnictwa procesowego adwokatowi J. K. (karta 122 akt sądowych). - w dniu [..] r. adwokat J. K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie WSA w Szczecinie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez H.S.. - w dniu [..] r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie z dnia [..] r., sygn. akt II SA/Sz 38/09. - postanowieniem z dnia [...] r. NSA w Warszawie oddalił zażalenie z dnia[..] . - w dniu [...] r. skarżąca złożyła do Sądu pismo skierowane do Szczecińskiej Izby Adwokackiej zawierające skargę na sposób reprezentacji przez adwokata J. K.. - w dniu [...] r., H. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę o wznowienie postępowania sądowego wnosząc o : - wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. II SA/Sz 38/09 zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2009 r. oraz zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 7 października 2009r. o odrzuceniu mojej skargi kasacyjnej do NSA, - uchylenie postanowienia z dnia 7 października 2009 r. i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, - ustanowienie dla adwokata z urzędu do podpisania ww. skargi kasacyjnej. Skarżąca uzasadniła w piśmie, że w dniu 29 lipca 2009 r. Sąd ustanowił dla niej pełnomocnika, którym została wyznaczona adwokat E. W. – G.. Adwokat E. W. – G. bez porozumienia i bez dokładnego zapoznania się z aktami sprawy złożyła w sprawie opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca poinformowała, że w związku z powyższym zaskarżyła niezgodne z prawem zachowanie ww. adwokat do Okręgowej Rady Adwokackiej oraz do WSA. W wyniku skargi wyznaczono dla niej kolejnego pełnomocnika z urzędu, w osobie adwokata J K.. Nowy pełnomocnik również nie podjął żadnych prób skontaktowania się. H. S. podała, że w dniu 19 października 2009 r. otrzymała postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z pouczeniem, że zażalenie na to postanowienie musi być podpisane przez adwokata lub radcę prawnego. Dlatego też pismem z dnia 19 października 2009 r. zwróciła się więc do pełnomocnika z prośbą o podjęcie działań w sprawie, prosząc o poinformowanie jej o podjętych dotychczas krokach oraz o zamierzonych dalszych działaniach w przedmiotowej sprawie. Odpowiedzi nie otrzymała. Ze względu na przedłużający się brak reakcji nowego pełnomocnika, zwróciła się ze skargami na adwokata do Okręgowej Rady Adwokackiej oraz do WSA, które pozostały bez odpowiedzi. Dopiero w dniu 10 lutego 2010 r. otrzymała dwa pisma od adwokata J. K. wraz z odpisem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. Skarżąca wyjaśniła następnie, że z uzasadnienia postanowienia NSA dowiedziała się, że w dniu 26 października 2009 r. zostało zaskarżone zażaleniem postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jednocześnie z tego samego uzasadnienia NSA dowiedziała się, że reprezentujący stronę adwokat w dniu 2 listopada 2009 r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem strony, stanowisko pełnomocnika z dnia 2 listopada 2009 r. jest sprzeczne z jego stanowiskiem z dnia 26 października 2009 r. Skarżąca podniosła, że po raz kolejny została zarówno przez Sąd jak i przez pełnomocnika z urzędu potraktowana bezosobowo w tej sprawie, tak jakby w ogóle jej nie dotyczyła. Ustanowieni pełnomocnicy z urzędu okazali się pełnomocnikami fikcyjnymi, nie wykonującymi powierzonych im przez Sąd zadań należytego reprezentowania mnie, przez co narazili ją na negatywne konsekwencje odrzucenia skargi kasacyjnej. Drugi z niesolidnych pełnomocników, który zaledwie po kilku dniach od wniesienia zażalenia na postanowienie WSA, sporządził opinię, w której radykalnie zmienił swoje zdanie, co – zdaniem strony - spowodowało odrzucenie tego zażalenia przez NSA. W ocenie skarżącej, gdyby pełnomocnik, zgodnie z prośbą, poinformował o zamierzonych działaniach w sprawie przed ich podjęciem, to wówczas miałaby szansę albo przekonać go do swoich racji, albo ubiegać się o kolejną zmianę pełnomocnika. Według skarżącej, Sąd powołując się na ustawę zmusił stronę do korzystania z fikcyjnej pomocy rzekomych pełnomocników, nie dopilnowując przy tym - pomimo moich sygnałów i próśb - by pełnomocnicy wykonywali swoje obowiązki zgodnie z przepisami i wymogami prawa. Opisany sposób reprezentowania skarżącej w przedmiotowej sprawie świadczy o tym, że doszło do sytuacji, o jakiej mowa w art. 271 pkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Jednocześnie w skardze H. S. wniosła o wyznaczenie jej nowego pełnomocnika, przesyłając następnie wypełniony formularz PPF. Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2010 r. Sąd zobowiązał skarżącą do udzielenia informacji, w terminie 7 dni, czy w związku ze skargą na adwokata J. K. złożoną do Szczecińskiej Izby Adwokackiej w dniu [..] r. wystąpiła o zmianę pełnomocnika i czy ewentualnie taki pełnomocnik został wyznaczony. Jednocześnie Sąd poinformował adwokata J. K., że skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie w której reprezentował stronę i zobowiązał pełnomocnika do udzielenia informacji co do jego dalszego udziału w sprawie. W odpowiedzi adwokat J. K. wskazał, że zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) w Szczecinie o zwolnienie go z obowiązków pełnomocnika H. S.. Pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. Dziekan ORA w Szczecinie wyznaczył nowego pełnomocnika w sprawie w osobie adwokata A. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga H.S. o wznowienie postępowania sądowego prowadzonego pod sygnaturą II SA/Sz 38/09, zakończonego prawomocnym wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu [..] r., którym to wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 4 listopada 2008 r. Nr SKO.GR.62/92/08 w przedmiocie wygaszenia decyzji stwierdzającej prowadzenie uprawy leśnej przyznającej prawo do wypłaty comiesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej . Podkreślić należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowego winna spełniać określone warunki formalne. Zgodnie bowiem z art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Spełnienie powyżej wskazanych warunków decyduje o dopuszczalności rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 280 § 1 P.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Według przepisu art. 277 P.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skargę o wznowienie postępowania można wnieść od prawomocnego wyroku (art. 270 P.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, wyrok z dnia 22 kwietnia 2009 r. stał się prawomocny od dnia 8 grudnia 2009 r. W sytuacji gdy skargę o wznowienie postępowania można wnieść od wyroku prawomocnego to trzymiesięczny termin, w zaistniałych okolicznościach sprawy (powoływanie się na brak należytej reprezentacji) – w ocenie Sądu - należało liczyć od dnia 8 grudnia 2009 r. A zatem niniejsza skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie. Mając na uwadze powyżej wskazane przepisy, w dalszej kolejności należało zbadać, czy wniesiona skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Zaznaczyć bowiem należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Jako podstawę żądania wznowienia postępowania w sprawie II SA/Sz 38/09 skarżąca podała przepis art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. H. S. uzasadniła swoją skargę, że działający w jej sprawie pełnomocnicy nienależycie wypełniali powierzone im obowiązki reprezentacji strony w postępowaniu. Skarżąca przede wszystkim zarzuciła pełnomocnikom brak kontaktu i wspólnych uzgodnień co do podejmowanych przez nich czynności w sprawie, podkreśliła brak możliwości wpływu na działania swoich pełnomocników, a także nie zgodziła się z wniesioną przez adwokata J. K. opinią prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie II SA/Sz 38/09. Sąd stwierdził, że w ramach przesłanki nienależytej reprezentacji z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. nie mieszczą się argumenty skarżącej przedstawione w skardze o wznowienie postępowania na powyższej podstawie, bowiem zarzut nienależytej reprezentacji w sprawie nie dotyczy sposobu zastępowania strony przez pełnomocnika procesowego i ewentualnych zaniedbań pełnomocnika, czy też niewykonywania przez niego obowiązków związanych z zastępstwem procesowym. Istotny jest również fakt, że zarzut nienależytej reprezentacji skarżącej w przedmiotowym postępowaniu dotyczy postępowania mającego miejsce już po wydaniu wyroku oddalającego skargę H. S.. Natomiast nieważność stanowiąca podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem musi występować w chwili wydania prawomocnego orzeczenia . Nie można też uznać, że skarżąca była pozbawiona możności działania, w chwili wydania prawomocnego wyroku, na skutek naruszenia prawa, albowiem skarżąca legitymująca się pełną zdolnością sądową i procesową, była prawidłowo zawiadomiona o rozprawie, w której uczestniczyła i na której otrzymała stosowne pouczenia co do dalszego postępowania w sprawie. Jak wynika z akt, po wydaniu wyroku, Sąd postanowieniem z dnia z dnia 29 lipca 2009 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnić należy, w nawiązaniu do zarzutów skarżącej, że ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej w sprawie, nie oznacza istnienia obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez tegoż pełnomocnika. Dlatego też odstąpienie przez pełnomocnika od zaskarżenia wyroku i sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, niezgodnie z oczekiwaniem strony, nie można utożsamiać z nieprawidłowym reprezentowaniem strony w procesie, a tym bardziej z brakiem należytej reprezentacji powoływanej jako przesłanka wznowienia postępowania . Jak wynika z akt, adwokat J. K., działający na podstawie upoważnienia do reprezentowania skarżącej w sprawie, udzielonego mu przez skarżącą w piśmie z dnia 19 października 2009 r., sporządził w dniu 2 listopada 2009 r. opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [..] r. (akta sprawy II SA/Sz 38/09 karta 129). Sąd ocenił, że ww. pełnomocnik był należycie umocowany do reprezentacji strony. Sąd uznał, że skarga H. S. nie opiera się na uzasadnionej podstawie wznowienia postępowania z przyczyn nieważności, wymienionych w art. 271 pkt 2 P.p.s.a., a w konsekwencji nie spełnia wymogów formalnych, o których mowa w art. 279 P.p.s.a., warunkujących jej merytoryczne rozpoznanie przez Sąd. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., orzekł jak na wstępie.