II SA/Sz 166/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [..] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję OPS z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Postanowieniem dnia [...] Kierownik MGOPS w D. P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 Kpa w związku z art. 106 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t. j. Dz.U. z 12 kwietnia 2004 r. Nr 142, poz. 593) postanowił wznowić z urzędu sprawę dotyczącą uprawnień do zasiłku stałego. W uzasadnieniu Kierownik podał, ze decyzją z dnia 7 grudnia 2004 r., (zmienioną odnośnie wysokości świadczenia decyzją z dnia 12 października 2006 r.) przyznano Z. H. świadczenie w postaci zasiłku stałego. W wyniku uzyskania w dniu 25 października 2007 r. informacji o zmianie sytuacji rodzinnej Z. H., tj. zatajeniu faktu wspólnego zamieszkiwania z żoną, należało wydać ww. postanowienie. Następnie decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104, art. 163 Kpa oraz art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 2 pkt 2, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Kierownik MGOPS w D. P. uchylił decyzję z dnia 12 października 2006 r. przyznającą zasiłek stały. Organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że Z. H. zamieszkuje wspólnie z żoną D. H. i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę małżonki. Nadto organ ustalił, że wbrew twierdzeniom Z. H. o samodzielnym wykupie mieszkania, przekształcenia dokonali obydwoje małżonkowie, a kredyt bankowy zaciągnięty na ten cel adresowany jest na małżonkę. Biorąc pod uwagę dochód tej rodziny w wysokości 1.018,59 zł, dochód na osobę wynosi 509,29 zł i jest wyższy o 158,29 zł od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. 351,00zł określonego w ustawie o pomocy społecznej. W wyniku rozpoznania odwołania Z. H., w którym stwierdził On , że wydana decyzja jest niesłuszna i krzywdząca, ponieważ pozbawia go środków do życia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 106 ust. 5 w związku z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania podzielając stanowisko organu dotyczące wznowienia postępowania z powodu powzięcia informacji a następnie jej udokumentowania o odmiennej sytuacji rodzinnej skarżącego w stosunku do tej jaką wskazał we wniosku. Kolegium stwierdziło również zasadność uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek stały. W ocenie Kolegium zastosowanie przez organ I instancji trybu uregulowanego w art. 106 ust. 5 ustawy pomocy społecznej, w związku ze stwierdzoną przesłanką powodującą uchylenie decyzji zapobiegło dalszemu korzystaniu z zasiłku stałego przez Z. H., który wnioskując o jego przyznanie nie ujawnił faktycznego stanu rodzinnego i majątkowego a tym samym pobierał nienależne świadczenie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. H. ponownie podniósł, że czuje się pokrzywdzony wydaną decyzją, bowiem niesłusznie został pozbawiony środków do życia. Brak tych pieniędzy uniemożliwia mu ponoszenie opłat za mieszkanie oraz wykup niezbędnych do funkcjonowania leków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie znajdując podstaw do zmiany wydanej decyzji, podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi( art. 134 § 1 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych ww. przepisami doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi, aczkolwiek wyłącznie z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od treści skargi. W myśl art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 12.04.2004 r. Nr 142, poz. 593) decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony. Z takim stanem rzeczy nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Organ I instancji po uzyskaniu informacji o odmiennej sytuacji rodzinnej Z. H., w dniu przyznania mu zasiłku tj, zatajeniu faktu wspólnego zamieszkiwania z żoną, postanowieniem z dnia 29 października 2007 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia 15 listopada 2007 r. na podstawie art. 163 Kpa uchylił w całości decyzję z dnia 12 października 2006 r. przyznającą skarżącemu zasiłek stały. Bezspornie zatem dla weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej wykorzystano nadzwyczajny tryb postępowania uregulowany w procedurze administracyjnej. W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa organ administracji prowadzący postępowanie winien oprzeć się wyłącznie na przepisach dotyczących postępowania wznowionego, a przede wszystkim na przepisie art. 151 K.p.a. w myśl którego organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania wydaje decyzję, w której : 1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 Kpa). Przepis powołanego art. 151 § 1 Kpa przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. Z treści powołanych przepisów prawa oraz faktu, iż wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym obwarowanym jemu tylko właściwymi wymogami prawnymi, w tym zamkniętym katalogiem podstaw wznowienia wywieść należy, że celem ustawodawcy było pełne uregulowanie wznowionego postępowania. Tym samym nie można dowolnie zmieniać stosowanych trybów i po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa przejść do trybu określonego w przepisach art. 163 Kpa. Art.106 ust.5 ustawy o pomocy społecznej stanowi samodzielną podstawę weryfikacji decyzji i nie jest trybem konkurencyjnym w stosunku do art. 145 Kpa. Organ stosując w/w przepis musi odnieść się do tego, która z przesłanek w nim przedstawionych wystąpiła. Natomiast w opisanej sytuacji okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i dochodowej istniały już podczas wydawania decyzji przez organ I instancji i stąd właściwy tryb określają przepisy o wznowieniu postępowania. Z uwagi na niedopuszczalność zmiany trybów organ administracji wznawiając postępowanie powinien opierać się wyłącznie na przepisach dotyczących wznowienia i rozstrzygając sprawę może wydać decyzję wyłącznie w oparciu o przepis art. 151 Kpa. Uchybienia jakiego dopuścił się organ I instancji nie zweryfikował i nie poprawił organ odwoławczy, który utrzymał decyzję w mocy. Z tych względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.