II SA/Sz 169/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) w związku z art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. - utrzymał w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że bezspornym jest fakt, iż skarżąca nie stawiła się w PUP w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła Urzędu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa. Przyczynę niestawiennictwa wskazała dopiero w odwołaniu z dnia [...] r. Jednak skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu potwierdzającego ciążę oraz zły stan zdrowia przed organem I instancji (organ wezwał stronę do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego ciąże pismem z dnia [...] r.), ani nie dołączyła dokumentu do odwołania. Wojewoda wskazał, że każdy kto powołuje się na chorobę jako okoliczność niestawiennictwa, odmowy podjęcia pracy czy niezdolności do pracy, powinien odpowiednio udokumentować w postępowaniu dowodowym swoje twierdzenia. Oświadczenie bezrobotnego nie może być wystarczającą podstawą do udokumentowania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Obok jego oświadczenia muszą znajdować się jeszcze dodatkowe dowody, które uwiarygodnią jego twierdzenie. Nadto Wojewoda zaznaczył, że skarżąca w odwołaniu stwierdziła, iż źle się czuła w dniu, w którym miała się stawić w Powiatowym Urzędzie Pracy. Zgodnie z przepisami prawa mogła w terminie do 7 dni usprawiedliwić swoją nieobecność, czego nie uczyniła. Skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną wniosła J. S. prosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. W treści skargi wyjaśniła, że nie mogła dostarczyć zaświadczenia lekarskiego, ponieważ musiałaby pójść do lekarza prywatnie, a na to jej nie stać z uwagi na trudną sytuację życiową i materialną. Dodała, że ubezpieczenie teraz szczególnie jest jej niezbędne, gdyż jest w piątym miesiącu ciąży, którą źle znosi. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje; Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza między innymi, że zobowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu również w zakresie nie zarzucanym skargą. Taka sytuacja, wymagająca wyjścia poza granice skargi, wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem Sąd z urzędu stwierdził, że zaskarżona decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa procesowego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co wymagało stwierdzenia w wyroku jej nieważności. Odwołanie - jak wynika to z art. 63 § 1 K.p.a. - jest podaniem, a zatem powinno być wniesione w sposób określony w tym przepisie i zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i 3 K.p.a., a w szczególności wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a nadto powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wskazuje bowiem osobę wnoszącego i pozwala zbadać, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego do jego wniesienia. Tymczasem z analizy przedstawionych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że znajdujące się w nich odwołanie zawiera wprawdzie w lewym górnym rogu wskazanie osoby wnoszącej odwołanie, lecz nie zawiera własnoręcznego podpisu wnoszącej odwołanie. Zarówno organ I instancji, do którego wpłynęło odwołanie, jak i organ odwoławczy, który odwołanie to rozpoznał, nie dostrzegł, że na tym piśmie brak jest własnoręcznego podpisu wnoszącej. Odwołanie bez podpisu, a więc nie spełniające wymogów określonych w art. 63 § 3 K.p.a. nie jest odwołaniem w rozumieniu przepisu art. 127 § 1 i art. 128 K.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego było, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., wezwać wnoszącą do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Skoro Wojewoda tego nie uczynił i rozpoznał odwołanie, mimo że nie wywołało ono skutków prawnych, to dopuścił się rażącego – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 K.p.a. (podobnie NSA: wyrok z dnia 15.09.2000 r., III SA 417/00, LEX nr 47212). Ustalenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa, co prowadzi do stwierdzenia jej nieważności, czyni bezprzedmiotowym obowiązek odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu z powodu rażącego naruszenia prawa powoduje bowiem powrót sprawy na etap administracyjnego postępowania odwoławczego, w ramach którego organ będzie zobligowany do wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego odwołania, co - jeśli nastąpi - będzie stanowiło podstawę do rozpatrzenia odwołania. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.