II SA/Sz 17/26
WyrokWSA w Szczecinie2026-02-27
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.) została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw od decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo wykazał istnienie przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie stanu technicznego komina oraz zakresu koniecznej wymiany pokrycia dachowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą remont pokrycia dachowego i naprawę komina. PINB nakazał remont na podstawie opinii technicznej stwierdzającej zły stan dachu i obecność kun. Odwołanie złożył jeden ze współwłaścicieli, zarzucając m.in. błędne określenie stron i niewłaściwe ustalenie stanu technicznego. ZWINB uchylił decyzję PINB, wskazując na brak materiału dowodowego uzasadniającego nakaz naprawy komina oraz niejednoznaczność ustaleń dotyczących konieczności wymiany pokrycia dachowego. Strona D. F. wniosła sprzeciw od decyzji ZWINB, zarzucając m.in. wybiórcze odniesienie do opinii i naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzupełniania dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze sprzeciwu D. F. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 24 listopada 2025 r. znak WOA.7721.76.2025.SL w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala sprzeciw
Decyzją z dnia 24 listopada 2025 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418), po rozpatrzeniu odwołania T. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia 2 czerwca 2025 r., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy stan sprawy, w tym wskazał, że w dniu 17 lutego 2025 r. do PINB w S. wpłynął wniosek D. i M. F. "o nakazanie przełożenia pokrycia dachu przy ul. [...] w S. , ze względu na katastrofalny stan dachówki i gąsiorów, zagrażający zalewaniem budynku [...]".
Do wniosku załączono opracowanie: "Ogólna opinia nt. stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w S.", autorstwa mgr inż. arch. M. W..
W treści opinii wskazano, że: dach budynku pokryty jest zakładkową dachówką cementową, na łatach drewnianych. Obecnie jest to pokrycie wyraźnie wyeksploatowane, porośnięte mchem z miejscowymi uszkodzeniami i ubytkami. Szczególnie liczne ubytki stwierdzono w pokryciu dachówką płaszczyzn pochyłych w obrębie lukarn, kalenicy i częściach przyokapowych i narożnych, a także w ułożeniu gąsiorów kalenicowych i narożnych. Autor opinii w podsumowaniu uznał, że z uwagi na zły stan techniczny pokrycia, a także z uwagi na znikome walory estetyczne eksponowanego obiektu - należy przyjąć całkowitą wymianę pokrycia.
W dniu 5 marca 2025 r. PINB w S. dokonał oględzin przedmiotowego budynku, w wyniku których stwierdził drewnianą konstrukcję dachu, krytą dachówką cementową zakładkową. Dachówka w części pokryta jest mchem, widoczne ślady zużycia zarówno dachówki jak i gąsiorów. Przy gąsiorach oraz w innych częściach połaci dachu stwierdzono prześwity. Nadto organ wskazał, że z oświadczenia M. F. - współwłaściciela nieruchomości wynika, że w dachu zagnieździły się kuny i istnieje zagrożenie uszkodzenia instalacji elektrycznej.
W oparciu o dokonane ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 2 czerwca 2025 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał właścicielom budynku - D. i M. F., B. O. i T. O. wykonanie remontu pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym o dwóch lokalach mieszkalnych, przy ul. [...] w S., położonym na działce nr [...] obręb [...], zgodnie z punktem 6 opracowania pod nazwą "Ogólna opinia nt. stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego, przy ul. [...] w S.", sporządzonego przez mgr inż. arch. M. W., posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, w terminie do dnia 30 października 2025 r.
Jednocześnie organ wskazał zakres koniecznych do wykonania robót polegających na:
1. demontażu dachówki i obróbek blacharskich,
2. naprawie komina murowanego,
3. wykonaniu nowego pokrycia dachowego zgodnie z założoną w w/w opracowaniu technologią oraz wykonaniu nowych obróbek blacharskich.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. O. zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) błędne określenie T. O. jako właściciela nieruchomości, podczas gdy z odpisu KW [...] wynika, że właścicielami są B. i J. O., co w konsekwencji doprowadziło do błędnie określonych stron postępowania;
2) błędne ustalenie co do:
-stanu dachówki, która winna być oczyszczona i uzupełniona w miejscach nieszczelności,
- możliwości zalewania - skoro stan techniczny więźby dachowej jest dobry,
- szkód wyrządzonych przez kuny - w aspekcie prac prowadzonych na poddaszu przez wnioskodawców
- prawidłowości prac wykonanych przez wnioskodawców w aspekcie zaniedbania ochrony przed przedostaniem się kun, a ostatecznie w aspekcie przyczyn stanu dachu
- braku informacji o zamontowaniu przez wnioskodawców ociepleniu (w którym zapewne zagnieździły się kuny),
- braku analizy, czy zagnieżdżone kuny mogą doprowadzić do pożaru budynku w przypadku przegryzienia instalacji elektrycznej,
3) obrazę art. 107 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej oraz brak uzasadnienia.
Nadto w dniu 11 września 2025 r. do ZWINB w S. wpłynęło pismo M. F., do którego załączone zostało uzupełnienie ogólnych opinii dotyczących stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. z września 2025 r., opracowane przez p. mgra inż. arch. M. W..
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. powołaną na wstępie decyzją z dnia 24 listopada 2025 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 61 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych ani sprawności technicznej.
Natomiast w myśl art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreślił, że uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia następuje przede wszystkim ze względu na brak materiału dowodowego uzasadniającego wydany nakaz "naprawy komina murowanego".
Ponownie zatem rozpatrując sprawę, organ powiatowy albo załączy do akt sprawy materiał dowodowy uzasadniający przedmiotowy nakaz, albo umorzy w tej części niniejsze postępowanie.
Organ zwrócił w szczególności uwagę, że w protokole oględzin z dnia 5 marca 2025 r., brak jest odniesienia do nieprawidłowości w stanie technicznym komina. Natomiast w dokumencie: "Ogólna opinia nt. stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w S." z lipca 2019 r. zostało zapisane: "Wyloty murowanych kanałów kominowych wyprowadzono ponad połać dachową jako murowany z cegły ceramicznej bez tynkowania trzon kominowy. Trzon zakończony czapką kominową z wyjściami górnymi (wszystkie kanały wyprowadzone jak dymowe) ", oraz: "Poprawienie komina - boczne wyjścia dla kanałów wentylacyjnych". Jeżeli zatem ustalono jedynie taką nieprawidłowość ww. komina, to nakaz powinien jednoznacznie wskazywać, że taka właśnie nieprawidłowość ma zostać usunięta.
Zdaniem organu odwoławczego nakaz "naprawy komina" jest niewykonalny bez określenia na czym ma on polegać. Przy czym "remont" czy "naprawa" komina nie może jednak polegać na usunięciu nieprawidłowości dotyczących niedostosowania wylotów jego kanałów do sposobu ich użytkowania.
Nadto organ zwrócił uwagę, że z zebranego w sprawie materiał dowodowego nie wynika czy konieczna jest wymiana pokrycia dachowego przedmiotowego budynku w całości, wraz z ołatowaniem, czy też zakres nieprawidłowości jest mniejszy, a jeżeli tak, to jakie są nieprawidłowości, które powinny zostać usunięte.
Przedłożone oceny techniczne także nie zawierają jednoznacznych wskazań w tym zakresie.
W tej sytuacji, organ uznał, że dalsze prowadzenie postępowania dowodowego jest konieczne, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie nie określa nieprawidłowości w stanie technicznym, które należy usunąć.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że strony postępowania zostały określone prawidłowo. Nadto uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił adresatów decyzji, bowiem obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli, czy też niektórych z nich, nawet wówczas, gdyby tylko oni ponosili winę za zaistniały stan rzeczy.
Nadto organ II instancji nie zgodził się z zarzutami odwołania dotyczącymi niewskazania podstawy prawnej, w sytuacji gdy organ I instancji podał prawidłową podstawę prawną tj. art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Nie zgadzając się z powołaną decyzją D. F. wniosła od niej sprzeciw.
Jednocześnie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez wybiórcze odniesienie do opinii uzupełniającej z września 2025 r. Autor opinii przeanalizował możliwość ponownego wykorzystania istniejącej dachówki i stwierdził, że jest to nieuzasadnione ekonomicznie i spowoduje uszkodzenie starych dachówek.
W opinii stwierdzono, że dachówki tego typu nie są dostępne na rynku, 8-10% dachówek i gąsiorów jest zniszczonych a stopień zużycia dachówek oceniono na 90%. Dachówki cementowe zakładkowe posiadają ukształtowane "zamki" zapewniające szczelne połączenia z dachówkami sąsiednimi - co powoduje że wykorzystanie innych, współcześnie produkowanych dachówek nie jest możliwe. Trudno się pogodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, jakoby możliwe było ponowne użycie wyeksploatowanej w 90% dachówki. Stanowisko to jest sprzeczne zarówno z zapisem art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne, jak i z zasadami wiedzy technicznej oraz zdrowym rozsądkiem. Próba demontażu dachówki istniejącej, jej oczyszczenia i impregnacji, w powiązaniu z oczywistym zagrożeniem zniszczenia kolejnych dachówek, jest nieuzasadniona; taka próba zakończy się koniecznością zastosowania nowej dachówki i zwiększy końcowy koszt remontu pokrycia dachu. Organ odwoławczy w ogóle nie uwzględnił czasu takich robót przy zdjętym pokryciu dachu i prowizorycznie zabezpieczonym dachu (możliwość zalania pomieszczeń mieszkalnych) oraz udzielenia jakiejkolwiek gwarancji na wykonane roboty przez firmę dekarską.
Nadto D. F. zarzuciła naruszenie art. 136 § 1 k.p.a., w sytuacji wezwania przez organ II instancji do uzupełnienia opinii na temat pokrycia dachu w zakresie oszacowania i podania wartości procentowej uszkodzonych dachówek oraz stanu pozostałych, jak również wskazania, czy wymiana uszkodzonych dachówek na nieuszkodzone będzie powodowała uszkodzenie dachówek sąsiednich, przez co usunięcie wyłącznie uszkodzonych elementów pokrycia będzie niemożliwe i niecelowe. Jednocześnie organ odwoławczy uważając, że zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy dotyczący naprawy komina nie jest wystarczający, nie wezwał o dostarczenie opinii w tym zakresie. Zdaniem skarżącej, jeżeli organ odwoławczy zdecydował o zastosowaniu art. 136 § 1 k.p.a., to nie jest zrozumiały brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania i uzupełnienia dowodów w odniesieniu do stanu technicznego komina i potraktowanie braku tych dowodów jako głównej przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji. Powyższe działanie prowadzi to do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.
Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 9 i art. 10 w związku z art. 79a k.p.a., poprzez nie powiadomienie jej o brakach w zebranych dowodach oraz o innych przesłankach mogących skutkować uchyleniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powyższe uniemożliwiło jej dostarczenie brakujących dowodów i merytoryczne odniesienie do przesłanek mogących skutkować uchyleniem decyzji.
W odpowiedzi na sprzeciw Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZWINB z dnia 24 listopada 2025 r., nr [...], uchylająca w całości decyzję PINB z dnia 2 czerwca 2025 r., nr [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Stosownie do treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). uwzględniając sprzeciw od decyzji sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ocenia jedynie zachowanie przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia tego rodzaju (art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a.). Jednakże zgodnie z treścią art. 134 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami sprzeciwu, w tym zakresem zaskarżenia oraz podniesionymi zarzutami i wnioskami, co oznacza, że uwzględnienie sprzeciwu może nastąpić także z przyczyn niewskazanych w powyższym środku zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 334/24).
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Ocena zachowania przesłanek wydania decyzji kasatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., wymaga sięgnięcia do treści podlegających konkretyzacji norm materialnoprawnych w celu wyznaczenia obszaru istotnych prawnie faktów, co nie podważa zasady wyartykułowanej w art. 64e p.p.s.a. Obszar ten wyznaczają normy prawa materialnego (lub także procesowego), które podlegają konkretyzacji w danej sprawie administracyjnej. Trafnie zauważono w orzecznictwie, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie, a przepis art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 13 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 132/19; z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2045/18; z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4191/18).
W rozpatrywanej sprawie decyzja kasatoryjna organu odwoławczego dotyczyła decyzji organu I instancji opartej o art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., którą nakazano właścicielom budynku - D. i M. F., B. O. i T. O. wykonanie remontu pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym o dwóch lokalach mieszkalnych, przy ul. [...] w S., położonym na działce nr [...] obręb [...], zgodnie z punktem 6 opracowania pod nazwą "Ogólna opinia nt. stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego, przy ul. [...] w S.", sporządzonego przez mgr inż. arch. M. W., posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, w terminie do dnia 30 października 2025 r.
Jednocześnie organ wskazał zakres koniecznych do wykonania robót polegających na:
1. demontażu dachówki i obróbek blacharskich,
2. naprawie komina murowanego,
3. wykonaniu nowego pokrycia dachowego zgodnie z założoną w w/w opracowaniu technologią oraz wykonaniu nowych obróbek blacharskich.
Wydanie nakazu w tym przedmiocie powinno być poprzedzone ustaleniami czy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Trafnie przy tym wskazuje organ odwoławczy, że po pierwsze adresatem obowiązków nakładanych w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b. jest właściciel lub zarządca nieruchomości. Jeżeli chodzi o właścicieli to obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli, czy też niektórych z nich, nawet wówczas, gdyby tylko oni ponosili winę za zaistniały stan rzeczy. Po drugie - że przepis ten ma zastosowanie do przypadków stwierdzenia, że obiekt budowlany: jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).
Organ II instancji zwrócił uwagę na brak materiału dowodowego uzasadniającego obowiązek "naprawy komina murowanego". W tym zakresie organ odwoławczy nakazał organowi I instancji albo załączenia do akt sprawy materiału dowodowego uzasadniającego przedmiotowy nakaz, albo umorzyć w tej części niniejsze postępowanie.
Organ zwrócił w szczególności uwagę, że w protokole oględzin z dnia 5 marca 2025 r., brak jest odniesienia do nieprawidłowości w stanie technicznym komina. Natomiast w dokumencie: "Ogólna opinia nt. stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w S." z lipca 2019 r. zostało zapisane: "Wyloty murowanych kanałów kominowych wyprowadzono ponad połać dachową jako murowany z cegły ceramicznej bez tynkowania trzon kominowy. Trzon zakończony czapką kominową z wyjściami górnymi (wszystkie kanały wyprowadzone jak dymowe)", oraz: "Poprawienie komina - boczne wyjścia dla kanałów wentylacyjnych". Jeżeli zatem ustalono jedynie taką nieprawidłowość ww. komina, to nakaz powinien jednoznacznie wskazywać, że taka właśnie nieprawidłowość ma zostać usunięta.
Zdaniem organu odwoławczego nakaz "naprawy komina" jest niewykonalny bez określenia na czym ma on polegać. Przy czym "remont" czy "naprawa" komina nie może jednak polegać na usunięciu nieprawidłowości dotyczących niedostosowania wylotów jego kanałów do sposobu ich użytkowania.
Nadto organ zwrócił uwagę, że z zebranego w sprawie materiał dowodowego nie wynika czy konieczna jest wymiana pokrycia dachowego przedmiotowego budynku w całości, wraz z ołatowaniem, czy też zakres nieprawidłowości jest mniejszy, a jeżeli tak, to jakie są nieprawidłowości, które powinny zostać usunięte. Przedłożone oceny techniczne także nie zawierają jednoznacznych wskazań w tym zakresie. ZWINB zwrócił uwagę, że w szczególności w uzupełnieniu oceny technicznej podano, iż cyt: "Ocena wizualna stanu pokrycia dachowego to ok. 8 - 10 % dachówek i gąsiorów uszkodzonych, których w żadnym stopniu nie można reaktywować. Stan przydatności pozostałych dachówek jest średni. W momencie naprawy dachu należałoby zrobić przełożenie całego pokrycia z wymianą łat (ogólnie zniszczone). Zdjęte dachówki należałoby oczyścić, posortować, zaimpregnować i pomalować. Przydatność tak przygotowanych dachówek w stosunku do nakładu pracy jest [...] nieekonomiczna. I tak minimum jedna połać dachu musiałaby być wykonana z nowej dachówki. Inny sposób naprawy jest niemożliwy do wykonania, gdyż nie ma na rynku dachówek tego kształtu, aby bez szwanku dla wyglądu dachu i dachówek sąsiednich przy dachówkach uszkodzonych w miejsce uszkodzonych wprowadzić dachówki nowe. Wiąże się to z niechybnym uszkodzeniem starych dachówek. Dla każdego sposobu pokrycia dachu — starą czy nową dachówką — należy zdemontować łaty, zamontować membranę, kontrłaty i ułożyć nowe łaty. W związku z powyższym uważam, że jedynym rozwiązaniem, które pozwoli na pełne zabezpieczenie budynku [...] jest remont dachu polegający na położeniu na całej powierzchni nowej dachówki z ułożeniem membrany, montażem kontrłat i łat w odstępach przystosowanych do zastosowanej dachówki".
Powyższe zdaniem organu odwoławczego zawiera przede wszystkim ocenę ekonomiczną pokrycia dachu nową dachówką, zaś ocena techniczna obecnie użytkowanej dachówki nie wyklucza jej ponownego użycia, a nawet jednoznacznie wskazuje na taką możliwość. Przy czym, z akt sprawy nie wynika, aby np. przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym obejmujące teren, na którym znajduje się przedmiotowy budynek, zakazywały pokrycia poszczególnych połaci jego dachu różną dachówką, tak co do jej kształtu, jak i koloru. Organu II instancji uznał, że przytoczony powyżej fragment oceny technicznej nie tylko nie pozwala na odparcie zarzutów odwołującego się, że obecnie tworząca poszycie dachowe dachówka powinna zostać jedynie oczyszczona i uzupełniona, lecz wskazuje, iż zarzut ten - przynajmniej co do ponownego użycia "starej" dachówki do pokrycia jednej połaci dachowej - zdaje się być uzasadniony. W zaistniałej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że dalsze prowadzenie postępowania dowodowego jest konieczne. Nie sposób orzec w przedmiotowej sprawie, gdy zebrany materiał dowodowy jednoznacznie nie określa nieprawidłowości w stanie technicznym, które należy usunąć.
W zaleceniach dla PINB organ II instancji wskazał, że należy jednoznacznie nieprawidłowości te ustalić, w szczególności poprzez uzupełnienie sporządzonych w tym zakresie ocen technicznych. Jednocześnie wskazał, że wybór sposobu usunięcia nieprawidłowości - co do zasady - powinien należeć do adresatów nakazu narzucenie bowiem właścicielowi tylko jednego, konkretnego sposobu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, może spotkać się z jego sprzeciwem, gdyby uznał on, że stosownych napraw można dokonać innym, równie skutecznym - ale np. dużo tańszym, wymagającym mniejszych nakładów i mniejszej ingerencji w sam obiekt - sposobem.
Ponadto organ odwoławczy zarzucił organowi powiatowemu, że wydając zaskarżoną decyzją z dnia 2 czerwca 2025 r., którą nakazał "wykonanie remontu zgodnie z punktem 6 opracowania pod nazwą Ogólna opinia nt. stanu technicznego pokrycia dachowego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S., sporządzonego przez mgr, inż. arch. M. W., powinien ten dokument uczynić integralną częścią tego rozstrzygnięcia, poprzez wskazanie, że stanowi on załącznik do tej decyzji. Załącznik ten powinien być jednoznacznie opisany poprzez wskazanie orzeczenia administracyjnego, do którego zostaje załączony, jak też powinien być opatrzony podpisem organu. Dowód doręczenia stronom tego załącznika przy decyzji (postanowieniu) powinien natomiast znaleźć odzwierciedlenie w treści samego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie tak wydana decyzja będzie nieegzekwowalna. Jeżeli zaś organ rezygnuje ze sporządzenia ww. załącznika do decyzji, powinien w rozstrzygnięciu decyzji podać szczegółowo treść orzekanego nakazu.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia jeszcze raz należy podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznaniu sprzeciwu - inaczej niż w przypadku skargi na decyzje wydane na innej podstawie niż art. 138 § 2 k.p.a. - jest ograniczona, na mocy art. 64e p.p.s.a, wyłącznie do badania przesłanek zastosowania właśnie tego przepisu. W rezultacie w ramach tego postępowania ocena motywów organu odwoławczego dokonywana powinna być tylko pod kątem, czy wykazano zasadność wydania decyzji kasacyjnej. W ocenie Sądu ZWINB wykazał, że nie zostały należycie wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, a zakres niezbędnych ustaleń, wykraczałby poza dopuszczone na mocy art. 136 k.p.a. postępowanie uzupełniające. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rolą organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy nie zaś jej rozstrzyganie w zastępstwie organu I instancji.
Konkludując, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. odpowiada prawu, bowiem dopiero podjęcie opisanych w decyzji kasacyjnej czynności i uzupełnienie materiału dowodowego będą stanowić podstawę dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych i umożliwiać wydanie decyzji kończącej postępowanie, skierowanej do właściwych adresatów.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw jako bezzasadny.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło