II SA/Sz 172/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant Tomasz Korpal po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Starosta , na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 Kpa, po wznowieniu postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości : 1) decyzję z dnia [...]r. nr [...] w sprawie uznania A. B. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, 2) decyzję z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania A. B, prawa do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie, w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy, od dnia [...]r. 3) decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o utracie przez A. B. prawa do stypendium z dniem [...]r. w związku z zakończeniem odbywania przygotowania zawodowego, 4) decyzję z dnia [...]r. nr [...[ w sprawie utraty przez A. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. z powodu podjęcia zatrudnienia i orzekł o odmowie zarejestrowania A. B. z dniem [...]r. jako osoby bezrobotnej z powodu pozostawania w zatrudnieniu. Organ I instancji ustalił, że w dniu [...]r. A. B. złożyła niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie - pod rygorem odpowiedzialności karnej, że jest osobą nie zatrudnioną. Tymczasem w dniu rejestracji tj. [...]r. A. B. nie spełniała definicji osoby bezrobotnej z uwagi, na to że pozostawała w zatrudnieniu w Kancelarii Notarialnej Notariusza A. J. w [...] od dnia [...]r, a tym samym nie mogła pobierać stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego w okresie od [...]r. Od powyższej decyzji A. B. odwołała się pismem z dnia [...] r. Strona nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją. Podniosła w odwołaniu, iż w dniu rejestracji nie świadczyła pracy, była w trakcie dwutygodniowego wypowiedzenia, co w jej rozumieniu czyniło ją osobą bezrobotną. Zdaniem odwołującej się pracownik, który dokonał rejestracji powinien poinformować ją o możliwości dokonania rejestracji dopiero po ustaniu zatrudnienia. Strona wniosła o zmianę decyzji z dnia [...] r. w sposób następujący: "zmianę daty uznania za osobę bezrobotną od [...] r., przyznanie stypendium od [...] r. i opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za wykonywanie pracy na rzecz Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w [...] w okresie od [...] r." Wojewoda decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na podstawie akt sprawy ustalił, iż Al. B. uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od dnia [...] r. (decyzja nr [...] ). W okresie od dnia [...] r. A. B. pobierała stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego w Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w [...]. Z dniem [...] r. A. B. utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia w Kancelarii Notarialnej Notariusza B, W, w [...] (decyzja nr [...]). A. B. w dniu rejestracji złożyła oświadczenie, że jest osobą nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia (oświadczenie w karcie rejestracyjnej z dnia [...] r.), otrzymała również "Informację dla osób rejestrujących się w PUP". W dniu [...] r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział Wojewódzki , Inspektorat w [...] z prośbą o wyjaśnienie prawidłowości wypłaconego A. B. stypendium w okresie od [...] r. z uwagi na fakt zatrudnienia ww. w Kancelarii Notarialnej Notariusza A, J. w [...] w okresie od [...] r. Następnie w dniu [...] r. do urzędu pracy wpłynęło (przesłane przez ZUS ) świadectwo pracy A. B. wystawione w dniu [...] r. przez Notariusz A. J. potwierdzające zatrudnienie na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy ww. na stanowisku sekretarki w okresie od [...] r. Wobec powyższego organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania A. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. oraz zawiadomił stronę o możliwości wzięcia udziału w prowadzonym postępowaniu zgodnie z art. 10 § 1 Kpa. Powyższą informację strona odebrała w dniu [...] r. W dniu [...] r. A. B, złożyła w urzędzie pracy oświadczenie następującej treści "Będąc na urlopie wypoczynkowym dokonałam rejestracji w Urzędzie Pracy. Oświadczam, że w tym czasie byłam pracownikiem Kancelarii". Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) osobą bezrobotną jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do pojęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy. A. B. w dniu rejestracji tj. w dniu [...] r. złożyła oświadczenie, że jest osobą nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej. Ponadto w karcie rejestracyjnej nie dokonała wpisu ostatniego pracodawcy. Organ zatrudnienia na podstawie złożonego przez A. B. oświadczenia uznał ją za osobę bezrobotną z dniem [...] r., a od dnia [...] r. przyznał stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy. Dopiero w dniu [...] r., po wznowionym z urzędu postępowaniu, A. B. oświadczyła, że będąc pracownikiem Kancelarii Notarialnej A. J. w [...] i przebywając na urlopie wypoczynkowym dokonała rejestracji w urzędzie pracy. Zatem A. B. w dniu [...] r. złożyła (pod rygorem odpowiedzialności karnej) niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie, że jest osobą niezatrudnioną. Reasumując, z akt sprawy wynika, że strona była zatrudniona od dnia [...] r., natomiast rejestracji dokonała w dniu [...] r., a zatem podczas trwania stosunku pracy i w tej sytuacji w dniu rejestracji nie spełniała warunków wyżej powołanej definicji osoby bezrobotnej. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżąca podobnie jak w odwołaniu od decyzji podniosła, iż w dniu rejestracji nie świadczyła pracy, była w trakcie dwutygodniowego wypowiedzenia, co w jej rozumieniu czyniło ją osobą bezrobotną. Zdaniem skarżącej pracownik, który dokonał rejestracji nie poinformował jej, o fakcie, że dopiero po rozwiązaniu stosunku pracy może się zarejestrować. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę decyzji z dnia [...]r. poprzez: - zmianę daty uznania jej za osobę bezrobotną od [...] r. - przyznania stypendium od [...] r. - opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za wykonywanie pracy na rzecz Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w [...] w okresie [...] r. zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. ustawy o ubezpieczeniu społecznym z dnia 13 października 1998 r. (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), która zobowiązuje pracodawcę do obowiązku ubezpieczeń emerytalno-rentowych osób fizycznych, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są : - osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy, - osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i wniosła o zmianę decyzji jw. i wystawienie decyzji co do opłaty składek na ubezpieczenie oraz zapłaty za czas przepracowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, że sprawa składek oraz wynagrodzenia za okres świadczenia pracy przez stronę nie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji. W dniu [...]r. skarżąca złożyła do Sądu wniosek o uzupełnienie dokumentacji przedłożonej przez organ wraz z załącznikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonych do sądu administracyjnego aktów administracyjnych (ostatecznych decyzji, postanowień) polega na badaniu ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego mającymi zastosowanie w konkretnej sprawie. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt w istotny sposób narusza prawo, sąd - stosownie do wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność (w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa). W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 ww. ustawy ). Dokonując omawianej kontroli sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek uwzględnienia na korzyść strony uchybień dostrzeżonych z urzędu, nawet jeśli nie zostały podniesione w skardze (art.134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana decyzja organu I instancji wydana została w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego. O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 Kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Powołany, wśród innych, jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie, okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Organy administracji obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że wskazane wyżej przesłanki wznowienia zaistniały w sprawie. Po wydaniu przez organ I instancji decyzji ostatecznych w przedmiocie przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej, odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz przyznania prawa do stypendium zostały ujawnione nowe okoliczności faktyczne wskazujące na brak podstaw do uznania skarżącej za bezrobotną, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z definicją zawartą w tym przepisie bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, (...). W dniu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna A. B. była osobą zatrudnioną, bowiem okresem pozostawania w stosunku pracy jest także okres wypowiedzenia, nawet jeśli nie towarzyszy mu faktyczne wykonywanie pracy. Przepisy powołanego wyżej aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Organ prawidłowo zastosował przepis art. 2 ust.1 pkt 2 lit.a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawierający definicję bezrobotnego. Prawidłowo również zastosował przepisy postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 5 Kpa i następnie rozstrzygnięcia o istocie sprawy tj. o odmowie zarejestrowania A. B. z dniem [...]r. jako osoby bezrobotnej z powodu pozostawania w zatrudnieniu. Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącej z dnia [...] r. uznając, iż dokumenty zgromadzone w aktach organu I instancji stanowią wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.