II SA/Sz 172/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-08-07

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie całkowicie ubezwłasnowolnionej, reprezentowanej przez opiekuna prawnego, która nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ strona skarżąca, reprezentowana przez opiekuna prawnego, nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wielokrotnych wezwań. Brak wykazania, że ponoszone niezbędne wydatki nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych, skutkuje odmową przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. L., reprezentowana przez opiekuna prawnego J. S., wniosła skargę na zarządzenie Burmistrza dotyczące wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo wielokrotnych wezwań do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową, strona nie wykazała w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. reprezentowanej przez opiekuna prawnego J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na zarządzenie Burmistrza [...] Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę w drodze przetargu pisemnego nieograniczonego p o s t a n a w i a: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W dniu [...] r. M. L., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę zarządzenie Burmistrza [...]Nr [...]z dnia [...]r. w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w dzierżawę w drodze przetargu pisemnego nieograniczonego. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w którym wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczyła, że mieszka z córką, obie otrzymują emerytury w łącznej kwocie [...]zł brutto miesięcznie, a comiesięczne wydatki wynoszą; czynsz najmu [...]zł miesięcznie, energia elektryczna [...] zł, leki [...]zł, telefon [...]zł. Skarżąca oświadczyła, że nie ma żadnego majątku ani oszczędności, a córce przysługuje - udziału własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2 położonego w [...]. Wniosek na urzędowym formularzu PPF podpisał pełnomocnik skarżącej. Wezwaniem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącej do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: - dowodów potwierdzających dochody uzyskane przez skarżącą i jej córkę w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czego dotyczy czynsz najmu w kwocie [...]zł miesięcznie oraz przedłożenia kopii umowy z której czynsz ten wynika, - oświadczenia co do posiadanych nieruchomości tj. czy skarżącej i jej córce przysługuje tylko - udziału do lokalu mieszkalnego wskazanego w formularzu PPF, czy też mieszkanie przy ul. [...]w [...], - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie wszystkich posiadanych nieruchomości w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik w piśmie z dnia [...]r. oświadczył, że kwota [...]zł dotyczy czynszu najmu za lokal mieszkalny położony w [...]który skarżąca wynajmuje od Gminy [...]i nie posiada ona żadnych nieruchomości, natomiast córka skarżącej posiada - udziału w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym. Do pisma dołączył m. in. kserokopię umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego położonego w [...]i jego sprzedaży córce skarżącej i jej mężowi, oraz dowody potwierdzające wydatki na utrzymanie tego lokalu, wyciąg z konta bankowego córki skarżącej, kserokopie odcinków emerytury M. L., kserokopie faktur za leki, oraz dowody z których wynika, że M. L. płaci czynsz w kwocie [...]zł miesięcznie za lokal [...]i czynsz w kwocie [...]za budynek [...]. Wezwaniem z dnia [...]r.(doręczonym w dniu [...]r.) referendarz sądowy wezwał pełnomocnika m. in. do złożenia oświadczenia, kto zamieszkuje w lokalu należącym w - do córki skarżącej skoro córka skarżącej zamieszkuje ze skarżącą, oraz do wskazania w jakiej części i z jakich powodów ponosi ona koszty użytkowania tego mieszkania, do złożenia oświadczenia dotyczącego powierzchni i adresu (numeru budynku) wszystkich nieruchomości gruntowych, budynkowych i lokalowych znajdujących się w posiadaniu skarżącej na podstawie umowy najmu, dzierżawy jak i bezumownie oraz do wskazania celu na jaki nieruchomości te są wykorzystywane, oraz do wyjaśnienia, dlaczego czynsz najmu liczony jest oddzielnie za budynek [...] (czynsz [...]zł) i budynek [...] (czynsz [...]zł). Ponadto do przedłożenia dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości będących w posiadaniu skarżącej (oprócz czynszu) z okresu ostatnich trzech miesięcy. Pełnomocnik na wezwanie to nie odpowiedział. W odpowiedzi na kolejne wezwanie z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że Sąd Okręgowy prawomocnym postanowieniem całkowicie ubezwłasnowolnił M. L., trwa natomiast postępowanie o ustanowienie opiekuna prawnego dla skarżącej. Ze znajdującego się w aktach sądowych postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...]r. sygn. akt [...] wynika, że M. L. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a postanowienie to jest prawomocne od dnia [...]r. Natomiast z postanowienia Sądu Rejonowego [...]z dnia [...]r. sygn. [...]wynika, że opiekunem prawnym M. L. jest córka J. S. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...]r. do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz wykonania wezwania z dnia [...]r. J. S. złożyła urzędowy formularz PPF w którym wskazała, że mieszka ze skarżącą i żadna z nich nie posiada nieruchomości, oszczędności ani innego majątku, uzyskują dochód w kwocie [...]zł brutto miesięcznie i ponoszą comiesięczne wydatki w podobnej wysokości jak wskazane we wniosku złożonym przez pełnomocnika. J. S. nie wykonała wezwania z dnia [...]r. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Ponieważ od dnia [...]r. prawomocne jest postanowienie o ubezwłasnowolnieniu skarżącej, konieczne było wezwanie opiekuna prawnego skarżącej do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i jego podpisania, co opiekun prawny uczynił. Jednakże nie wykonał wezwania z dnia [...]r. do złożenia oświadczenia dotyczącego nieruchomości posiadanych przez skarżącą na podstawie umowy najmu i bezumownie, oraz do przedłożenia dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie tych nieruchomości. Co więcej, J. S. oświadczyła, że skarżąca ani jej opiekun prawny nie posiadają żadnych nieruchomości. Z przedłożonych dowodów wynika, że skarżąca i zamieszkująca z nią córka uzyskują stały miesięczny dochód netto w kwocie [...]zł, a comiesięczne wydatki na leki wynoszą ok. [...] zł (z wyjątkiem [...]r. kiedy były wyższe). Opiekun prawny, ani poprzednio pełnomocnik z wyboru, pomimo wezwania, nie wyjaśnili jaką powierzchnię ma mieszkanie wynajmowane przez skarżącą, na jaki cel jest wykorzystywane, dlaczego czynsz najmu jest liczony inaczej dla budynku [...] i [...], ani nie przedłożyli kopii umowy najmu. Nie przedłożyli też dowodów potwierdzających inne wydatki na utrzymanie tego mieszkania. Ponieważ J. S. oświadczyła, że nie posiada żadnej nieruchomości, nie mogły być brane pod uwagę wydatki na utrzymanie mieszkania które poprzednio posiadała. Z powyższego wynika, że skarżąca i sprawująca nad nią opiekę córka uzyskują stałe dochody, a przeprowadzone postępowanie nie pozwoliło na uznanie, że ponoszone niezbędne wydatki nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Należy zauważyć, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Ponadto, w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżąca będzie mogła się domagać zwrotu od Burmistrza [...]poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć do Sądu najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło