II SA/Sz 175/04
WyrokWSA w Szczecinie2004-07-08
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego, która dotyczy zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, może być sporządzona dla wybranego fragmentu obszaru wyznaczonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, czy też musi obejmować cały obszar wskazany w studium?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy dotycząca zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, w wyniku której następuje zmiana przeznaczenia tych gruntów, musi być sporządzona dla całego obszaru wyznaczonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Nie można utożsamiać poszczególnych działek z obszarami wyznaczonymi w studium, a ustalenia studium są wiążące dla gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego dla konkretnych działek rolnych, które miały zmienić przeznaczenie na budowlane. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że narusza ona art. 14 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ plan powinien być sporządzony dla całego obszaru wyznaczonego w studium, a nie tylko dla wskazanych działek. Rada Gminy wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi nadzoru błędną interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr/ Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004r. sprawy ze skargi G. D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]r. Nr. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego o d d a l a skargę .-
Rada Gminy w Dobrej podjęła w dniu [...]r. uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego.
Uchwała została podjęta na podstawie art. 14 ust.1 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717/.
Jak wynika z § 1 uchwały Rady Gminy postanowiła przystąpić do sporządzenia planu miejscowego dla działek, których numery opisano w tym paragrafie, a przedmiotem planu jest budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne wolnostojące z usługami towarzyszącymi nieuciążliwymi i rzemiosłem.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...]r. Wojewoda na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ stwierdził nieważność tej uchwały.
Wojewoda uznał, że zgodnie z treścią art. 14 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego obszaru wyznaczonego w studium.
Przed podjęciem uchwały, wójt wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopniu zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych.
W ocenie organu Gmina nie wykonała powyższych ustawowych obowiązków.
Organ nadzoru zaznaczył, iż wyznaczone do opracowania planów miejscowych tereny, o których mowa w § 1 uchwały aktualnie są terenami rolnymi, wskutek uchwalenia planu zmienią swoje przeznaczenie na budowlane.
Zatem w tej sytuacji Rada Gminy winna przystąpić do sporządzenia planu miejscowego dla całego obszaru wyznaczonego w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy /rozdział III pkt 2.1/.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że Rada Gminy rażąco naruszyła przepisy art. 14 ust.3 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Rady Gminy zarzucił rozstrzygnięciu nadzorczemu naruszenie przepisu art. 14 i 15 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80, poz. 717/ przez przyjęcie, iż Gmina miała obowiązek sporządzić plan dla całego obszaru wyznaczonego w Studium, a nie dla obszaru, o którym traktuje unieważniona uchwała.
Przewidywana funkcja terenu objętego uchwałą o przystąpieniu jest zgodna z kierunkami rozwoju gminy, określonymi w Studium, uchwalonym przez Radę Gminy [...]r.
Przepis art. 14 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie precyzuje, zdaniem pełnomocnika, jednoznacznie, jakich określonych w studium terenów to dotyczy, gdyż jeżeli zapis dotyczy terenów objętych obowiązkiem sporządzenia planów - to mowa jest tylko o terenach, dla których obowiązek ten wynika z przepisów prawa.
Jeżeli jednak dotyczy to terenu, który w Studium określano jako strefa funkcjonalno-przestrzenna, to mamy, według pełnomocnika, do czynienia z nieznajomością przez ustawodawcę zasad realizacji planów, a tym samym nieznajomością możliwości finansowych gmin.
Taka interpretacja w/w przepisu przez organ nadzoru zaczyna powodować zastój inwestycyjny gmin.
Ponadto skarżąca podniosła, że przed podjęciem uchwały Gmina dokonała niezbędnych czynności określonych w art. 14 ust.4 cytowanej wcześniej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1 270/ wykazała, że skarga jest niezasadna.
Sąd ustalił, że uchwała Rady Gminy podjęta została [...]r. a więc w okresie obowiązywania ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717/.
Wśród wielu zmian wprowadzonych powyższą ustawą trzeba podkreślić zmienioną i znacznie zwiększoną rolę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
W myśl art. 9 ust.4 tej ustawy ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
Kolejne art. od 10 do 13 określają zakres przedmiotowy studium oraz ustalają szczegółowy tryb uchwalania studium.
Podjęta przez Radę Gminy uchwała z [...]r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego dla poszczególnych działek dotyczyła terenów rolnych, które wskutek uchwalenia planu miały zmienić swoje przeznaczenie na budowlane.
Zgodnie z art. 14 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego obszaru wyznaczonego w studium.
Sąd nie analizował w niniejszym postępowaniu wskazanego przez Wojewodę w rozstrzygnięciu nadzorczym naruszenia prawa z art. 14 ust.5, gdyż pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że wszystkie wskazane tam obowiązki zostały przez Wójta wykonane, a pełnomocnik Wojewody nie zaprzeczył tym twierdzeniom.
Zagadnieniem, które kontrolował Sąd jest więc naruszenie art. 14 ust.3 w/w ustawy.
Studium uwarunkowań i kierunków rozwoju przestrzennego Gminy zostało przyjęte uchwałą Nr [...] Rady Gminy z [...]r. i wobec tego zgodnie z art. 87 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zachowało moc obowiązującą.
W ustawie z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, /tekst jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm./, która była podstawą przyjęcia Studium Gminy w art. 6 ust. 5 wymienia się obszary, które należy w szczególności określić.
Wśród wymienionych w art. 6 ust.5 są m.inn. obszary rolniczej przestrzeni produkcyjnej a także obszary, które mogą być przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową wynikającą z potrzeby zaspakajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej oraz obszary, które mogą być przeznaczone pod zabudowę, ze wskazaniem, w miarę potrzeby , obszarów przewidzianych do zorganizowanej działalności inwestycyjnej.
O obszarach stanowi też ustawa z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która w słowniku w art. 2 wymienia obszary przestrzeni publicznej, obszary problemowe, obszary wsparcia i obszary metropolitalne. Przy czym obszary przestrzeni publicznej i obszary problemowe określana są w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Zdaniem Sądu wspomniany art. 14 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi o obszarze wyznaczonym w studium i stąd obejmuje każdy obszar wyznaczony w studium, którego dotyczy zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
W Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy wydzielono obszary, dla których ze względu na istniejące uwarunkowania oraz przepisy szczególne ustala się potrzebę opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
W Studium przyjęto oznaczenie A,B,C dla poszczególnych jednostek strukturalno przestrzennych o preferowanych, dominujących funkcjach podstawowych, a więc w części graficznej granice stref funkcjonalnych wyznaczają obszary do opracowania planów miejscowych.
W ocenie Sądu nie można utożsamiać poszczególnych działek z obszarami wyznaczonymi w studium.
Wspomniany obszar dotyczy miejscowości [...] i plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze powinien być sporządzony dla całego tego obszaru.
Sąd nie podziela argumentów skarżącej, że przepis art. 14 ust.3 nie precyzuje jakich określonych w studium terenów to dotyczy, gdyż Gmina samodzielnie uchwala studium i określa w nim obszary, które zawsze będą podlegały rygorowi wyznaczonemu w art. 14 ust.3.
Zdaniem Sądu ranga Studium znacznie wzrosła i Gmina przystępując do sporządzenia planu miejscowego lub do jego zmiany musi uwzględniać fakt, że to co zostało określone w Studium jest dla Gminy wiążące.
Wojewoda zasadnie uznał, że Gmina postąpiła niezgodnie z prawem przystępując do sporządzenia planu miejscowego dla kilkudziesięciu działek na terenie [...], zmieniając przeznaczenie terenu z rolniczego na budowlany czym naruszyła przepis art. 14 ust.3 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło