II SA/Sz 176/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-03-31
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe i otrzymująca emeryturę w określonej wysokości, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny. Sytuacja materialna wnioskodawczyni, obejmująca samodzielne gospodarstwo domowe i miesięczny dochód z emerytury, uzasadnia przyznanie ulgi.Stan faktyczny
E. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej stypendium dla najlepszych doktorantów. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej miesięczny dochód z emerytury jest niewielki, po opłaceniu czynszu i mediów pozostaje kwota przeznaczona na utrzymanie i dojazdy na uczelnię. Posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych doktorantów p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF E.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód stanowi emerytura w wysokości [...] zł. Po opłaceniu czynszu za mieszkanie oraz mediów pozostaje jej kwota [...] zł, którą przeznacza na utrzymanie i dojazdy na uczelnię. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej miesięczny dochód wynosi [...] zł.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, uznać należy, że Jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest Ona w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i swojej rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło