II SA/Sz 177/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie obowiązku przedłożenia oceny technicznej oddala skargę. 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej przywoływany jako: "PINB"), w wyniku pisma złożonego przez J. W. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), po przeprowadzeniu kontroli i stwierdzeniu nieodpowiedniego stanu technicznego części budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...], przy ul. [...] w S. (więźby dachowej z pokryciem i obróbkami dekarskimi), postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r., działając na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na współwłaścicieli obiektu - pp. D. i J. W. oraz p. Z. D., obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego budynku. 2. Na postanowienie złożyła zażalenie p. Z. D. - zajmująca lokal mieszkalny nr [...] w budynku, wskazując, że: "14 września 2022 r. inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę stanu technicznego dachu. Stwierdzili jego zły stan m.in. ubytki gąsiorów i dachówek, luźne zamocowanie dachówek i większość konstrukcji więźby dachowej w dobrym stanie technicznym. Z uwagi na istniejące zagrożenie dla życia i zdrowia, które to zagrożenie stwarzają spadające z dachu dachówki dla osób przebywających na terenie posesji, PINB winien nakazać zabezpieczenie dachu, jego remont, a nie - jak wnioskował J.. W. — dokonanie oceny stanu technicznego dachu. Od pięciu lat próbuję dokonać remontu dachu ale J. W. skutecznie torpeduje moje próby. Mieszkam na piętrze, ubytki dachówek, nieszczelność pokrycia dachowego powoduje zalewanie sufitów i ścian mojego lokalu, jego degradację. Postanowienie PINB oddala możliwość dokonania remontu dachu, dlatego wnoszę o jego uchylenie". 3. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie(dalej przywoływany jako: "ZWINB" lub "Organ odwoławczy"), postanowieniem nr WOA.7722.47.2023.IW, z dnia 31 stycznia 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775; ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682; ze zm., dalej przywoływana jako: "P.b."), uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie Organu I instancji w części, dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej. W uzasadnieniu Organ II instancji, wskazał, że na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w S., stanowiącej współwłasność pp. D. i J. W. oraz p. Z. D., znajduje się budynek mieszkalny z dwoma lokalami mieszkalnymi; lokal nr [...] jest własnością pp. D. i J. W., lokal nr [...] - p. Z. D.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., powiadomiony o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, mającym źródło w złym stanie technicznym dachu ww. obiektu, przeprowadził w dniu 14 września 2022 r., kontrolę stanu technicznego wskazanego budynku. W oparciu o ustalenia z kontroli, Organ nadzoru budowlanego w S. wszczął postępowanie administracyjne "...w sprawie stanu technicznego pokrycia dachu oraz konstrukcji więźby dachowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S., zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w obrębie [...]". Następnie, działając na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., Organ, postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r., zobowiązał współwłaścicieli obiektu do przedłożenia oceny stanu technicznego konstrukcji więźby dachowej oraz pokrycia połaci dachowych wraz z obróbkami dekarskimi budynku, ze wskazaniem robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy przywołał art. 81c ust. 2 P.b. i podkreślił, że omawiany przepis prawa budowlanego daje uprawnienie do nałożenia obowiązku złożenia ekspertyzy czy oceny technicznej, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a ponieważ nie ma wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego dachu, żądanie przedłożenia oceny technicznej dot. tego stanu jest nieuzasadnione. 4. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia skargę na powyższe postanowienie wywiódł Skarżący. Zarzucił skarżonemu postanowieniu: 1) wadliwą i nieracjonalną ocenę istniejącej sytuacji przez uznanie, że uprawnienie z art. 81c ust. 2 zostało użyte w sposób nieuprawniony przez PINB; 2) bezrefleksyjne ignorowanie przez ZWINB realnych uwarunkowań praktycznej możliwości uruchomienia remontu dachu oraz trudnych relacji między zwaśnionymi współwłaścicielami nieruchomości; 3) szkodliwość postanowienia Organu II instancji odsuwającego w odległą i nieokreśloną przyszłość profesjonalną realizację remontu dachu oraz 4) utrudnianie i realne pozbawianie Skarżącego możliwości wypełniania jego ustawowych obowiązków zawartych w art. 61 ust. 2 P.b. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Organu II instancji i przywrócenie ważności postanowienia Organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżony akt nie uwzględnia realnie istniejących uwarunkowań, w tym okoliczności zagrażających zdrowiu i życiu ludzi, zaś PINB trafnie i racjonalnie ocenił wszystkie uwarunkowania sprzyjające możliwie najszybszemu usunięciu istniejącego stanu zagrożenia, gdyż znał międzysąsiedzkie wadliwe relacje. Wskazał, że wszyscy zainteresowani są świadomi tego, że stan techniczny dachu jest bardzo zły i tym samym jest konieczne jak najszybsze uruchomienie jego remontu. Problemem jest jednak konflikt między współwłaścicielami, którzy jak wskazał Skarżący, mają trudności z uzgodnieniem szczegółowego zakresu remontu i tym samym nie są w stanie wspólnie zlecić remont dachu a stan ten trwa wiele lat. 5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. 6. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych. Dokonując kontroli sprawy według ww. kryterium legalności działań organu administracji publicznej Sąd doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. 7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 81c ust. 2 P.b. organy administracji architektoniczno- budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Omawiany przepis prawa budowlanego daje uprawnienie do nałożenia obowiązku złożenia ekspertyzy czy oceny technicznej, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. 8. Dokonując interpretacji normy będącej podstawą postanowienia wydanego przez Organ I instancji, Sąd wskazuje, że rację ma Organ odwoławczy. Wydanie bowiem postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., wymaga uprzedniego "powstania" uzasadnionych wątpliwości, które wynikać powinny z przeprowadzonych przez organ ustaleń. Przepis ten, który faktycznie przerzuca na stronę koszty oceny jakości wyrobów lub robót budowlanych czy stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Muszą to być wątpliwości o charakterze kwalifikowanym, których organy nie są w stanie rozstrzygnąć samodzielnie. Omawiany przepis nie może być jednak nadużywany. Nie może być zatem tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego, czy dostatecznego uzasadnienia. Fakt złego stanu dachu nie jest w sprawie ani wątpliwy ani sporny. Przyznaje to sam Skarżący w skardze a i Organy orzekające w sprawie nie mają wątpliwości co do stanu technicznego dachu budynku, którego Skarżący jest współwłaścicielem. Rację zatem należy przyznać Organowi odwoławczemu, który słusznie przywołuje art. 66 P.b., zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, bez wskazania sposobu ich usunięcia. Podsumowując powyższe, ponieważ nie ma wątpliwości co do stanu technicznego dachu budynku, którego współwłaścicielem jest m.in. Skarżący, żądanie przedłożenia oceny technicznej dotyczącej tego stanu jest nieuzasadnione. Wybór sposobu doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego należy do właściciela obiektu. Warunkiem jest, by roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. 9. Końcowo jedynie Sąd wskazuje, że w kwestii sporów między współwłaścicielami właściwy jest sąd powszechny, który także jest uprawniony do wyrażenia zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd w sytuacji, gdy nie jest możliwe działanie wspólne i w porozumieniu przez współwłaścicieli budynku. 10. Biorąc powyższe pod uwagę oraz to, że norma art. 81c ust. 2 P.b. została przez Organ odwoławczy zinterpretowana prawidłowo, należało skargę jako niezasadną oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.