II SA/Sz 178/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia (...)., numer (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) stwierdziło z urzędu nieważność własnej decyzji z dnia (...), nr (...) uchylającej w całości decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta z dnia (...), nr (...), którą przyznano D K zaliczkę alimentacyjną dla synów D, D, M i A w wysokości po 120 zł miesięcznie na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Tego samego dnia, tj. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr (...), na mocy art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i art. 163 kpa, stwierdziło z urzędu nieważność decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta z dnia (...), nr (...) zmieniającą wcześniejszą decyzję tego organu z dnia (...) o nr (...) w zakresie wysokości zaliczki alimentacyjnej przyznanej dla synów D K w okresie od 1 listopada 2007 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r. z kwoty 170 zł miesięcznie na kwotę po 120 zł miesięcznie. Zdaniem Kolegium, opisana decyzja zmieniająca z dnia (...) została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem art. 163 kpa, co skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności. Również (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania D K od decyzji z dnia (...), nr (...) Prezydenta Miasta, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 6 kpa, art. 2 pkt 5, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) i §2 ust. 2 pkt 6 lit. j i §15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) decyzją nr (...) uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości zaliczki alimentacyjnej przyznanej dla M i A K w okresie od dnia 1 listopada 2007 r. do 30 kwietnia 2008 r. i przyznało tą zaliczkę w kwocie po 120 zł miesięcznie na każdego z synów, w pozostałej części decyzję utrzymując w mocy. D K zaskarżyła powyższą decyzję z dnia (...), nr (...) zarzucając organowi nieprawidłową wykładnię przywołanych w decyzji przepisów prawa, która winna być celowościowa, uwzględniająca składane przez nią w toku postępowania wyjaśnienia związane z przyczynami późnego złożenia dokumentów do komornika sądowego, a która to okoliczność została zinterpretowana na jej niekorzyść. Tym samym, w ocenie skarżącej, Kolegium błędnie przyjęło, że w 2006 r. dochód jej rodziny należy powiększyć o 7.000 zł, tj. o kwotę zasądzonych alimentów. Z tego względu obniżeniu uległa kwota należnego świadczenia alimentacyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jej uchylenia lub stwierdzenie jej nieważności. Sąd nie jest natomiast uprawniony do przyznawania jakichkolwiek świadczeń, co należy wyjaśnić wobec wniosku zawartego w skardze o przyznanie zaliczki alimentacyjnej w oczekiwanej przez skarżącą wysokości. Ponadto, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja, skutkująca uwzględnieniem skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie. Przedmiotem sądowej kontroli stała się decyzja wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) nr (...)w części dotyczącej wysokości zaliczki alimentacyjnej przyznanej dla M i A K w okresie od dnia 1 listopada 2007 r. do 30 kwietnia 2008 r. i przyznało tą zaliczkę w kwocie po 120 zł miesięcznie na każdego z synów, w pozostałym zakresie utrzymując w mocy decyzję I instancyjną. Kwestionowaną decyzję Kolegium wydało w dniu (...), tj. tego samego dnia, w którym orzeczeniem o nr (...) stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia (...), nr (...) uchylającej w całości decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta z dnia (...), nr (...). Decyzja nr (...) podjęta została przez Samorządowego Kolegium Odwoławczego w I instancji i nie przysługiwało od niej prawo złożenia odwołania lecz prawo zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa). Zgodnie z tym przepisem, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy różni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Nie będą zatem miały zastosowania takie przepisy, jak art. 129 § 1, art. 132, art. 133, art. 136 ostatnie zdanie i art. 138 § 2 i § 3 kpa. Pozostałe przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się wprost (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. 8, C.H. Beck, s. 582). W myśl art. 130 § 1 kpa, przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Przy czym zakaz wykonywania decyzji skierowany jest przede wszystkim do organu nie zaś do strony, która wnosząc odwołanie w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 138 § 2 kpa). Zdaniem Sądu, wydając w dniu (...) decyzję nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze postąpiło przedwcześnie, bowiem nie podlegała jeszcze wykonaniu decyzja z tego samego dnia o nr (...) stwierdzająca nieważność uprzedniej, własnej decyzji wydanej w tej samej sprawie z dnia (...), nr (...). Od decyzji z dnia (...) nr (...) przysługiwało stronie prawo wniesienia środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec powyższego, skoro decyzja wydana w trybie stwierdzenia nieważności nie podlegała jeszcze wykonaniu i nie była prawomocna, to ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Kolegium, które nastąpiło w wyniku złożonego przez D K odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia (...), nr (...) nastąpiło z rażącym naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznych ustanowionej art. 16 § 1 kpa. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec uznania, że doszło do naruszenia prawa mającego postać o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.