II SA/Sz 179/26

PostanowienieWSA w Szczecinie2026-05-04

Skład orzekający: sędzia WSA Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego powinno zostać umorzone, jeśli organ administracji, korzystając z uprawnień autokontrolnych, uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał świadczenie?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego podlega umorzeniu, gdy organ administracji, działając na podstawie art. 54 § 3 PPSA, uwzględni skargę w całości, uchylając zaskarżoną decyzję i wydając nową, korzystniejszą dla strony. W takiej sytuacji przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Skarżąca O. M. wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS utrzymującą w mocy decyzję ZUS o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego. Prezes ZUS, korzystając z uprawnień autokontrolnych, uchylił własną decyzję i przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na określony okres. Organ administracji wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na uwzględnienie skargi w całości.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. M. na decyzję P. z dnia 31 października 2025 r. nr [...], postępowanie [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Pismem z dnia 14 listopada 2025 r. O. M. (dalej "skarżąca") wystąpiła ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 października 2025 r. nr 010070/680/1465363/2023, postępowanie 384167463, utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2025 r. o uchyleniu przyznanego skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. M. od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Skarga wpłynęła do organu w dniu 17 listopada 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na uwzględnienie skargi w całości w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie organ załączył do akt administracyjnych podjętą przez siebie decyzję z 21 listopada 2025 r. nr 010070/680/1465363/2023, postępowanie 384167463, którą uchylił własną decyzję z 31 października 2025 r. ze wskazaniem, że przedmiotowa decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji ZUS z dnia 4 marca 2024 r. uchylił ww. decyzję i przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko N. M. na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (tj. niż wskazane w pkt 1 i 2) stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja występuje, gdy zaskarżony akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego, w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy wynika, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, korzystając z uprawnień autokontrolnych z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, uwzględnił w całości skargę, skoro uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i w to miejsce przyznał wnioskowane świadczenie wychowawcze. Wobec zastosowania przez organ administracji art. 54 § 3 p.p.s.a., przestał zatem istnieć przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, co oznacza, że postępowanie sądowe wywołane skargą stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło