II SA/Sz 18/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 7 ust. 1, 1 a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) przyznał B. S. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]w tym [...] na zakup, na okres od [...]. Skrócone wyliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego zawarto na odwrocie decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji B. S. podała, że przyznany dodatek nie pokrywa nawet w części jej wydatków na utrzymanie mieszkania, gdyż czynsz wynosi [...] bez cieplej wody i centralnego ogrzewania. Chociaż ogrzewa mieszkanie bardzo oszczędnie, w okresie grzewczym rachunki za prąd są dużo wyższe a dodatek z ryczałtem jest znacznie mniejszy niż wtedy gdy rachunki te są niższe. Mieszka z synem, który jest bezrobotny i wszystkie opłaty ponosi sama. W odwołaniu zakwestionowano też powierzchnię lokalu przyjętą do obliczeń dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 2-6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, po rozpoznaniu odwołania B. S., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 ustawy). Kolegium podało, że w oparciu o przywołane przepisy, wydatki gospodarstwa na lokal wyniosły [...], zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wynoszą [...]. Zasadnie zatem przyznano B. S. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]. Obliczenie dodatku zawarto w załączniku do decyzji. Odpowiadając na zarzuty odwołującej Kolegium przytoczyło treść art. 6 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, po czym wyjaśniło, iż w lokalu brak jest centralnego ogrzewania i ciepłej wody i dlatego też, zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem, został doliczony ryczałt w wysokości [...] za brak centralnego ogrzewania i [...] za brak ciepłej wody. Odnosząc się do zarzutów dotyczących powierzchni lokalu przyjętej do obliczeń organ wskazał, iż stosownie do art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Zatem nie wystarczy razem zamieszkiwać w lokalu, ale konieczne jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Jak wynika z oświadczenia strony, złożonego pod odpowiedzialnością karną w dniu [...] prowadzi ona osobne gospodarstwo domowe, stąd słusznie organ I instancji do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjął 1 osobę. Po przytoczeniu treści art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Kolegium stwierdziło, iż słusznie organ I instancji do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjął powierzchnię użytkową B. S. powyższą decyzję Kolegium zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I Instancji. Nadto dodała, że nie rozumie dlaczego dodatek naliczono jej od powierzchni lokalu i nie doliczono, które przysługują osobie niepełnosprawnej oraz dlaczego nie doliczono wydatków za gaz, gdyż oddzielnie ma ogrzewanie wody i ogrzewanie mieszkania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] B. S. podtrzymała skargę oraz ponownie dała wyraz temu, iż nie rozumie w jaki sposób organ wylicza kwotę dodatku mieszkaniowego i ryczałtu za brak ciepłej wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), należało uznać, iż wydana została z naruszeniem przepisów procesowych, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest dodatek mieszkaniowy. Zasady i tryb przyznawania dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek ściśle określonych w przepisach prawa. Reguły według których prowadzone jest postępowanie prowadzące do wydania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego zawarte są w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej K.p.a. Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 8, art. 11 jak i art. 107 § 3 K.p.a. W myśl tych przepisów organy administracji obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli (art. 8 K.p.a.) jak również wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a.). Dalsza kontynuacja i realizacja zasady pogłębiania zaufania i zasady przekonywania, ma miejsce w przedstawieniu procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowaniu do niego właściwego przepisu wprawa w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Art. 107 § 3 K.p.a. wskazuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja uchybia wskazanym przepisom, bowiem nie zawiera, poza załączeniem tabelki z gotowymi wynikami, zrozumiałego sposobu obliczeń, będących podstawą przyznania skarżącej dodatku w kwestionowanej przez nią kwocie. Skarżąca w odwołaniu, w skardze i w piśmie procesowym z dnia [...] konsekwentnie podkreśla, że nie rozumie skąd organ wziął do obliczeń takie a nie inne kwoty jej wydatków, obliczeń powierzchni jej lokalu oraz kwotę ryczałtu. Organ odwoławczy zaś, w odpowiedzi na zarzuty B. S. zawarte w odwołaniu, przytoczył treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i podał gotowe wyniki: wydatków gospodarstwa na lokal mieszkalny i wydatków jakie powinno ponosić to gospodarstwo, ryczałtu za brak cieplej wody i za brak centralnego ogrzewania oraz powierzchni lokalu. Podane wielkości wymienione są w tabelce z obliczeniami tego dodatku. Uzasadnienie nie zawiera natomiast wyjaśnienia czytelnego ,matematycznego sposobu obliczenia tych wyników, stąd zrozumiałym jest iż skarżąca nie wie i nie rozumie skąd te kwoty się wzięły. Z omawianego art. 11 K.p.a. wynika iż, sposób wyliczenia dochodu skarżącej i wysokości dodatku powinien zostać tak przedstawiony aby strona nie miała wątpliwości jak została ustalona przyznana jej kwota. Obliczenia te stanowią podstawę kwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia i winne być one przedstawione w uzasadnieniu, stanowią bowiem okoliczności ustalone przez organ. Wymóg taki wynika z przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a., którym uchybiono w kontrolowanej decyzji. Nie przedstawienie tych obliczeń w uzasadnieniu decyzji uniemożliwia kontrolę jej prawidłowości w tym zakresie zarówno przez stronę jak i Sąd. Zauważyć też trzeba, iż Kolegium pominęło zarówno w rozstrzygnięciu jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sposób obliczania dodatku a zwłaszcza ryczałtu za zakup opału reguluje także wymienione wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Braki w tym zakresie oznaczają iż doszło także do naruszenia art. 138 pkt 1 K.p.a., będącego podstawą procesową zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. obowiązany jest ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w niniejszym rozstrzygnięciu oraz do zastosowania się do zaleceń Sądu w szczególności poprzez szczegółowe odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i wyjaśnienie w zrozumiały sposób, motywów podjętego rozstrzygnięcia. Z tych względów, na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.