II SA/Sz 180/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 marca 2006 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tyt. pracy przymusowej oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. 87, poz. 395 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku R.B. przyznał stronie uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie za deportację do pracy przymusowej, w okresie od [...]r. do [...]r., w wymiarze 7 miesięcy, w pozostałej części odmówił przyznania wyżej wymienionego świadczenia. R. B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] przypomniał, iż przyznano stronie świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej w [...], w okresie od [...]r. do [...]r. (łącznie 7 miesięcy). Strona żąda rozszerzenia okresu świadczenia z tytułu pracy przymusowej o deportację od [...]r. Organ uznał, iż wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej deportację do pracy przymusowej od [...]r. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie z uwzględnieniem okresów represji podniesionych przez stronę tj. od [...]r. Informacje przesłane z Instytutu Pamięci Narodowej nie potwierdzają tego faktu. Ponadto dokument Mitteilung fiber Sterbrfall wystawiony w [...] w dniu [...]r. (umsiedlungslager), na który powołuje się strona, stwierdzający śmierć brata potwierdza osadzenie strony wraz z rodziną w obozie przesiedleńczym, a nie w obozie pracy. Zdaniem organu osadzenie w obozie przesiedleńczym nie uprawnia do przyznania świadczenia zgodnie art. 2 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy, ponieważ obóz przesiedleńczy był innym rodzajem obozu o charakterze represyjnym niż obóz pracy. Niezależnie od tego, iż charakter obozu w [...] nie spełnia wymogu ustawy, to twierdzenie strony o przetrzymywaniu w tym obozie w okresie od [...]r. do [...]r. jest niewiarygodne, ponieważ funkcją obozów przesiedleńczych nie było przetrzymywanie ludzi przez długi okres, tylko jak najszybsze przekazanie ich do miejsca przeznaczenia. W dniu [...]r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję organu z dnia [...]r. podnosząc, iż organ nie uznał pobytu strony na terytorium III Rzeszy od [...]r., pomimo tego, że z zawiadomienia o śmierci brata wynika, że był to obóz SS, czyli obóz o charakterze represyjnym. Według skarżącego brak informacji z Instytutu Pamięci Narodowej nie może przesądzać o braku podstaw do przyznania stronie świadczenia w rozszerzonym okresie. Zdaniem skarżącego zebrane przez niego dokumenty potwierdzają okres represji. Skarżący powołał się na list z Międzynarodowego Biura Poszukiwań z [...] (pismo z dnia [...]r. Nr [...]), w którym jest wzmianka o obozie SS w [...] oraz pismo Międzynarodowego Biura Poszukiwań z dnia [...]r. Nr [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie Sądu w dniu [...]r. skarżący R. B. powołał się na dokumenty zebrane w toku postępowania administracyjnego, które jego zdaniem potwierdzają charakter represyjny obozu w [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o otwarciu na nowo zamkniętej rozprawy, w celu zobowiązania skarżącego R. B. do przedłożenia tłumaczenia dokumentów dołączonych do akt administracyjnych z języka niemieckiego na język polski, przez tłumacza przysięgłego W dniu 2 stycznia wpłynęły do tut. Sądu tłumaczenia dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. W dniu [...] r., na rozprawie Sądu, skarżący R. B. podtrzymał swoją skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z ustawą z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR świadczenie to przyznawane jest dla dwóch kategorii osób tzn. dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz do osób osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Dyspozycja art. 2 cytowanej ustawy precyzuje, iż represją w rozumieniu tej ustawy jest osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie II Wojny Światowej w latach 1939 -1945r. z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych oraz deportacja do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1939 roku. Art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy dotyczy obowiązku ustalenia faktycznego czasu trwania pobytu osoby w tego typu obozie, jakim jest obóz pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] ustalił okres uprawniający do przyznania R. B. świadczenia pieniężnego od [...]r. do [...]r. Kwestią sporną jest rozbieżność co do daty deportacji, która według strony powinna być liczona od [...]r. oraz, czy okres ten można zaliczyć do represji w rozumieniu cytowanej wyżej ustawy. Zadaniem strony było więc udokumentowanie okresu przebywania w obozie pracy, a obowiązkiem organu wyjaśnienie tej okoliczności z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 7 i art. 8 i następne kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący na uzasadnienie swojej skargi powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000r. sygn. akt III RN 112/99, z którego wynika, iż strona nie ma obowiązku udokumentowania faktycznego wykonywania pracy przymusowej, ponieważ z treści ustawy o świadczeniach wynika jedynie obowiązek strony udokumentowania okresu pobytu takiej osoby w obozie pracy. Zdaniem Sądu nie można podzielić poglądu skarżącego, iż sytuacja faktyczna i prawna będąca przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w powołanym przez nią wyroku jest tożsama z sytuacją faktyczną i prawną przedmiotowej sprawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] nie żąda od strony udokumentowania faktycznego wykonywania przez niego pracy przymusowej tym bardziej, że skarżący w tym czasie był małym dzieckiem. Istotną kwestią jest natomiast ustalenie, czy obóz w którym przebywał skarżący i jego rodzina oznaczony nazwą [...] być uznany, za taki typ obozu o charakterze represyjnym, który wypełnia przesłanki określone w art. 2 ustawy tzn. jest obozem pracy przymusowej. Powyższa okoliczności nie została przez skarżącego udokumentowana Z tłumaczenia zawiadomienia o śmierci brata skarżącego (zmarłego w dniu 7. września 1944r.) wynika, iż obóz [...] obozem przesiedleńczym, a nie obozem pracy. Nadto z tłumaczenia pisma z dnia [...]r. wynika, iż skarżący i jego rodzice przebywali w miejscu podlegającym represji, której mowa w art. 2 cytowanej ustawy tj. od [...] r. Czynności organu odwoławczego prowadzone w celu ustalenia okoliczności sprawy, a w szczególności informacje od Instytutu Pamięci Narodowej odnośnie ustalenia deportacji skarżącego i jego rodziny do powiatu [...], nie potwierdziły istnienia obozu pracy przymusowej w [...]. Istotną cechą postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR jest ustalenie czasu i miejsca represji wobec osoby deportowanej do pracy przymusowej. Sąd podziela stanowisko organu, iż świadczenie przyznane za okres deportacji do pracy przymusowej winno się wiązać z ustaleniem, czy dana osoba faktycznie przebywała w miejscu (obozie) związanym z wykonywaniem pracy przymusowej. Obóz przesiedleńczy o nazwie [...], na który się powołała strona niewątpliwie do takiego typu obozu nie należał. Wszystkie powołane wyżej okoliczności ujmowane łącznie prowadzą Sąd do przekonania, iż decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] została wydana zgodnie z przepisami prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.