II SA/Sz 180/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-07-25
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej może zostać wydana osobie, która nie jest stroną postępowania, a jedynie działa przez pełnomocnika?Ratio decidendi
Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby, która nie jest stroną postępowania, a jedynie działa przez pełnomocnika, stanowi poważną wadę prawną skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa. Stroną postępowania o przyznanie zaliczki alimentacyjnej jest osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych, a nie jej pełnomocnik.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej dla M. Ś. na wniosek jej matki, Z. Ś., która działała jako pełnomocnik. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję o odmowie, uznając, że dochód rodziny przekracza dopuszczalny próg, nawet po uwzględnieniu jednorazowej nagrody jubileuszowej. Z. Ś. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że nagroda została przeznaczona na bieżące wydatki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. Ś. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 8, art. 9a, art. 10 ust. 1,2,5 i 6 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej(Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 24 lit.e ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń (Dz.U. Nr 105, poz. 882 ze zm.) oraz § 15 i § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawie o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) odmówił przyznania Z. Ś. zaliczki alimentacyjnej na M. Ś.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że dochód rodziny Z. Ś. w roku kalendarzowym [...] obliczony zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyniósł [...] zł, co miesięcznie w przeliczeniu na osobę w 2-osobowej rodzinie ww. stanowiło kwotę [...] zł. Kwota ta jest wyższa od kwoty określonej w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, wynoszącej 583 zł.
W odwołaniu od decyzji Z. Ś. zarzuciła, że zarobki za [...] r. stanowiące podstawę do ustalenia dochodu uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej zostały powiększone o jednorazowo wypłaconą nagrodę jubileuszową za 30 lat pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium stwierdziło, że dochód na osobę w rodzinie Z. Ś. wyniósł w [...] roku [...] zł i jest wyższy od dochodu określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, wynoszącego 583 zł.
Organ odwoławczy uznał nadto, że nie ma podstaw prawnych do wyłączenia z dochodów rodziny otrzymanej nagrody jubileuszowej.
Z. Ś. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się przyznania zaliczki alimentacyjnej dla córki M. Ś.
Skarżąca podniosła, że jest osobą niepełnosprawną i samotnie wychowuje córkę, zaś otrzymywane zarobki z tytułu zatrudnienia są niewielkie. Wskazała nadto, że ojciec M. Ś. jest rencistą niezdolnym do pracy i nie jest w stanie płacić pełnych alimentów. Otrzymaną jednorazowo nagrodę jubileuszową przeznaczyła na zakup obuwia, odzieży oraz spłatę zadłużenia.
Z. Ś. podała, że przekroczenie progu dochodowego w związku z otrzymaną nagrodą jubileuszową spowodowało wstrzymanie pomocy z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, natomiast wydatki związane z utrzymaniem są coraz wyższe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej według kryterium zgodności z prawem. Oznacza to między innymi, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada, czy decyzja ta jest zgodna z przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz, czy w toku postępowania nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej. W przypadku ustalenia, że decyzja obarczona jest istotnymi wadami prawnymi sąd - w zależności od ustalonego rodzaju i stopnia naruszenia decyzję taką uchyla lub stwierdza jej nieważność.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Przyczyny uwzględnienia skargi są jednak odmienne od tych, które przytoczyła skarżąca, albowiem sąd nie jest związany granicami skargi.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Na mocy art. 2 pkt 5 powołanej wyżej ustawy, osobą uprawnioną do uzyskania zaliczki alimentacyjnej jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla córki M. Ś., wystąpiła jej matka Z. Ś.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że M. Ś. w dniu [...] r. udzieliła swojej matce Z. Ś. pełnomocnictwa do wszelkich czynności związanych ze złożeniem wniosku o ustaleniem prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz do jej pobierania.
W tych okolicznościach należało stwierdzić, że stroną w postępowaniu o przyznanie zaliczki alimentacyjnej była M. Ś, albowiem zgodnie z informacją Komornika Rewiru II przy Sądzie Rejonowym osobą uprawnioną na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna jest M. Ś .
Zgodnie z art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego, strona ma prawo działania przez pełnomocnika. Nie oznacza to jednak, że wynikające dla strony uprawnienia wynikające z prawa materialnego mogą zostać w decyzji administracyjnej przypisane pełnomocnikowi. Skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie jest poważną wadą i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tego aktu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa.
Ubocznie stwierdzić należy, że organy administracji publicznej rozpoznając wniosek przyznanie zaliczki alimentacyjnej nie określiły w warunkach ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, czy przedmiotem rozpoznania jest wniosek M. Ś., będącej w istocie osobą uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego oraz osobą uczącą się, czy wniosek Z, Ś. jako osoby samotnie wychowującej osobę uprawnioną w rozumieniu art. 2 pkt 5 powołanej wyżej ustawy. Powyższe nie wynika ani to z zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i z powołanych w decyzjach organów obu instancji przepisów prawa stanowiących podstawę wydania tych rozstrzygnięć.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienie się niniejszego wyroku, natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło