II SA/Sz 182/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-06-18
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej miały podstawy do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu odpadów i prawidłowego prowadzenia wykresówek tachografu, a także czy w sprawie miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące miarkowania kar lub odstąpienia od ich nałożenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego ma charakter obiektywny i nie zależy od winy czy dobrej woli przewoźnika. Przepisy ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) kompleksowo regulują kwestię kar pieniężnych, w tym wysokość sankcji, co wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczących miarkowania kar (art. 189d k.p.a.) lub odstąpienia od ich nałożenia (art. 189f k.p.a.). W związku z tym organy prawidłowo nałożyły kary pieniężne, a skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego kary pieniężnej w łącznej wysokości 11.750 zł na przedsiębiorcę G. A. za wykonywanie przewozu drogowego odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu oraz za nieumieszczenie wymaganych wpisów na wykresówkach tachografu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym możliwość miarkowania kar lub odstąpienia od ich nałożenia na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi G. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2025 r. nr BP.501.1687.2024.2462.SZ16. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia 4 lipca 2024 r. Nr WITD.DI.0152.XVI1278/29/24 Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Szczecinie, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728 ze zm.- dalej "u.t.d.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 30 stycznia 2023 r., nałożył na G. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (dalej "skarżący" lub "strona") karę pieniężną w kwocie 11.750,00 zł za:
- wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d.) 1x 10,000 zł = 10.000 zł.
- nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych (lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d.) 35 x 50 zł =1.750 zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że w dniu 30 stycznia
2023 r. na drodze krajowej [...] w miejscowości S. (ul. [...]) zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów tj. samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez skarżącego, przedsiębiorcę osobiście wykonującego przewóz drogowy. Na podstawie okazanych dokumentów oraz oświadczenia kierującego ustalono, iż w chwili kontroli wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy: przewóz odpadów o kodzie 15 01 01 (opakowania z papieru i tektury) oraz o kodzie 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych) ze S. do S. Przedmiotowy przewóz odbywał się w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Do kontroli drogowej kierowca okazał wypis nr [...] z zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy udzielonego stronie oraz następujące dokumenty: prawo jazdy, wykresówki, zaświadczenia o działalności. W wyniku analizy okazanych do kontroli wykresówek użytkowanych przez skarżącego z okresu objętego kontrolą stwierdzono, że kierujący na przedstawionych wykresówkach nie dokonał wymaganych wpisów dotyczących symbolu kraju rozpoczęcia użytkowania wykresówki oraz symbolu kraju zakończenia użytkowania wykresówki, czyli symbolu "PL". Powyższe braki stwierdzono na 18 wykresówkach w następujących dniach: 3.01.2023 r., 4.01.2023 r., 5.01.2023 r., 9.01.2023 r., 10.01.2023 r., 11.01.2023 r.,12.01.2023 r.,13.01.2023, 16.01.2023 r., 17.01.2023 r., 18.01.2023 r., 19.01.2023 r., 20.01.2023 r., 24.01.2023 r., 26.01.2023 r., 27.01.2023 r. i 30.01.2023 r., czym naruszono art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L z 2014 r. Nr 60, str. 1 z późn. zm.- dalej "rozporządzenie 165/2014"). Nadto zgodnie z art. 24 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U z 2023 r. poz. 1587 z późn.) środek transportu odpadów musiał być oznakowany w sposób zgodny z przepisami § 9 i 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U z 2016 r. poz. 1742). Kontrolowany zespół pojazdów, w związku z przewożonymi odpadami nie był w żaden sposób oznakowany, co potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna. W toku kontroli, po zwróceniu uwagi przez kontrolującego inspektora, kierujący oznakował pojazd tablicą z napisem "ODPADY".
Zdaniem organu, powyższe naruszenia przepisów były ewidentne i nie nastąpiły wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Podkreślił, że kierowcą był przedsiębiorca osobiście wykonujący przewóz drogowy, zatem tym bardziej niedopuszczalne było, umorzenie prowadzonego postępowania m. in. w zakresie naruszenia określonego pod Ip. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d. Stwierdzone naruszenia miały charakter ciągły, skarżący nie dokonał wymaganego wpisu w postaci kraju rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy na wszystkich okazanych wykresówkach do kontroli drogowej, jak sam przyznał w złożonych wyjaśnieniach nie miał wiedzy, że takie wpisy są wymagane przepisami prawa. Z kolei stwierdzone naruszenie dotyczące braku oznaczenia pojazdu przewożącego odpady jest naruszeniem obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o odpadach. Zaznaczył, że działalność polegająca na przewozie odpadów obwarowana jest zatem szczególnymi wymogami z zakresu bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska. Podmiot wykonujący działalność gospodarczą związaną ze sferą transportu odpadów winien zatem mieć świadomość ciążącej na nim odpowiedzialności, wykraczającej poza interes własny przedsiębiorcy. Obowiązki przedsiębiorcy wynikające z aktów wykonawczych do ustawy o odpadach służą zapewnieniu bezpieczeństwa zarówno zdrowia ludzi i zwierząt, jak i zminimalizowaniu ryzyka zanieczyszczenia odpadami środowiska. Strona nie wykonywała typowej działalności transportowej, ale działalność transportową szczególnego, podwyższonego ryzyka. Prawidłowe oznaczenie pojazdu przewożącego odpady danego rodzaju jest w tym kontekście jednym z podstawowych obowiązków służących bezpieczeństwie takiego transportu, niezależnie nawet od rodzaju odpadów. Organ mając na uwadze powyższe jak i nie znajdując podstaw do zastosowania art. 92b oraz 92c u.t.d., wymierzył skarżącemu karę pieniężną za ujawnione naruszenia.
Pismem z dnia 9 lipca 2024 r. strona wniosła odwołanie do organu II instancji podnosząc, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 32 Konstytucji RP, art. 8, art. 189a, art. 189d, art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572- dalej "k.p.a."), art. 92b u.t.d., art. 12 ustawy prawo przedsiębiorców. Skarżący zarzucił również błędy w interpretacji przepisów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, rozporządzenia 165/2014, ustawy o odpadach, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o transporcie drogowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 20 stycznia 2025 r. nr BP.501.1687.2024.2462.SZ16 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję organ II instancji zacytował art. 4 pkt 22, art. 92a ust.1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ust.1 u.t.d. i wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d, a zatem organ nie ma możliwości ich miarkowania. Dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie organu, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku w art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach organ wskazał, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2023 r. w miejscowości S., zestawu pojazdów składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przewożącego ładunek sprasowanych opakowań z papieru i tektury stanowiącego odpad sklasyfikowany pod kodem 15 01 01 oraz ładunek opakowań z tworzyw sztucznych stanowiący odpad sklasyfikowany pod kodem 15 01 02 stwierdzono, iż kontrolowany zespół pojazdów, w związku z przewożonymi odpadami nie był w żaden sposób oznakowany. Wobec tego kara pieniężna w wysokości 10.000,00 zł z tytułu naruszenia lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Natomiast odnosząc się do naruszenia polegającego na nieumieszczeniu na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczeniu na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych organ podał, że w czasie przeprowadzonej kontroli ustalono, że skarżący na przedstawionych przez niego wykresówkach nie dokonał wymaganych wpisów dotyczących symbolu kraju rozpoczęcia użytkowania wykresówki oraz symbolu kraju zakończenia użytkowania wykresówki, czyli symbolu "PL". Łącznie stwierdzono brak 35 wpisów, co oznacza, że kara pieniężna w wysokość 1.750,00 zł z tytułu stwierdzonego sankcjonowanego przez lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.
Kara za wszystkie naruszenia wyniosła zatem 11.750 zł.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy uznał je za chybione. Podkreślił, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., a skoro przedsiębiorca osobiście prowadził kontrolowany pojazd, co świadczy o tym, że odpowiedzialność jest oczywista, to w sprawie nie mogły zostać również zastosowane art. 92b i art. 92c u.t.d. Nadto postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Decyzji tej zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 92c ust. 1 u.t.d poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5) art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w art. 34 ust. 6 rozporządzenia 165/2014 w zw. lp. 6.3.14 zał. nr 3 do u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię mającą istotny wpływ na wynik sprawy, polegającą na nieuznaniu, że popełnienie przez skarżącego analogicznych naruszeń i ujawnienie ich podczas jednej kontroli winno skutkować uznaniem stwierdzonego w niniejszej sprawie naruszenia za jeden z elementów naruszenia wieloczynowego oraz prowadzić do uznania, iż świadczy to o znikomej wadze naruszenia, a wymierzenie indywidualnych kar za szereg analogicznych naruszeń jest nieproporcjonalne do wagi czynu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6) art. 189a pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189 k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych, które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
7) art. 189f § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy waga stwierdzonego naruszenia jest znikoma, a kara pieniężna nałożona za zarzucone naruszenia w okolicznościach, w jakich do nich doszło i w odniesieniu do ich wagi, jawi się jako nieproporcjonalna;
8) art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy, przejawiające się nierozpatrzeniem możliwości ograniczenia wysokości nałożonej sankcji (jej miarkowania) w oparciu o kryteria sformułowane wart. 189dk.p.a, jak i przejawiające się nierozpatrzeniem możliwości zastosowania wobec skarżącego pouczenia z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz towarzyszące mu naruszenie przepisu materialnego, tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez niewłaściwie przeprowadzoną jego wykładnię, w wyniku której organ odwoławczy doszedł do wniosku, iż norma zapisana w tym przepisie reguluje kwestie odstąpienia od nałożenia kary, podczas gdy w istocie reguluje on całkowicie inną kwestię, tj. umorzenia postępowania administracyjnego;
9) art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie odpowiedzialności przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji.
Skarżący zaakcentował, że przewóz drogowy odpadów został zrealizowany w sposób jawny, zgodny z obowiązującymi regulacjami, a w trakcie kontroli ujawniono jedynie niezamierzone zasłonięcie tablicy znajdującej się na przodzie pojazdu. Identyfikacja przewożonego ładunku była możliwa niezależnie od umiejscowienia tablicy "ODPADY". Nie można więc mówić o zatajeniu charakteru przewożonego ładunku, a jedynie o incydentalnym, technicznym uchybieniu, które nie miało żadnego wpływu na bezpieczeństwo przewozu, środowisko, ani na skuteczność kontroli przeprowadzonej przez inspektorów. Natychmiast po ujawnieniu uchybienia w toku kontroli poprawiono oznakowanie pojazdu, co dodatkowo wskazuje na brak celowości działania i świadomego łamania przepisów. Co do naruszenia polegającego na niewpisaniu symbolu kraju na wykresówkach tachografu skarżący wyjaśnił, że pojazd wykonywał wyłącznie przewozy krajowe, a naruszenie wynikało z braku wiedzy o obowiązku wpisywania symboli państw w przypadku przewozów krajowych. Uchybienie to nie miało żadnego wpływu na bezpieczeństwo transportu, czas pracy kierowcy ani na realizację obowiązków wynikających z przepisów dotyczących tachografów. Organ nie uwzględnił również, że brak wpisu wynikał z braku precyzyjnych informacji przekazanych skarżącemu przez podmiot zarządzający transportem, z którym współpracował. Skarżący działał w dobrej wierze, korzystając z usług profesjonalnego doradcy, którego obowiązkiem było przekazanie mu wszystkich niezbędnych informacji dotyczących zmian w przepisach. Brak przekazania tej informacji przez podmiot zarządzający transportem wprowadził skarżącego w błąd, co powinno zostać uwzględnione przy ocenie stopnia zawinienia. Nałożenie kary w wysokości 10.0000 i 1.750 zł stanowi zatem o naruszeniu zasady proporcjonalności wyrażonej art. 189d k.p.a., gdyż uchybienia te miały charakter formalny i nie wywoływały żadnych negatywnych konsekwencji dla organów kontrolnych i innych uczestników ruchu drogowego i środowiska naturalnego. Organ nie przeprowadził także rzetelnej analizy sytuacji, w wyniku czego doszło do automatycznego zastosowania maksymalnej sankcji, co jest sprzeczne z zasadami wymierzania kar administracyjnych. Poza tym nie rozważył prawidłowo na tle niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy przesłanek materialnoprawnych, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie skarżącego, waga naruszenia przez niego prawa była znikoma ze względu na charakter chronionych przez normy sankcjonowane i sankcjonujące dóbr prawnych o znikomej społecznej doniosłości (brak otwartej, jednej z dwóch, tablic "ODPADY" oraz brak oznaczenia PL na wykresówkach) oraz indywidualne cechy zachowania deliktowego skarżącego (jednorazowość popełnionego czynu). Nie zgodził się ze stanowiskiem organu wyrażonym w decyzji, iż przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi przepis odrębny, o którym stanowi art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., a więc wyłączający dopuszczalność zastosowania art. 189f § 1-3 k.p.a. Norma odsyłająca odwołuje się bowiem do instytucji odstąpienia od nałożenia kary, nie zaś do umorzenia postępowania. Nie można zapominać, że w świetle art. 92c ust. 1 u.t.d. nie dochodzi do wydania decyzji nakładającej jakąkolwiek karę, natomiast zastosowanie art. 189f § 1 lub 2 k.p.a. powoduje, że strona nie pozostaje wolna od ukarania, lecz zostaje jej udzielone pouczenie, a więc sankcja innego rodzaju. Organy obowiązane były w toku postępowania administracyjnego zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten nie został wykonany.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 18 czerwca 2025 r. skarżący i jego pełnomocnik podtrzymali stanowisko zawarte w skardze. Nadto skarżący oświadczył, że podczas kontroli założył tabliczkę z napisem "odpady", na co funkcjonariusze powiedzieli, że dokonał to podczas kontroli i wskazali, że jest to niska szkodliwość czynu, po czym nałożyli na niego karę pieniężną. Wyjaśnił, że być może tabliczka została zamknięta podczas mycia samochodu. Tabliczka jest w formie składanej, tak została zaprojektowana i zazwyczaj jest otwarta, bo cały czas przewozi odpady i nic poza tym. Prawdopodobnie tabliczka została zamknięta podczas mycia samochodu parę godzin wcześniej i tego nie zauważył.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, pod kątem powyższego kryterium wykazała, że akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężnej w łącznej wysokości 11.750 zł w związku z naruszeniami lp. 4.8 i lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że:
1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie;
2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie.
W świetle art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W l.p. 4.8. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środka transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. Kara za powyższe naruszenie została określona w wysokości 10.000 zł.
Z kolei w l.p. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d. usankcjonowano karą pieniężną nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych w kwocie 50 zł za każdy brak wpisu, nie więcej niż 500 za jedną wykresówkę lub jeden wydruk.
Na mocy art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.
Według § 9 ust. 1-5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Jeżeli ze względu na wielkość lub konstrukcję środka transportu brakuje na nim powierzchni do umieszczenia tablicy o wymiarach określonych w ust. 1 pkt 1, dopuszcza się zmniejszenie: 1) wymiaru tablicy do minimum 300 mm szerokości i minimum 120 mm wysokości; 2) wysokości napisu "ODPADY" do minimum 80 mm i szerokości linii do minimum 12 mm. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Natomiast rozporządzenie 165/2014 w art. 34 ust. 6 stanowi, że każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Na początku pierwszego postoju kierowcy w tym państwie członkowskim kierowca wprowadza również symbol państwa, do którego wjechał, po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego. Ten pierwszy postój odbywa się w najbliższym możliwym miejscu postoju na granicy lub po jej przekroczeniu. W przypadku gdy przekraczanie granicy państwa członkowskiego odbywa się na promie lub w pociągu, kierowca wprowadza symbol państwa w porcie lub na stacji przybycia.
Jak wynika z ustaleń organów, podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2023 r. stwierdzono, że pojazd, którym skarżący wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy (odpadów) nie został oznakowany zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, tj. tablicą "ODPADY", a nadto kierujący na wykresówkach nie dokonał wymaganego przepisami rozporządzenia165/2014 wpisu dotyczącego symbolu kraju rozpoczęcia i zakończenia użytkowania wykresówki, tj. symbolu PL. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w protokole kontroli i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej. Skarżący ustaleń tych nie kwestionuje, natomiast podnosi, że naruszenia miały charakter formalny, nieświadomy, nieistotny i wynikały z braku wiedzy oraz błędu. W związku z czym, w ocenie skarżącego, zachodziły przesłanki do zastosowania instytucji miarkowania kary czy odstąpienia od jej wymierzenia i poprzestania na pouczeniu.
Kierując się zarzutami i argumentacją skargi w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy ani czy dobrej lub złej woli podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu i ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ zobowiązany jest do nałożenia jej w wysokości określonej w załączniku, ale nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3-5 u.t.d. Natomiast zwolnienie się przez przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności egzoneracyjnych przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Przepisy u.t.d. normują zatem kompleksowo kwestię kary pieniężnej, dlatego też nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego jakoby w sprawie zastosowanie znajdowały unormowania działu IV k.p.a., dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, w tym art. 189f k.p.a. regulujący zagadnienie odstąpienia od nałożenia kary oraz art. 189d k.p.a. wprowadzający możliwość ograniczenia (miarkowania) jej wysokości.
Jak podkreśla w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, zakres zastosowania przepisów działu IVa k.p.a. wyznacza przede wszystkim art. 189a § 1 tej ustawy, zgodnie z którym w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Z § 2 wskazanego przepisu wynika natomiast, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej,
- przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji - i abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla wyłączenia przepisów działu IVa k.p.a., stanowiących ogólną regulację odnoszącą się do administracyjnych kar pieniężnych. Kluczowe znaczenie ma przy tym to, że nie jest wymagane, aby owe przepisy odrębne, mające szczegółowe zastosowanie w sprawach danego rodzaju, regulowały te zagadnienia w dokładnie takim samym zakresie, w jakim są one uregulowane w dziale IVa k.p.a. Zakres normowania w przepisach odrębnych nie musi więc pokrywać się całkowicie z zakresem normowania w przepisach wskazanego działu k.p.a. Jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 732/23 czy z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II GSK 2293/21).
Powyższe prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom strony organ nie miał podstaw do badania okoliczności wskazanych w art. 189d k.p.a. Pamiętać bowiem trzeba, co już wyżej zaznaczono, że przepis ten może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje pewien zakres dyskrecjonalności organu administracji publicznej co do wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i jedynie w zakresie, w jakim przepis szczególny nie określa dyrektyw wymiaru tej kary pieniężnej. Tymczasem jak trafnie wskazał organ odwoławczy, w sprawach takich jak obecnie rozpatrywana, kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., które to przepisy określają przesłanki jej nałożenia. Przy czym wysokość sankcji określona została przez ustawodawcę w art. 92a ust.1 i 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. w sposób "sztywny", a więc niepoddający się czynnościom wymiaru kary według zasad określonych w art. 189d k.p.a. Poza tym kwestia "miarkowania" kary pieniężnej w transporcie drogowym jest sprzeczna z samą istotą administracyjnej kary pieniężnej, przewidującej odpowiedzialność obiektywną za zaistniałe naruszenie. Skoro zatem u.t.d. przewiduje, że za naruszenie prawa wymierza się karę w wysokości ściśle określonej w ustawie, zatem nie sposób czynić organom zarzutu w zakresie przyjętej wysokości kary i nierozpatrzenia możliwości ograniczenia wysokości nałożonej sankcji w oparciu o kryteria sformułowane w art. 189d k.p.a.
Podobnie argumentacja strony wskazująca na niezbadanie przez organ przesłanek z art. 189f k.p.a. oraz niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu nie zasługuje na akceptację, gdyż i w tym przypadku mamy do czynienia na gruncie u.t.d. z przepisami odrębnie regulującym kwestie wynikające z art. 189 § 2 pkt 1-3 k.p.a.
Słusznie organ do tych przepisów zaliczył art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - art. 92b ust. 1 u.t.d.
Na mocy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Skoro więc z przepisu art. 92c u.t.d. wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to przepis ten pozostaje odrębny w stosunku do ogólnej regulacji działu IVa k.p.a. i w specyficzny dla u.t.d. sposób normuje zagadnienie wskazane m.in. w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II GSK 2293/21).
Bez wpływu dla takiej oceny pozostaje argumentacja skargi akcentująca odrębność instytucji umorzenia postępowania od odstąpienia od wymierzenia kary. Brak użycia w tym przepisie zwrotu "odstąpienie od wymierzenia kary" użytego w art. 189f § 1 k.p.a. nie zmienia bowiem faktu, że art. 92c u.t.d. wywołuje te same konsekwencje, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a. W następstwie zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. w sytuacji zaistnienia naruszenia sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika nie zostanie nałożona kara pieniężna. Również istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w art.189f k.p.a. jest nienakładanie tej kary, pomimo naruszenia prawa.
W przypadku określonym w art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 189f k.p.a. warunkiem zastosowania wskazanych przepisów jest uprzednie ustalenie, że do czynu penalizowanego administracyjną karą pieniężną doszło. Sąd podziela zatem prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że stosowanie art. 92c u.t.d. ma w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana (por. wyroki NSA: z 28 września 2021 r. sygn. II GSK 717/21, z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 732/23, z 10 marca 2025 r., sygn. II GSK 1786/24; z 20 listopada 2024 r., sygn. II GSK 1090/21).
W związku z powyższym zgodzić trzeba się z organem odwoławczym, że wskazana wyżej kwestia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego została uregulowana w przepisach odrębnych, co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 189f k.p.a. zawarty w dziale IVa k.p.a.
Przedstawione rozważania prowadzą wprost do jednoznacznego wniosku, że organ nie był uprawniony do wzięcia pod rozwagę okoliczności przytoczonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego. Zarówno sytuacja osobista strony, stopnień winy i szkodliwości oraz waga i okoliczności naruszenia prawa pozostają bez żadnego znaczenia dla oceny zasadności nałożenia kary. Skarżący jako podmiot profesjonalnie wykonującym przewozy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, odpowiadał nawet za incydentalny (jednorazowy) brak oznakowania zestawu pojazdów tabliczką "ODPADY" oraz za każdorazowy brak oznaczenia symbolu kraju na przedstawionych przez niego wykresówkach. Skarżący winien znać obowiązujące przepisy prawa i dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu transportu odpadów, zwłaszcza, że strona – na co słusznie zwrócił uwagę organ I instancji - nie wykonywała typowej działalności transportowej, ale działalność transportową szczególnego, podwyższonego ryzyka. Dlatego też nie może skutecznie powoływać się na to, że zamknięcie tablicy znajdującej się na przedzie pojazdu było niezamierzone i wynikało ze zwykłego przeoczenia, ani zasłaniać się nieprzekazaniem przez zarządzającego transportem informacji co do konieczności dokonywania wpisów symbolu kraju na wykresówkach tachografu. W świetle wyjaśnień skarżącego przyjąć należy, że nie dochował on należytej staranności i nie można uznać, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenie. Oznacza to tym samym, że strona nie wykazała żadnych przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Rację mają zatem organy, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności z art. 92c u.t.d.
Podsumowując stwierdzić należy, że nie doszło do zarzucanego skargą naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, gdyż organy w należycie ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadnie oceniły, że skarżący odpowiada za stwierdzone naruszenia, czego konsekwencją było nałożenie na niego kary pieniężnej. Wysokość tej kary została określona w prawidłowej wysokości, albowiem w sprawie nie zachodziła możliwość ani odstąpienia od jej wymierzenia, ani miarkowania. Ponadto Sąd działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło