II SA/Sz 183/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-04-11
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi jasno przedstawić swoją sytuację materialną, w tym dochody i wydatki. W przypadku, gdy przedstawione przez stronę dokumenty wskazują na dochody dwukrotnie wyższe niż deklarowane, a wysokość udokumentowanych wydatków pozwala na wygospodarowanie środków na koszty sądowe, wniosek powinien zostać oddalony.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył skargę na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. w przedmiocie stypendium rektora. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest studentem, bezrobotnym, a jego żona pracuje i uzyskuje określony dochód. Wnioskodawca wskazał również miesięczne wydatki. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe dokumenty dotyczące kosztów dojazdów, telefonu, internetu, ubezpieczenia, umowy najmu, opłat za media oraz zaświadczenie o zarobkach żony i wyciągi bankowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. z dnia [...] [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł od złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi na opisaną w sentencji decyzję Odwoławczej Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu S. z dnia [...] r. M. P. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jest studentem ostatniego roku pedagogiki, mieszka z żoną w D. w wynajmowanym mieszkaniu i dojeżdża do S.. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną. Żona jest zatrudniona na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Jako miesięczne wydatki wnioskodawca wskazał [...] zł ponoszone z tytułu wynajmu mieszkania.
W tym stanie rzeczy starszy referendarz sądowy wezwaniem z dnia 13 marca 2018 r. zobowiązał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy :
- dowodu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia E. M.-P. z tytułu umowy o pracę z okresu ostatnich miesięcy,
- wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanego przez skarżącego oraz żonę kont/a bankowego/ych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (np. gaz, prąd, woda) oraz innych niezbędnych wydatków z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopię umowy najmu mieszkania, w którym aktualnie zamieszkuje.
W odpowiedzi na ww. zobowiązanie M. P. oświadczył, że miesięcznie tytułem dojazdów na uczelnię w S. ponosi koszty rzędu ok [...] zł, opłaty z tytułu abonamentu za telefon i internet – ok. [...] zł oraz z tytułu ubezpieczenia grupowego i medycznego – [...] zł.
Nadto wnioskodawca załączył zaświadczenie o zarobkach żony E. M.-P., z którego wynika, że w marcu 2018 r. wynagrodzenie netto wyniosło średnio – [...] zł, w lutym 2018 r. – [...] zł i w styczniu 2018 r. – [...] zł, umowę najmu okazjonalnego mieszkania położonego w D. przy ul. [...]z czynszem najmu wynoszącym [...] zł plus opłaty za media, wyciągi bankowe z konta swojego oraz żony z ostatnich trzech miesięcy, wyliczenie opłat za mieszkanie i media za grudzień, styczeń i luty, fakturę za wodę i ścieki za okres dwóch miesięcy na kwotę – [...] zł, fakturę za dostawę ciepła na kwotę [...]zł oraz [...] zł, dowody opłat za prąd na kwotę [...]zł oraz [...] zł.
Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył:
Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.
Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, by nie miał możliwości samodzielnego poniesienia kosztów w przedmiotowej sprawie, które obecnie stanowi wpis od skargi wynoszący [...] zł.
W złożonym formularzu PPF M. P. podał, iż na miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie z żoną składa się jej wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynoszące [...] zł, natomiast miesięczne zobowiązania stanowi kwota [...]zł ponoszona z tytułu wynajmu mieszkania.
Tymczasem z przesłanego przez M. P. wyciągu z konta bankowego w Banku [...] E. M.-P. wynika, że w grudniu 2017 r. odnotowano wpływ środków w łącznej wysokości [...] zł ([...] zł pomoc z funduszu socjalnego Biblioteki, [...] zł wpłata od M. K., [...] zł – Stowarzyszenie [...], warsztaty, [...] zł – nagroda z Biblioteki, [...] zł i [...] zł – wynagrodzenie i premia z Biblioteki), w styczniu 2018 r. – [...] zł ([...] zł – wpłata od skarżącego, [...] zł – wpłata od M. K., [...] zł wynagrodzenie), w lutym 2018 r. [...] zł tytułem wynagrodzenia za pracę. Wpływ środków pieniężnych odnotowano również na koncie wnioskodawcy, mimo, iż podał, że jest osobą bezrobotną, bez dochodu. W grudniu 2017 r. była to kwota w wysokości [...] zł, styczniu 2018 r. – [...] zł i w lutym 2018 r. [...] zł. Zatem małżeństwo w grudniu 2017 r. dysponowało środkami w wysokości [...] zł, w styczniu 2018 r. – [...] zł a w lutym 2018 r. [...] zł.
Miesięczna wysokość wydatków ponoszonych na koszty utrzymania kształtuje się natomiast na poziomie ok. [...] zł (opłaty za mieszkanie, koszty dojazdu, opłaty za internet, telefon, ubezpieczenie).
Przedstawione okoliczności nie pozwalają na uwzględnienie wniosku strony. To na niej spoczywał bowiem obowiązek jasnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, tak by brak było co do niej jakichkolwiek wątpliwości. Te zaś w odniesieniu do faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawcy występują. Skarżący twierdził, że dochód jego rodziny wynosi [...] zł, tymczasem z przesłanych rachunków bankowych wynika, że jest on dwukrotnie wyższy.
Zestawienie wysokości dochodu wynikającego z przedłożonych dokumentów, z wysokością udokumentowanych miesięcznych wydatków, pozwala przyjąć, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi wynoszący [...] zł.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło