II SA/Sz 186/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-03-11
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który uiścił już wpis sądowy od skargi, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, mimo posiadania dochodów pozwalających na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, nawet jeśli wnioskodawca uiścił już wpis sądowy i jego dochody nie pozwalają na zwolnienie od wszystkich kosztów postępowania, jeśli jego wiek, stan zdrowia i generowane wydatki uzasadniają taką pomoc. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest odrębne od zwolnienia od kosztów sądowych i może być przyznane w oparciu o szerszy katalog przesłanek, uwzględniających nie tylko sytuację materialną, ale także inne okoliczności życiowe strony.Stan faktyczny
Skarżący S. B. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Po uiszczeniu wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na zaawansowany wiek, zły stan zdrowia, niepełnosprawność swoją i żony oraz ograniczone dochody.Rozstrzygnięcie
I. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 marca 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite albo częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata
S. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...] zł, wpis uiścił. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite albo częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, powołując się na zaawansowany wiek i zły stan zdrowia. Skarżący oświadczył, że ma skończone lat i mieszka z letnią żoną, oboje są osobami niepełnosprawnymi. Wyjaśnił, że choruje na wiele przewlekłych chorób, jest niedołężny i nie wychodzi samodzielnie z domu. Często korzysta z pomocy pogotowia ratunkowego, oraz porad lekarzy specjalistów z i , z dojazd do których musi płacić. Z powodu złego stanu zdrowia, skarżący nie jest stanie brać udziału w rozprawie. S.B. oświadczył, że nie jest właścicielem mieszkania w którym mieszka. Comiesięczne dochody wnioskodawcy i jego żony pochodzące z emerytur wynoszą łącznie [...] zł netto miesięcznie, a stałe wydatki około [...] zł miesięcznie (wydatki mieszkaniowe [...] zł, telefon, telewizja, energia elektryczna [...] zł, leki i sprzęt medyczny [...]zł, odpłatne wizyty lekarskie i dentystyczne, taxi [..] zł, odpłatna pomoc w sprzątaniu mieszkania, zakupach itp. ok. [..] zł).
W myśl art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.).
Z wniosku wynika, że skarżący i jego żona są osobami w podeszłym wieku, korzystającymi z odpłatnej pomocy innych osób. Comiesięczne dochody skarżącego i jego żony wynoszą [...] zł netto miesięcznie, a deklarowane wydatki stałe na utrzymanie mieszkania, leki i pomoc osób trzecich ok. [...] zł miesięcznie.
Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanek ustawowych należało stwierdzić, że dochodów skarżącego i jego żony nie sposób uznać za niskie, nie pozwalające na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Także deklarowane wydatki na leki i leczenie w kwocie [..] zł miesięcznie, nie potwierdzają wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę wynikającej z art. 200 p.p.s.a. i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 11/15,LEX nr 1628844).
Jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wyjątkowo trudna sytuacja materialna wnioskodawcy, nie pozwalająca na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego wniosku nie wynika, by skarżący w sytuacji takiej się znajdował. Wnioskodawca uzyskuje stałe dochody pozwalające na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zresztą wpis od skargi został już przez niego uiszczony.
Natomiast rozpoznając wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu, należało wziąć pod uwagę nie tylko uzyskiwane dochody, ale też wiek i stan zdrowia skarżącego, generujący dodatkowe wydatki. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną, a ponoszone przez niego koszty leczenia nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie. Dlatego wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata został uwzględniony.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło