II SA/Sz 187/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007r. sprawy ze skargi G. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego K. J. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na rozbudowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starostwa Powiatowego z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego K. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 a i 145 § 1 pkt 5 k.p.a. po wznowieniu postępowania na wniosek K. J. oraz J. i G. S odmówił uchylenia decyzji Starosty z dnia [...]r. udzielającej J.i G. S. pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę warsztatu usługowego wraz z nadbudową części mieszkalnej w [...] przy ul. [...] na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...]r. wznowiono z wniosku K. J. reprezentującej nieletniego G. K. ww. postępowanie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ organowi nie był znany fakt, że następcą prawnym współwłaściciela działki nr [...] w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę był nieletni G. K. Natomiast zgodę na przeprowadzenie inwestycji na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy nr [...] powinni wyrazić w ówczesnym stanie prawnym wszyscy współwłaściciele, a więc również G. K. (zgodnie z art. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Natomiast istniejąca zgoda pochodzi tylko od matki K. J. tj. Z. S. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, iż podstawą wznowienia postępowania w dniu [...]r. z wniosku J. i G. S. był art. 145 a k.p.a., gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001r. orzekł o niezgodności § 12 ww. rozporządzenia z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Organ podkreślił, iż na skutek ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego zgoda sąsiadów na usytuowanie budynku przy granicy działki nie jest wymagana. W związku z powyższym zasadne stało się wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Na skutek wniesionego odwołania przez K. J. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzając, iż wszystkie projektowane roboty budowlane będą przeprowadzone wyłącznie w granicach działki inwestora. Nadto wskazał, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż Starosta prawidłowo rozstrzygnął sprawę. Na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę wniosła K. J. reprezentująca jako przedstawiciel ustawowy G. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2005r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, iż organy orzekające powinny przede wszystkim dokonać weryfikacji przesłanek wznowienia postępowania, gdyż w toku postępowania organ I instancji podawał różne podstawy wznowienia co do wniosku K. J. tj. art. 145 § 1 pkt 4 lub pkt.5 k.p.a. Nadto w decyzji odniesiono się tylko co do jednej przesłanki postępowania nadzwyczajnego wskazanej przez inwestorów : J. i G. S. tj. art. 145a, w tym dokonano weryfikacji terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, natomiast zaniechano zbadania terminu co do wniosku K. J. Decyzją z dnia [...]r. Starosta i odmówił, na wniosek K. J, wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną udzielającą pozwolenia na budowę J. i G. S. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Wyjaśnił, iż zobowiązał wnioskodawczynię do wykazania kiedy dowiedziała się o nowej okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. K. J. w odpowiedzi wskazała na przybliżoną datę [...]r. Natomiast inwestorzy, którym do wiadomości przesłano wezwanie, poinformowali organ, iż o robotach budowlanych przeprowadzonych na działce nr [...] K. J. wiedziała już w lipcu. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 148 § 1 k.p.a. zgodnie z którym, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Następnie organ w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w sprawie tj. protokoły z rozpraw administracyjnych, oględzin obu nieruchomości nr [...] i [...], zeznania świadka M. W. przyjął, iż K. J. o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania tj. o prowadzonych robotach budowlanych na działce nr [...] dowiedziała się najpóźniej w lipcu lub na początku sierpnia [...]r., gdyż wówczas przebywała u swojej matki. Natomiast wniosek złożyła w dniu [...]r. a więc po upływie terminu określonego w art. 148 §1 k.p.a. Wnioskodawczyni nie udowodniła, iż podanie wpłynęło przed upływem ww. terminu. Nie przedstawiła żadnego świadka na poparcie swoich twierdzeń o zachowaniu terminu, ani nie przedstawiła żadnego innego dowodu. W odwołaniu od ww. decyzji K. J. zarzuciła, iż organ rozpoznający sprawę przyjął tylko dowody przedstawione przez inwestorów, natomiast pominął zeznania i dowody w postaci zdjęć, rachunków i oświadczeń samej zainteresowanej. Nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż nie udowodniła zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Ponownie wyjaśniła, iż o prowadzonej budowie dowiedziała się na początku [...]r., na dowód czego powołała się na oświadczenia E. S. i J. K. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wyraził negatywne stanowisko co do ustaleń dokonanych przez Starostę zaznaczając, iż organ nie uwzględnił w przeprowadzonym postępowaniu faktu nie zamieszkiwania przez K. J. obok działki inwestora. Podkreślił, iż zainteresowana bywa na działce nr [...] sporadycznie w odwiedzinach u swojej matki, w związku z tym zakres prac wykonanych w [...] i [...] [...]r. może świadczyć o braku wiedzy odnośnie robót budowlanych prowadzonych na podstawie decyzji. Starosta po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia ww. postępowania na wniosek K. J. Powtórzył ustalenia zawarte we wcześniejszej uchylonej decyzji dodając, iż niemożliwość zauważenia przez stronę prowadzonej inwestycji jest małoprawdopodobna ze względu na okres letni i wykorzystanie przez K. J. urlopu w miesiącu letnim, co stwarzało większe możliwości częstszej obecności u matki, zwłaszcza, że okres letni służy pobytowi w ogrodzie. Nadto organ zauważa, iż cześć działki należącej do rodziców K. J. była wydzierżawiona dla małżonków S. na potrzeby budowy, co zwiększyło możliwość obserwacji sąsiedniej nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji K. J. powtórzyła te same argumenty jak w odwołaniu od decyzji z dnia [...]r. Wojewoda nie uwzględnił zarzutów podniesionych przez Kr J. i decyzją z dnia [...]r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z treści decyzji wynika, iż organ odwoławczy podzielił stanowisko prezentowane przez starostę. Na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, dziennika budowy i przeprowadzonych oględzin nieruchomości z dnia [...]r. przyjęto, iż w miesiącach lipcu i sierpnia inwestycja nie mogła być niezauważona, gdyż była realizowana przy granicy działki nr [...] na długości ok. [...] m. W miesiącu sierpniu wykonano ścianę o wysokości [...] m i [...] m przy granicy działek. W związku z tym wątpliwe jest, aby K. J. bywając u matki nie zauważyła robót budowlanych o tak znacznych gabarytach. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż o inwestycji zainteresowana wiedziała już w pierwszej połowie sierpnia, natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu [...]r, a więc z uchybieniem miesięcznego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. J. domagała się uchylenia decyzji z dnia [...]r. Założenie organu, iż dowiedziała się o spornej inwestycji w [...] r. jest niezasadne. Organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę dowodów przedstawionych przez stronę, natomiast decyzje wydały w oparciu o materiały złożone przez inwestorów. Przy czym, w ocenie skarżącej, dowody na których oparły się organy nie zasługują na uwzględnienie np. zachodzi sprzeczność pomiędzy zeznaniami świadków, którym organ dał wiarę, a zapisami wynikającymi z dziennika budowy. Nadto zarzuciła, iż nie wzięto pod uwagę kwestii niezamieszkiwania przez zainteresowaną na nieruchomości sąsiadującej z prowadzoną budową jak i oświadczeń J. K., E. S., K. S., A. S. i B. D.. Wskazała na szereg błędów, które organy popełniły rozpoznając sprawę. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania J. i G. S. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych pod kątem ich zgodności z przepisami prawa. Takie określenie kompetencji skutkuje tym, że decyzję naruszającą przepisy prawa materialnego lub procesowego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego, orzekając stosownie do stwierdzonego uchybienia o jej uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności. W świetle art. 134 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do uznania, że skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn aniżeli zostały podniesione przez skarżącą. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest dopuszczalność wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną udzielającą J. i G. S. pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę warsztatu usługowego wraz z nadbudową części mieszkalnej w G. przy ul. [...] na działce nr [...]. Sąd, oceniając stan faktyczny i prawny zaistniały w tej sprawie, wyjaśnia, że organy orzekające w sprawie były związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 sierpnia 2005r. sygn. akt SA/Sz 1966/03 zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Rozstrzygając więc ponownie sprawę zobowiązane były do uwzględnienia zarówno oceny prawnej wyrażonej w wyroku jak i zawartych w nim wskazań co do dalszego postępowania tj. wyjaśnienie kwestii istnienia podstaw wznowienia postępowania z wniosku K. J. oraz zbadanie zachowania terminu do wniesienia ww. wniosku. Organy orzekające, po wyjaśnieniu, iż podstawę wniosku K. J. stanowił na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odmówiły wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, należy stwierdzić, iż stanowisko organu w tej sprawie należy uznać za niezasadne. Jak podkreślono w orzeczeniu Sądu z dnia 3 sierpnia 2005r. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania ( art. 148 § 1 k.p.a.). Przy czym organ obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. W sprawie bezsporne jest, iż podstawę wniosku złożonego przez skarżącą stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym artykułem wznawia się postępowanie, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z nadesłanych do Sądu akt sprawy wnioskodawczyni jako nowe okoliczności faktyczne wskazała na okoliczność powołania testamentem do dziedziczenia nieletniego G. K., syna K. J., w miejsce zmarłego (dnia [...]r. J. S.) współwłaściciela działki nr [...]. We wniosku z dnia [...]r. skarżąca zarzuciła, iż organ wydając decyzję w sprawie pozwolenia na budowę nie uwzględnił faktu, iż zgodę na posadowienie budynku przy granicy działki powinni wyrazić wszyscy współwłaściciele działki nr [...]. Dalej wyjaśniła, iż wobec zgonu J. S. współwłaściciela działki nr [...] organy nie ustaliły kto jest uprawniony do dziedziczenia po zmarłym współwłaścicielu. Poinformowała o istnieniu spadkobiercy testamentowego tj. G. K. Do podania dołączyła wniosek z dnia [...]r. o stwierdzenie nabycia spadku po J. S., skierowany do Sądu Rejonowego. Pomimo tak jednoznacznie wskazanej we wniosku nowej okoliczności w sprawie Starosta oceniając zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienia postępowania przyjął, iż nową okolicznością w sprawie stanowił fakt dowiedzenia się przez wnioskodawczynię o realizacji inwestycji na działce nr [...]. W tym kierunku organ orzekający prowadził postępowanie wyjaśniające przeprowadzając m. in. rozprawę. Przy czym należy zaznaczyć, iż w decyzji z dnia [...]r. przedstawiając stan faktyczny sprawy organ prawidłowo wskazał, iż K. J. uzasadniła swój wniosek tym, że zmarły współwłaściciel działki nr [...] powołał testamentem do dziedziczenia syna K. J.- G. K. Nie zrozumiałym jest dla Sądu dlaczego, pomimo wyraźnego wskazania przez stronę nowej okoliczności sprawy, organ samowolnie dokonał jej zmiany i w tym kierunku prowadził postępowanie dowodowe i rozstrzygnął sprawę w oparciu o przesłankę , której nie wskazała K. J. w swoim wniosku. Również Wojewoda rozpatrując odwołanie od ww. decyzji nie zauważył powyższego uchybienie organu I instancji i utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. podzielając stanowisko prezentowane przez Starostę . Niezależnie od powyższego podnieść należy, że ustalenie, czy osoba składająca wniosek o wznowienie postępowania zachowała termin do złożenia takiego wniosku, prowadzi się na etapie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowaniu (art. 149 § 1 k.p.a.) do wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Natomiast ustalenie to dokonane w fazie po podjęciu postępowania o wznowieniu postępowania skutkować będzie wydaniem decyzji o umorzeniu wznowieniowego postępowania. Organ ponownie rozpoznając sprawę powinien zbadać, czy K. J. w terminie złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uwzględnieniem okoliczności, które wskazała wnioskodawczyni. Organ wyjaśniając kwestię terminu powinien przede wszystkim wziąć pod uwagę kiedy K. J. dowiedziała się, że jej matka Z. S. wyraziła zgodę na usytuowanie budynku na granicy działki z pominięciem współwłaściciela G. K. Nadto Sąd wskazuję, iż dnia [...]r. Starosta wznowił postępowanie na wniosek J. i G. S., jednakże po uprawomocnieniu się wyroku Sądu z dnia 3 sierpnia 2005r. organ nie podjął dalszego postępowania w tej sprawie. Nie rozstrzygnął po wznowieniu postępowania istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, ze decyzje wydano z naruszeniem art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny , działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O niewykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach oparto o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.