II SA/Sz 189/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Inspektora Pracy na rzecz Spółki A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. U z a s a d n i e n i e : W dniu [...] Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 9 pkt 2a w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 21a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), wydał likwidatorowi Spółki A. przy ul. [...] w [...], nakaz wypłaty określonym pracownikom wynagrodzeń za okres [...] na łączną kwotę [...] zł. oraz innych należności takich jak nagrody jubileuszowe, odprawy, ekwiwalenty za urlopy wypoczynkowe należnych pracownikom za okres od [...] na łączną kwotę brutto [...]. S. D. działając jako likwidator Spółki A. złożył od tej decyzji odwołanie wskazując, że co do zasady nie kwestionuje zasadności stwierdzonych w nakazie należności. Jednakże ze względu na ogłoszenie likwidacji wypłata tych świadczeń z przyczyn obiektywnych jest niemożliwa. Ponadto wyjaśnił, że jako likwidator złożył wniosek do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o wypłatę pracownikom wynagrodzeń i innych przysługujących im świadczeń, co czyni kwestionowany nakaz bezprzedmiotowym. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Inspektor Pracy, decyzją z dnia [...], nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, utrzymał mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Inspektor Pracy wskazał, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego w odwołaniu z którego miałoby wynikać, że postawienie spółki w stan likwidacji powoduje ustanie ciążących na niej obowiązków. Organ podkreślił, że spółka zachowuje w czasie prowadzenia likwidacji osobowość prawną - art. 461 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Organy spółki są zatem zobowiązane do wywiązywania się z obowiązków wobec pracownika. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ zauważył, że pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi w terminie całości wynagrodzenia, ciężko narusza swój podstawowy obowiązek z winy umyślnej, choćby z przyczyn niezawinionych nie uzyskał środków finansowych na wynagrodzenia" (wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2004 r., I PKN 516/99, OSNP 2001/16/516). Ponadto, zgodnie z art. 466 k.s.h., do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, zaś art. 468 § 1 k.s.h. wskazuje wśród czynności likwidacyjnych wypełnienie zobowiązań. W związku z powyższym, należało uznać likwidatora za osobę odpowiedzialną za wykonanie zobowiązań spółki akcyjnej w likwidacji. W ocenie organu, stanowisko odwołującego się nie zasługuje na uwzględnienie również na gruncie postanowień ustawy z dnia 29 grudnia 2003 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 85 ze zm.). W myśl postanowień powołanej ustawy wypłacane pracownikom z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należności obejmują tylko szczegółowo wymienione w ustawie świadczenia związane z wykonywaniem pracy. Art. 6 ust. 2 ustawy wskazuje należności, które podlegają zaspokojeniu ze środków funduszu. Istnieją również ograniczenia czasowe (art. 6 ust. 4 i 6 ustawy), jak i kwotowe (art. 6a) zaspokajanych świadczeń ze środków Funduszu. W pozostałej zaś części obowiązek wypłaty należnych pracownikom świadczeń obciąża pracodawcę, przy czym obowiązek wypłaty wynagrodzenia należy do szczególnych obowiązków pracodawcy. Wskazane w nakazie należności, których wypłacenie obciąża pracodawcę nie pokrywają się ze wymienionymi w ustawie. W związku z tym nie mogą one zostać w całości zaspokojone na skutek wystąpienia przez odwołującego się do Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. S. D. występując jako likwidator Spółki A. złożył na powyższą decyzję skargę wnosząc o jej uchylenie. Uzasadniając skargę podniósł, że część uchwał Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy została zaskarżona przez udziałowca w osobie Skarbu Państwa i na tej podstawie Sąd Okręgowy w Szczecinie zawiesił wykonanie uchwał o otwarciu likwidacji. W wyniku tego zawieszone zostało również postępowanie rejestracyjne przed sądem rejestrowym. W takich okolicznościach, w ocenie skarżącego, wydane nakazy zapłaty należnych wynagrodzeń dla pracowników są niemożliwe do zrealizowania z przyczyn niezależnych od likwidatora. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę, że likwidator utracił legitymację prawną do reprezentowania Spółki A. . Odpowiadając na skargę Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona w granicach określonych przez art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), tj. pod względem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga jest zasadna, bowiem w trakcie postępowania naruszono przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Będąca przedmiotem rozpoznania decyzja Inspektora Pracy skierowana do S. D. jako likwidatora Spółki A.. Z treści skargi jak i dołączonego do niej postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt VIII GC 367/05 wynika, że mocą w/w orzeczenia Sąd wstrzymał m.in. wykonanie uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki A. o rozwiązaniu spółki i postawieniu jej w stan likwidacji. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), otwarcie likwidacji następuje, m.in. z dniem powzięcia przez walne zgromadzenie uchwały o rozwiązaniu spółki (art. 461 § 1). Z chwilą powołania likwidatora jest on uprawniony do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania. Co do zasady, dopóki nie zapadnie wyrok uchylający uchwałę, dopóty wiąże ona spółkę i akcjonariuszy i powinna być wykonywana, chyba że sąd rozpoznający sprawę wstrzyma jej wykonanie na podstawie przepisów o zabezpieczeniu powództwa - art. 730 k.p.c. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Skoro Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2005 r. wstrzymał wykonanie uchwały o postawieniu Spółki A. w stan likwidacji, to tym samym ustało (uległo zawieszeniu) nie tylko postępowanie likwidacyjne ale i uprawnienie likwidatora do reprezentowania Spółki. Z momentem wstrzymania wykonania uchwały o postawieniu Spółki w stan likwidacji faktycznie uchwała ta przestała wywoływać skutki prawne, pomimo, że formalnie nie została jeszcze przez sąd uchylona. Prowadzi to do wniosku, że S. D. przestał pełnić rolę likwidatora a Spółka A. utraciła, przynajmniej czasowo, status spółki będącej w likwidacji. Należy mieć na uwadze fakt, że postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie wydane w trybie przepisów o zabezpieczeniu powództwa stało się wykonalne pomimo, iż było nieprawomocne. Mając na względnie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że w trakcie postępowania II instancyjnego organ odwoławczy nie przedsięwziął działań, które pozwoliłyby na prawidłowe ustalenie adresata decyzji, czym uchybił postanowieniom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Dla obiektywnej oceny prawidłowości realizacji obowiązków wynikających z w/w przepisów nie może mieć znaczenia przyczyna nie powzięcia przez organ informacji o działaniach akcjonariuszy zmierzających do uchylenia uchwały o rozwiązaniu spółki i postawieniu jej w stan likwidacji a w szczególności o orzeczeniu Sądu Okręgowego w Szczecinie. Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie, czy pomimo faktu, że S. D. przestał pełnić rolę likwidatora, był osobą upoważnioną w imieniu władz Spółki do jej reprezentowania w trakcie postępowania odwoławczego prowadzonego przez Inspektora Pracy. Powyższe spostrzeżenia uzasadniały uwzględnienie skargi i uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 152 w/w ustawy, Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, co oznacza, że nie wywołuje skutków prawnych od chwili wydania wyroku do jego uprawomocnienia. Orzeczenie zawarte w pkt III wyroku o zasądzeniu kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi w wys. [...] zł., podjęto na mocy art. 200 powołanej wyżej ustawy.