II SA/Sz 189/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] r. nr [...] uchylającą decyzję Starosty [...] odmawiającą [...] . SA zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W skardze P.Ch. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzasadniając wniosek na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego [...] zł brutto miesięcznie, posiada ½ domu o pow. [...] m2, [...] działki o pow. 1ha, [...] działki o pow. [...] ha i udział we współwłasności nieruchomości wniesionych jaki wkład do spółki cywilnej o pow. 1,64 ha, nie ma żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył, że spłaca kredyt zaciągnięty na I ratę wykupu nieruchomości w wysokości ok. [...] zł, płaci podatek od nieruchomości w wysokości ok. [...] rocznie i spłaca raty z tytułu wykupu nieruchomości w wysokości ok. [...] rocznie. Skarżący podniósł, że nie mógł przewidzieć, iż organ odwoławczy wyda niekorzystne dla niego rozstrzygniecie i nie mógł przygotować się na poniesienie kosztów sądowych, tym bardziej, że znaczną część swoich oszczędności przeznacza na pokrycie kosztów związanych z przystąpieniem do realizacji inwestycji budowlanej realizowanej przez spółkę cywilną której jest wspólnikiem (koncepcje projektowe wykonane do wydania warunków, operat oddziaływania na środowisko, nowe przyłącza). Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja prawa pomocy ma więc w założeniu służyć najuboższym, czyli podmiotom dla których konieczność poniesienia kosztów postępowania oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, koszty sądowe obciążające skarżącego wynoszą [...] zł, tyle bowiem wynosi wpis stały od skargi na decyzję z zakresu budownictwa i architektury (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221 poz. 2193). Ze skargi oraz akt sprawy wynika, że skarżący mieszka w Kielcach, jest właścicielem działek nr [...] położonych w Mielnie w sąsiedztwie planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej i jest w trakcie realizacji projektu związanego z postawieniem na tych działkach budynków wysokich w tym jednego apartamentowca (6 kondygnacji) oraz budynku pięciokondygnacyjnego z zapleczem przeznaczonego, na cele turystyczne. Z uzasadnienia wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący ponosi wydatki związane z planowanymi inwestycjami. W rubryce 7.2 urzędowego formularza wnioskodawca podał, że nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, pomimo tego ponoszone przez niego wydatki (np. 50 000 rocznie z tytułu podatku od nieruchomości i [...] rocznie za wykup nieruchomości) wielokrotnie przewyższają deklarowane dochody, które wynoszą według oświadczenia skarżącego [...] zł rocznie brutto. Wątpliwości budzi także oświadczenie skarżącego dotyczące składu rodziny. Z wniosku o prawo pomocy zawartego w skardze wynika, że skarżący mieszka z rodziną, ale w oświadczeniu o stanie rodzinnym złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jednakże z akt zarówno administracyjnych jak i sądowych wynika, że rodzice skarżącego B.i K. Ch. mieszkają pod tym samym adresem co skarżący i wielokrotnie potwierdzali jako dorośli domownicy odbiór korespondencji kierowanej do skarżącego. Ze złożonego wniosku nie wynika, aby wnioskodawca był osobą znajdującą się w trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, niezdolną do poniesienia kosztów sądowych z własnych środków finansowych. Skarżący uzyskuje stałe dochody i posiada znaczny majątek nieruchomy, a planowane przez niego inwestycje budowlane, a także kwoty ponoszonych wydatków świadczą o tym, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Brak jest jakichkolwiek podstaw aby koszty te były finansowane ze środków podatników. Należy także mieć na uwadze, że w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, skarżący będzie mógł żądać od organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję, zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 257 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.