II SA/Sz 189/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego D.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego w [...]. Do skargi skarżący załączył formularz PPF w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną bez środków do życia, z tego powodu pozostaje na utrzymaniu rodziny. Brak środków spowodował zadłużenie wobec członków rodziny i znajomych na kwotę ok. [...] tys. zł., nadto spłaca zadłużenie z tytułu kosztów adwokackich S.W. Wnioskodawca leczy się [...]. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, czy też przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] euro. Wezwaniem z dnia [...] referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - aktualnego zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania w którym skarżący aktualnie zamieszkuje (czynsz, woda, prąd) i inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia z kim skarżący zamieszkuje i czyją własność stanowi przedmiotowy lokal, - dowodów potwierdzających wysokość dochodów członków rodziny z którymi skarżący zamieszkuje z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia wydanego przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, czy w okresie ostatnich dwóch lat korzystał z pomocy opieki społecznej, a jeżeli tak, to w jakich formach. W odpowiedzi skarżący przesłał zaświadczenie z PUP w [...], wskazujące, że od dnia [...] jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, dodatkowo oświadczył, że od marca pogorszyły się jego stosunki z rodziną, która odmówiła mu udzielania dalszej pomocy. Aktualnie wnioskodawca zamieszkuje w lokalu przy ul. [...]. Właścicielka mieszkania przebywa za granicą i udostępniła mu pokój w zamian za opiekę nad mieszkaniem. Wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem, natomiast środki finansowe na zakup żywności pożyczył a konto środków, które ma otrzymać z MOPR. W dniu [...] skarżący dodatkowo przedłożył zaświadczenie wystawione przez MOPR w [...], że od [...] figuruje w ewidencji Działu Pomocy Osobom Bezdomnym MOPR w [...]. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, tj. podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu ( H. Knysiak-Molczyk, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4). W niniejszej sprawie, mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy należy stwierdzić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.