II SA/Sz 19/25

WyrokWSA w Szczecinie2025-05-22

Skład orzekający: Wiesław Drabik, Marzena Iwankiewicz, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek pielęgnacyjny i świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji powinny być wliczane do dochodu mieszkańca domu pomocy społecznej przy ustalaniu jego odpłatności za pobyt?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek pielęgnacyjny i świadczenie uzupełniające, które nie zostały wymienione w art. 8 ust. 4 i 4a ustawy o pomocy społecznej jako wyłączenia, podlegają wliczeniu do dochodu mieszkańca domu pomocy społecznej przy ustalaniu jego odpłatności za pobyt. Wykładnia przepisów wyłączających pewne świadczenia z dochodu ma charakter zamknięty, a świadczenie uzupełniające nie jest wliczane do dochodu jedynie w przypadku ustalania odpłatności od innych osób (małżonka, zstępnych, wstępnych), a nie od samego mieszkańca domu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt N. A. w domu pomocy społecznej. Organ I instancji (Wójt Gminy B.) zmienił decyzję, podwyższając odpłatność skarżącego do 70% jego dochodu, w związku ze wzrostem dochodu spowodowanym waloryzacją emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący nie zgadzał się z wliczeniem do dochodu dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia uzupełniającego oraz zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi N. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 31 października 2024 r. nr SKO.4110.1810.2024 w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej odpłatność w domu pomocy społecznej oddalono skargę. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 05-520/363/2024 Wójt Gminy B. zmienił od dnia 1 kwietnia 2024 r. decyzję nr 3/06/2023OD z dnia 6 lipca 2023 r. ustalającą odpłatność za pobyt N. A. (dalej też jako "strona", "skarżący") w Domu Pomocy Społecznej w M. wraz z decyzjami zmieniającymi, w ten sposób, że: 1. Odpłatność po stronie skarżącego wynosi 70% jego dochodu, tj. 1.802,08 zł miesięcznie; 2. Odpłatność ponoszona przez Gminę B. wynosi 5.391,18 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w związku ze zmianą wysokości dochodu skarżącego podyktowaną waloryzacją rent i emerytur w miesiącu marcu 2024 r. należało zmienić decyzję ustalającą odpłatność za pobyt ww. w DPS w M. . Organ ustalił, że strona aktualnie osiąga dochód w wysokości [...] zł, co oznacza wzrost o [...] zł, który przekracza 10 % ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego dla jednoosobowego gospodarstwa domowego 77,60 zł. Z kolei zgodniez zarządzeniem Starosty [...] z dnia 30 stycznia 2024 r. nr [...] r. miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS w M. wynosi [...] zł. W tych okolicznościach organ uznał, że zaistniały podstawy do zmiany wysokości opłaty za pobyt w DPS. Skarżący nie zgadzając się z powyższą decyzją złożył od niej odwołanie załączając m.in. decyzję Prezesa KRUS, z której wynika, że z przysługującej stronie do wypłaty emerytury rolniczej będzie potrącana kwota [...]zł miesięcznie z tytułu pobytu w DPS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 31 października 2024 r. nr SKO.4110.1810.2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej "k.p.a.") oraz art. 8 ust. 3, ust. 4, art. 61 ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3b, ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm. - dalej "u.p.s."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przytoczeniu treści przepisów powołanych w podstawie prawnej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie z uwagi na roczną waloryzację emerytury rolniczej dochód strony od marca 2024 r. wyniósł [...] zł. Zmiana sytuacji dochodowej strony w stosunku do uprzednio uzyskiwanego dochodu w wysokości [...] zł i ustalonej na tej podstawie odpłatności w drodze decyzji z dnia 9 stycznia 2024 r. przekroczyła tym samym 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. (776 zł x 10% = 77,60 zł), co obligowało organ do zmiany decyzji ustalającej odpłatność na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. od miesiąca kwietnia 2024 r. Organ wyjaśnił, że zmiany sytuacji prawnej lub faktycznej mające wpływ na istnienie lub rozmiar przyznanej pomocy społecznej winne być uwzględnione od momentu ich wystąpienia. Z kolei z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. wynika, że mieszkaniec domu, o ile jego dochód jest stosunkowo niski w relacji do średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, zostaje obciążony obowiązkiem ponoszenia odpłatności wynoszącej maksymalną kwotę, równą 70% uzyskiwanego dochodu. Na tle niniejszej sprawy jest to kwota w wysokości [...] zł miesięcznie ([...] zł x 70 %). Pozostałą część opłaty stanowiącą dopełnienie średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS w M. (tj. [...] zł zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty [...] z dnia 30 stycznia 2024 r.) ponosi Gmina B.. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo ustalił odpłatność strony za pobyt w DPS, tak w zakresie daty początkowej zmiany opłaty, jak i jej wysokości. Za dochód należało uznać w tym przypadku miesięczną kwotę emerytury w wysokości [...] zł powiększoną o dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie oraz o świadczenie uzupełniające w kwocie [...]zł miesięcznie, a także pomniejszoną o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł miesięcznie, co dało kwotę dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie. Odnośnie załączonej do odwołania decyzji Prezesa KRUS, z której wynika niższa kwota miesięcznych potrąceń z tytułu pobytu w DPS niż opłata ustalona przez organ wobec strony w wysokości 1.802,08 zł miesięcznie wskazano, że ustalając odpłatność za pobyt w DPS organ pomocy społecznej jest zobligowany do ścisłego przestrzegania zawartych w u.p.s. regulacji i nie ma możliwości stosowania innych ustaw, w tym dotyczących zabezpieczenia emerytalno - rentowego, na podstawie których działa ZUS czy KRUS. Okoliczność dokonywania potrąceń z tytułu pobytu w DPS mieszkańca domu w niższej wysokości przez organ emerytalno - rentowy nie ma więc wpływu na możliwość i konieczność ustalenia określonej opłaty w oparciu przepisy u.p.s. Rozpatrując przedmiotową sprawę Kolegium uwzględniło także okoliczność, że strona podejmując nieskuteczną próbę wzruszenia zaskarżonej decyzji w trybie wznowienia postępowania, postawiła organowi zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez pominięcie pełnomocnika strony przy podejmowanych czynnościach. Analizując w tym zakresie sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium wskazało, że choć formalnie w aktach sprawy brak jest dowodu zawiadomienia pełnomocnika strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zmiany odpłatności za DPS, czy innych czynnościach organu, a także dowodu jakiegokolwiek udziału pełnomocnika w sprawie, to organ przed wydaniem decyzji przeprowadził podstawowy, przewidziany przepisami u.p.s. wywiad ze skarżącym oraz ocenił dochód strony w oparciu o dokument urzędowy jakim jest decyzja organu emerytalno - rentowego. Ponadto pełnomocnikowi strony została doręczona zaskarżona decyzja organu, od której wniósł rozpatrywane aktualnie odwołanie. Brak jest zatem podstaw do uznania, że postępowanie było prowadzone z całkowitym pominięciem strony bądź jej pełnomocnika, lub że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ponadto strona nie wykazała, w jaki sposób brak zawiadomienia jej pełnomocnika o podejmowanych w sprawie czynnościach poprzedzających wydanie decyzji oraz brak zapewnienia w ten sposób czynnego udziału w postępowaniu uniemożliwił jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Skarżący wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję Kolegium zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: - art. 138 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 104 § 1 - 2, 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, brak rozpatrzenia materiału dowodowego, w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, błędne ustalenie stanu faktycznego będącego przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz nieprawidłową ocenę przesłanek warunkujących zastosowanie art. 62 ust. 1 u.p.s. jak i błędne obciążenie go zawyżoną opłatą za jego pobyt w DPS w Milenie w wysokości 70% całości jego dochodu, tj. emerytury oraz dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia uzupełniającego, tym samym nieuwzględnienie, że: - w art. 8 ust. 4a u.p.s. wskazano, że w przypadku dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4 na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego oraz opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2, w dochodzie osoby lub rodziny nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2023 r. poz. 156 i 535), - w art. 62 ust. 1 zd. drugie oraz pkt 1 i 2 u.p.s. wskazano, że opłata może być również potrącana z emerytury, renty bądź z zasiłku stałego mieszkańca domu, a nie zasiłku okresowego jakim jest dodatek pielęgnacyjny, 2) przepisów prawa materialnego, które mało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 62 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 3, ust. 4 i ust. 4a u.p.s. poprzez błędne wyliczenie dochodu mieszkańca domu, od którego ustalono opłatę za jego pobyt w DPS, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie postępowania uproszczonego. Pomimo doręczenia przez Sąd skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę zawierającej wskazany wniosek, ww. nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd w trybie uproszczonym kontrola zaskarżonej decyzji, pod kątem kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą zmieniono odpłatność za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w M. w ten sposób, że od 1 kwietnia 2024 r. odpłatność mieszkańca domu wynosi 70 % jego dochodu, tj. 1.802,08 zł miesięcznie, a odpłatność Gminy B. wynosi 5.391,18 zł. Podstawą materialnoprawną ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Na mocy art. 60 ust. 1 u.p.s., pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. W myśl art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, stosownie do art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s., wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu. W świetle art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 Natomiast według art. 106 ust. 3b u.p.s. zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Na gruncie badanej sprawy organy ustaliły, że wobec waloryzacji emerytury rolniczej dokonanej w marcu 2024 r. dochód strony wynosi łącznie [...] zł, a zatem jest wyższy od dochodu ustalonego podczas poprzedniego postępowania o kwotę [...]zł, która to kwota przekracza 10% kryterium dochodowego dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, co z kolei uzasadniało podwyższenie ustalonej odpłatności za pobyt skarżącego w DPS. Do dochodu tego organy zaliczyły emeryturę, dodatek pielęgnacyjny oraz świadczenie uzupełniające. Z kolei skarżący podnosi, że dodatek pielęgnacyjny i świadczenie uzupełniające nie wchodzi w zakres dochodów i nie może być przedmiotem potrącenia jak emerytura czy renta na poczet opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Zdaniem Sądu, w sporze tym rację należy przyznać organom. Kwestia ustalenia dochodu osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej została uregulowana w art. 8 u.p.s. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast kolejnych ustępach ustawodawca wskazał, jakich świadczeń nie wlicza się do ww. dochodu. I tak w myśl art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 906), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2039), w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach md uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1774), w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1818), w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1820) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421 i 858); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2023 r. poz. 192); 9) świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529); 10) nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 31a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1050); 11) pomocy finansowej przyznawanej repatriantom, o której mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1105); 12) środków finansowych przyznawanych w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne, mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego; 13) zwrotu kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737 i 854); 14) (uchylony); 15) (uchylony); 16) kwotę dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859); 17) kwotę dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 953); 18) kwoty dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1207); 19) kwotę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1772, 1693 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 859); 20) kwoty dodatku elektrycznego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1704, 1785 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 859); 21) kwoty bonu energetycznego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego (Dz. U. poz. 859). Stosownie zaś do ust. 4a ww. przepisu, w przypadku dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 i 4 na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego oraz opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2, w dochodzie osoby lub rodziny nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2024 r. poz. 256 i 859). Z przepisów tych wynika wprost, że wszystkie przychody - poza wyjątkami wymienionymi enumeratywnie w art. 8 ust. 4 i ust. 4a u.p.s. - wlicza się do dochodu. Przy czym wyłączenia zawarte w art. 8 ust. 4 i 4a u.p.s. mają charakter zamknięty, co oznacza, że niewymienione w tych normach wprost źródła dochodu podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Również w orzecznictwie przyjmuje się, że nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej przepisy wprowadzające wyjątki od zasady w art. 8 ust. 3 u.p.s. W ocenie Sądu, organy stosując się do powyższych regulacji zasadnie uwzględniły przy ustaleniu dochodu skarżącego uzyskiwane przez niego kwoty dodatku pielęgnacyjnego jak i świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Niewątpliwie bowiem zarówno dodatek pielęgnacyjny jak i świadczenie uzupełniające nie zostały wymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s., co oznacza, że na zasadach ogólnych podlegają wliczeniu do dochodu stanowiącego podstawę do obliczenia kryterium dochodowego. Stanowiska tego w żaden sposób nie podważa argumentacja skargi, gdyż przywołany w niej art. 8 ust. 4a u.p.s. nie miał w ogóle w zastosowania do sytuacji skarżącego. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że świadczenie uzupełniające nie dolicza się do dochodu, ale wyłącznie innych zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobytu domu pomocy społecznej, niż osoby tam umieszczanej. Zawarte z nim wyraźne odesłanie nie do całego art. 61 ust. 2 u.p.s., a jedynie do jego pkt 2 nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że intencją ustawodawcy było niewliczanie świadczenia uzupełniającego do dochodu osób wymienionych tylko i wyłącznie w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy (małżonek, zstępni, wstępni) - na potrzeby ustalenia odpłatności naliczanej od tych osób za pobyt ich krewnego w domu pomocy społecznej - a już nie pozostałych podmiotów, wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.s., a więc w szczególności samego mieszkańca domu pomocy społecznej. Tym samym organy obowiązane były do uwzględnienia tych świadczeń przy obliczaniu dochodu podopiecznego na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za jego pobyt w domu pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 października 2021 r., II SA/Łd 235/21; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 marca 2020 r., II SA/Łd 857/19 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 października 2020 r., II SA/Gl 571/20). Również uwagi skarżącego dotyczące zastosowania art. 62 ust. 1 u.p.s. nie mogły odnieść zamierzonego skutku, albowiem przepis ten nie normuje zasad ustalenia dochodu, lecz kwestię płatności za pobyt w domu pomocy społecznej stanowiąc, że: "Mieszkaniec domu wnosi opłatę do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgodą opłata może być potrącana: 1) z emerytury lub renty mieszkańca domu - przez właściwy organ emerytalno-rentowy, zgodnie z odrębnymi przepisami; 2) z zasiłku stałego mieszkańca domu - przez ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, dokonujące wypłaty świadczenia; opłatę za pobyt ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych przekazują na rachunek bankowy domu pomocy społecznej". Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że od marca 2024 r. dochód skarżącego wynosi [...] zł i składa się na niego emerytura [...] zł + dodatek pielęgnacyjny [...] zł + świadczenie uzupełniające [...] zł – składka na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł. Ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w rodzinnym wywiadzie środowiskowym oraz decyzji KRUS z dnia 14 marca 2024 r. Potwierdzają one, że doszło do zmiany wysokości dochodów skarżącego w stosunku do okresu wcześniejszego w ten sposób, że wzrost dochodu przekroczył 10% kryterium dochodowego, co obligowało organ do podwyższenia dotychczasowej opłaty za pobyt w DPS. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy oraz właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie nie doszło zatem do zarzucanego skargą naruszenia przepisów proceduralnych, ani przepisów u.p.s. Organy poprawnie bowiem obliczyły miesięczną kwotę należną za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w M. , a zarzuty skargi w tej kwestii są bezzasadne, gdyż nie ma podstaw prawnych do tego aby, dodatku pielęgnacyjnego i świadczenia uzupełniającego nie wliczać do kwoty dochodu. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło