II SA/Sz 190/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-03-21
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która na mocy ustawy jest zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która na mocy ustawy jest zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest w takim przypadku bezprzedmiotowy.Stan faktyczny
Skarżąca U. P. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup leków. Zwróciła się do sądu o ustanowienie adwokata z urzędu oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej dochód stanowi emerytura, dodatek pielęgnacyjny, alimenty i dodatek mieszkaniowy, a wydatki obejmują czynsz, energię, TV i gaz. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uznając wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych za bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach dotyczących pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej U. P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkim Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a : przyznać skarżącej U. P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata
Pismem z dnia [...] r., złożonym w dniu [...] r. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego U. P. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Rejonu Pracy Socjalnej Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego na zakup leków.
Pismem z dnia [...] r. skarżąca zwróciła się do Sądu o ustanowienie jej adwokata z urzędu.
Na urzędowym formularzu PPF skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata.
Z danych zawartych w formularzu PPF wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO o odmowie świadczenia pieniężnego – zasiłku celowego, tak więc Sąd uznał, że wcześniejsze zobowiązanie Sądu o wskazanie aktu zaskarżenia zostało wykonane.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych oszczędności ani innego majątku o znacznej wartości. Jej dochód stanowi emerytura [...] zł brutto.
Z akt sprawy wynika, że dochód skarżącej stanowi emerytura z ZUS, dodatek pielęgnacyjny oraz alimenty od byłego męża ([...] zł) i dodatek mieszkaniowy
– łącznie kwota [...] zł netto. Wydatki miesięczne to czynsz ok. [...] zł, energia [...] zł, TV [...] zł, gaz [...] zł
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Jak wynika z akt skarżąca, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Wyjaśnić należy, że z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy dotyczący pomocy społecznej, skarżąca, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwolniona od obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie.
W konsekwencji powyższego uregulowania, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w tej sprawie jest bezprzedmiotowy, gdyż takie zwolnienie zostało skarżącej przyznane na mocy ustawy.
Wobec powyższego, Sąd rozpoznał wniosek skarżącej w zakresie żądania przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
W tej sytuacji należało ustalić, czy w sprawie została spełniona przesłanka przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd dokonał analizy sytuacji materialnej, życiowej i ekonomicznej wnioskodawczyni na podstawie oświadczeń i informacji zawartych we wniosku, a także w oparciu o akta sprawy i ogólną wiedzę oraz doświadczenie życiowe.
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją sądową przewidzianą dla osób ubogich, tzn. bez dochodów lub z niewielkim dochodem, bez oszczędności i majątku, znajdujących się naprawdę w trudnej sytuacji finansowej, ekonomicznej, bytowej.
Sad ocenił, że, skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika zatrudnionego z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania siebie.
Jak wynika z akt skarżąca jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Nie posiada ani oszczędności pieniężnych ani żadnego majątku ruchomego. Biorąc pod uwagę miesięczne wiadome koszty wyżywienia i ubrania dorosłego człowieka, stałe wydatki skarżącej na utrzymanie mieszkania (podane w aktach administracyjnych) oraz niski dochód skarżącej, należało uznać, że w takiej sytuacji skarżąca nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych środków na zatrudnienie z wyboru profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i na tej podstawie prawnej orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło