II SA/Sz 190/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-09-05
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup leków osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji publicznej działa w ramach uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jest zgodna z prawem, jeśli organ administracji publicznej działa w ramach uznania administracyjnego, a jego rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy i nie nosi znamion dowolności. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie zaspokaja wszystkich potrzeb, a jej przyznawanie zależy od możliwości finansowych ośrodków pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca U. P. wniosła o przyznanie pomocy na zakup leków, powołując się na trudną sytuację zdrowotną swoją i córek. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku celowego, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę U. P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. S. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.
Pismem z dnia 5 listopada 2012 r., U. P. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o przyznanie pomocy na zakup leków, powołując się na trudną sytuację zdrowotną swoją oraz córek.
Decyzją z dnia 28 listopada 2012 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, Kierownik Rejonu Pracy Socjalnej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - odmówił U. P. przyznania pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup leków.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 14 listopada 2012 r. przeprowadzono u wnioskodawczyni wywiad środowiskowy. Na podstawie wywiadu środowiskowego organ ustalił, że U. P. jest osobą o orzeczonym znacznym stopniu niepełnosprawności, samotnie zamieszkującą i gospodarującą. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury, której kwota wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi [...] zł, jak i alimentów od byłego męża w wysokości [...] zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. Łączna kwota dochodu wnioskodawczyni wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (tj. 542 zł).
Organ ustalił, że koszty utrzymania U. P. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. [...] r., wyniosły [...] zł (czynsz – [...] zł, opłata energii elektrycznej – [...] zł, opłata gazu – [...] zł, rata niedopłaty za c.o. – [...] zł, opłata za telewizję kablową – [...] zł). Podczas wywiadu środowiskowego, wnioskodawczyni przedłożyła fakturę imienną za zakup leków, opiewającą na kwotę [...] zł.
Ponadto organ ustali, że ostatnio udzielona U. P. pomoc z Ośrodka, to zasiłek celowy specjalny na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości [...] zł, przyznany na miesiąc [...]r., z wypłatą w [...] r. W dniu 9 listopada 2013 r. wpłynął do organu wniosek strony z dnia 5 listopada 2012 r. o pomoc formie zasiłku celowego specjalnego na zakup leków. Następnie organ przytoczył treść art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodowych przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Organ wyjaśnił, że z treści powyższego przepisu wynika, iż specjalny zasiłek celowy może być przyznany, lecz organ nie jest do tego zobligowany. Zasada fakultatywności świadczenia polega na niemożności domagania się przez wnioskodawcę ubiegającego się o świadczenia z pomocy społecznej, aby przyznano je w określonym rodzaju, formie i rozmiarze. Organ podkreślił, że w pierwszej kolejności pomoc kierowana jest do osób, których dochód jest niższy od kryterium ustawowego (art. 8 ust. 1 pkt 1,2 i 3 ustawy o pomocy społecznej), gdyż takie rodziny nie byłyby w stanie funkcjonować bez pomocy.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, że w miesiącu październiku 2012 r. została przyznana wnioskodawczyni pomoc z funduszy pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków na miesiąc [...] r. (z wypłatą w miesiącu [...] r.), organ pierwszej instancji odmówił U. P. przyznania pomocy na zakup leków, wnioskowanej pismem z dnia 5 listopada 2012 r.
U. P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona nie zgodziła się z odmowną decyzją organu. Zauważyła, że Ośrodek udzielał już pomocy schorowanej rodzinie wnioskodawczyni. Podała, że część swoich dochodów musi przeznaczyć na pomoc córkom. Zwróciła się do Kolegium, o zweryfikowanie jej dochodów ustalonych przez organ pierwszej instancji, gdyż jej zdaniem dopłata do czynszu nie powinna być doliczona do dochodu. Wskazała, że ze względu na stan zdrowia, jej rodzina stara się o renty. Aktualnie z uwagi na swoją chorobę, poniosła koszty wykupu lekarstw w wysokości [...] zł. U. P. stwierdziła, że wobec zaistniałej sytuacji, powinna być potraktowana wyjątkowo przez Ośrodek.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2012 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 2 , 3 i 4, art. 7, art. 8 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 5 listopada 2012 r.
Kolegium uznało, że odwołanie U. P. jest niezasadne i nie może zasługiwać na uwzględnienie. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że łączny miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosił [...] zł, na który składa się emerytura z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, alimenty od byłego męża oraz dodatek mieszkaniowy. Ustalenie dochodu, dokonane przez organ pierwszej instancji, Kolegium uznało za prawidłowe. Dochód ten przekraczał kryterium określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, przy tym, jak podkreśliło Kolegium, ustalenia organu pierwszej instancji znajdują jednoznaczne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania U. P., przy ustalaniu uprawnień do zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego, dodatek mieszkaniowy zaliczany jest do dochodu.
Jak zauważyło Kolegium, przekroczenie kryterium dochodowego przez U. P. jest bezsporne, a zatem nie występuje podstawowa i konieczna przesłanka umożliwiająca przyznanie zasiłku celowego (art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Ponadto, nawet gdyby zostały spełnione przez wnioskodawczynię warunki ustawowe, nie oznacza to automatyzmu w przyznaniu zasiłku celowego. Świadczenie to nie ma charakteru obowiązkowego i następuje w ramach uznania administracyjnego. Celem pomocy społecznej jest bowiem umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, a nie zaspokajanie wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb życiowych. Pomoc społeczna w postaci zasiłków celowych jest świadczeniem nieobowiązkowym, a jej przyznawanie uzależnione jest od możliwości finansowych ośrodków pomocy społecznej.
W dalszej części uzasadnienia decyzji, Kolegium podało, że w sytuacji przekroczenia dopuszczalnego ustawowo dochodu, jak miało to miejsce w przypadku U. P., możliwe jest przyznanie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten przewiduje bowiem możliwość przyznania pomocy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Kolegium podniosło, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organ pierwszej instancji rozpoznał wniosek U. P. także w zakresie możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego. Zdaniem Kolegium, nie można było przy tym pominąć, że we wcześniejszym okresie, organ pierwszej instancji udzielił stronie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł, na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków (decyzja z dnia [...] r., nr [...]).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego, wniosła U. P.
W uzasadnieniu skargi, U. P. wyraziła dezaprobatę dla sposobu załatwienia jej sprawy przez organy obu instancji. Skarżąca powołała się, jak wcześniej w odwołaniu, na swoją trudną sytuację życiową.
Pismem z dnia 29 marca 2013 r., U. P. oświadczyła, że rozszerza swoje "powództwo przeciwko Sejmikowi przy Wojewodzie o 30 lat wstecz". Skarżąca podała, że proces sądowy powinien toczyć się w szerszym zakresie. Stwierdziła, że pracownik socjalny był "nieludzki", a kryterium przyznawanej pomocy "tragiczne". Zauważyła, że nie uzyskała informacji od pracownika socjalnego na temat należącej się pomocy dla studiujących córek. Skarżąca kolejny raz podała także okoliczności dotyczące przebytych przez nią chorób, aktualnego stanu zdrowia swojej rodziny oraz konieczności wykupu leków i dalszego leczenia.
Przyznany U. P. na zasadzie prawa pomocy, pełnomocnik , w osobie adw. M. S., w piśmie z dnia [...] r. podtrzymał stanowisko skarżącej w zakresie dotyczącym zasadności przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto przedmiotowej decyzji, zrzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez nie zastosowanie i nie uwzględnienie wniosku skarżącej, podczas gdy ustalone w niniejszej sprawie okoliczności to uzasadniają oraz zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7 K.p.a., poprzez jego nie zastosowanie w części dotyczącej obowiązku rozstrzygnięcia sprawy, przez pryzmat słusznego interesu obywatela i art. 107 K.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest wyczerpujące.
Uzasadniając powyższe zarzuty, podniesiono, że nie sposób się nie zgodzić z poczynionymi przez organ ustaleniami o nie spełnieniu przez skarżącą kryterium dochodowego. Organ odniósł się obszernie do tej okoliczności uzasadniającej brak przesłanek do przyznania zasiłku celowego, które skarżąca uznała za prawidłowe.
Odnosząc się zaś do drugiej z możliwych form pomocy społecznej, o którą wnioskowała U. P., rozstrzygnięcia organu nie sposób uznać za prawidłowe. Skarżąca, w pierwszej kolejności zwróciła uwagę na lakoniczność uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, sprowadzające się do stwierdzenia, że "Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, organ (I instancji) rozpoznał wniosek Pani U. P. także w zakresie możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy". Powyższe nie pozwala na ustosunkowanie się do tej części decyzji albowiem nie zostały wskazane żadne merytoryczne argumenty, które miałyby przemawiać za przyjętym przez organ rozstrzygnięciem.
Ponadto w decyzji organu z dnia 5 listopada 2012 r., Nr [...] o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego specjalnego za miesiąc październik 2012 r. w wysokości [...] zł, na częściowe pokrycie zakupu lekarstw wskazano, że "sytuację Pani uznano za szczególnie uzasadniony przypadek z uwagi na niepełnosprawność, długotrwałą chorobę wymagającą systematycznego leczenia". Od tamtego czasu, tj. w ciągu miesiąca, sytuacja materialna, jak i życiowa skarżącej nie uległa poprawie, nie polepszył się także jej stan zdrowia. Jest ona nadal osobą niepełnosprawną i ciężko chorą. Skarżąca stwierdziła, że nie sposób pominąć istotnej niekonsekwencji w zakresie wydanych rozstrzygnięć przez organy, zwłaszcza zważywszy na fakt, że odmienność ta nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Precyzując zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 7 K.p.a., skarżąca wskazała, na obowiązki organu wynikające z powołanego przepisu, tzn. kierowania się ustanowionymi regułami postępowania i działania w oparciu o obowiązujące przepisy, które wyznaczają ramy i kształt tego działania. Jak zauważyła, stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji Kolegium porusza kwestię konieczności działania organów administracji publicznej zgodnie z przepisami prawa oraz celowi jakiemu służyć mają świadczenia z pomocy społecznej, polegającemu na przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej osób tej pomocy potrzebujących. W ocenie skarżącej, wytyczone wyżej cele nie sprzeciwiają się uwzględnieniu jej wniosku, wręcz przeciwnie stanowią o zasadności jego uwzględnienia. Podobnie, za odmiennym rozstrzygnięciem przemawia, według strony, całkowicie pominięty przez organ drugiej instancji aspekt związany ze słusznym interesem skarżącej. Zdaniem strony, zgodnie z art. 7 K.p.a., co do zasady organ winien dokładnie rozważyć wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności uzasadniony nimi interes wnioskodawczyni, czego także w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a., skarżąca podała, że organ drugiej instancji całkowicie pominął obowiązek uzasadnienia swojej decyzji w zakresie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż powyższą kwestię rozważył organ pierwszej instancji, o czym była mowa wyżej. Ponadto, według skarżącej, uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie jest wyczerpujące i nie pozwala na gruntowną weryfikację, co także stanowi przejaw naruszenia art. 107 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona przez U. P. decyzja nie narusza prawa.
Przedmiot sprawy objęty skargą U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. dotyczy pomocy społecznej, uregulowanej ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, pomoc państwa ma charakter subsydiarny, sprawdza się do wspierania osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których wyżej mowa, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
U. P. wystąpiła o pomoc w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, wskazując na potrzebę wsparcia zakupu lekarstw.
W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, że zakres rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej wyznacza przedmiot kwestionowanej przez stronę decyzji administracyjnej organu. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że w świetle okoliczności sprawy tj. przekroczenia kryterium dochodowego, zasadne było rozważenie możliwości przyznania skarżącej tylko specjalnego zasiłku celowego (art. 41 ust. pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Jednocześnie Sąd zauważa, że w ramach rozpatrzenia niniejszej sprawy, nie mogą być poddane ocenie okoliczności i argumenty, które tej sprawy nie dotyczą, a do takich należy zaliczyć podnoszone przez stronę niezadowolenie z wyniku załatwienia innych spraw skarżącej o wsparcie ze środków pomocy społecznej, na przestrzeni 30 lat wstecz oraz kwestie pomocy córkom. Granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznacza treść wniosku U. P. z dnia 5 listopada 2012 r., poddany ocenie organu pierwszej instancji w decyzji z dnia 28 listopada 2012 r., a następnie, na skutek odwołania, w decyzji Kolegium z dnia 28 grudnia 2012 r.
Niesporne jest w sprawie, że skarżąca wniosła o przyznanie pomocy na zakup leków czyli o zasiłek celowy.
Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego (art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Odpowiednie zastosowanie znajduje tu art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który określa próg dochodu osoby samotnie gospodarującej. Aktualnie nie może on przekroczyć kwoty 542 zł.
Poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego są prawidłowe. Z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika, że dochód U. P. wynosił łącznie [...] zł, na który składa się emerytura skarżącej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł, alimenty od męża w wysokości [...] zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. Wysokości tych składników dochodu, skarżąca nie kwestionowała.
W takiej sytuacji, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, skarżącej nie przysługiwało prawo do zasiłku celowego, określonego w art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zatem organy prawidłowo rozważyły wniosek skarżącej pod kątem przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego. W myśl art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" oznacza, że organ działa w omawianym trybie w granicach uznania administracyjnego, samo zaś świadczenie – specjalny zasiłek celowy – nie ma charakteru obligatoryjnego. Oznacza to, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Działanie w trybie uznania administracyjnego – jak już była o tym mowa wyżej - nie oznacza oczywiście dowolności przy wydawaniu decyzji. Organy winny wykazać, że w konkretnej sprawie istniały przesłanki uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Badając zgodność z prawem decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego Sąd ocenia, czy organy wykazały, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I OSK 11/09, opubl. w Lex nr 570954). Uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt I SA 945/00, opubl. w Lex nr 79608). Sam fakt, że świadczenie jest uregulowane w ustawie o pomocy społecznej nie oznacza, iż winno być ono przyznane skarżącemu (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 965/10, opubl. w Lex nr 745394).
Orzekając w przedmiocie przyznania świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, co wynika wprost z art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się z możliwością pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).
Badając pod wskazanym wyżej kątem zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, Sąd uznał, że nie można zarzucić organom rozstrzygającym, dowolności rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zakup lekarstw, o które wnioskowała skarżąca, stanowi niezbędną potrzebę bytową w rozumieniu ustawowym. Organy oceniły sytuacją życiową skarżącej, która jest trudna i jak zauważyła sama skarżąca, jest ona stałym beneficjentem pomocy społecznej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że niewiele ponad dwa tygodnie przez złożeniem przedmiotowego wniosku (z dnia 5 listopada 2012 r.), U. P. złożyła wniosek (z dnia 23 października 2012 r.) o przyznane pomocy na zakup lekarstw i uzyskała (decyzją z dnia 5 listopada 2012 r.) pomoc od organu w postaci częściowego pokrycia zakupu lekarstw w wysokości [...] zł, właśnie w ramach specjalnego zasiłku celowego. Nie sposób tym samym uznać, że skarżąca nie uzyskuje pomocy społecznej. Nie można jednak traktować, tego rodzaju świadczenia, jako systematyczną i trwałą formę wspomagania potrzeb osoby zainteresowanej. Wbrew zarzutom skargi, nie sposób zarzucić decyzji organu pierwszej instancji braku konsekwencji w swych wywodach. Organ ten w żadnym fragmencie decyzji nie wskazał, że sytuacja skarżącej nie jest trudna. Jednakże działania organu pomocy społecznej powinny objąć swym zakresem, jak największą ilość osób i rodzin potrzebujących. Nie może on swojej pomocy koncentrować na potrzebach jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy zdrowotna była trudna. Ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej i wzrastająca liczba osób potrzebujących pomocy, nie pozwala na przyznanie każdej osobie oczekiwanego wsparcia. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeśli potrzeby te odpowiadają jednocześnie celom i możliwością pomocy społecznej.
Organ prawidłowo podkreślił, iż w pierwszej kolejności przyznawane są świadczenia osobom, których dochód jest niższy, niż ustawowe kryterium. Organ nie pozostawił także skarżącej bez jakiejkolwiek pomocy skoro w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku (z dnia 5 listopada 2012 r.), przyznał skarżącej zasiłek celowy specjalny.
Sąd uznał zatem, że okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone w sposób prawidłowy, zgodnie z ustawowym obowiązkiem podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.). Także możliwość przyznania skarżącej pomocy została oceniona zgodnie z zasadą praworządności, a uzasadnienie tego stanowiska, spełnia wymogi prawidłowo sporządzonego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.).
Reasumując, Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi organy obu instancji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania i rozstrzygania w ramach uznania administracyjnego, zachowując przy tym zgodność swego działania z przepisami prawa procesowego i materialnego, mającego zastosowanie w sprawie, i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Dlatego skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W tych warunkach, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę U. P. Wynagrodzenie na rzecz adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy przyznane zostało na podstawie art. 250 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło