II SA/Sz 191/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania o d d a l a skargę B. C. w dniu [...] r. wniosła do organu meldunkowego o wymeldowanie W. G., A. G., A. U. i O. G. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w [...]. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 101 § 1 Kpa zawiesił postępowanie w sprawie wymeldowania wyżej wskazanych osób, ustalając na podstawie kserokopii pozwu i notatki służbowej, że A. G. wniosła do Sądu Rejonowego pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. B. C. w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że we wniosku o wymeldowanie zaznaczyła, że rodzina G. cztery miesiące wcześniej sama opuściła mieszkanie nie interesując się losem domu. Rodzina ta nie opłaca ogrzewania oraz innych należności, zamknęła 2 pokoje na klucz uniemożliwiając sprawdzenie czy nie są zalane. W sądzie toczy się sprawa spadkowa. Żaląca się przyznała, że wymieniła zamki w drzwiach wejściowych i wyjaśniła, że były złym zabezpieczeniem przed włamaniem. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przesłanką uzasadniającą zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i wyjaśnił, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie decyzji uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem sprawy, która ze swej istoty nie może być rozpatrzona przez organ prowadzący postępowanie albowiem organ ten nie jest upoważniony do takiego działania. Powołując się na orzecznictwo sądu administracyjnego, Wojewoda wyjaśnił dalej, że stan "opuszczenia miejsca pobytu stałego," o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych winien być przejawem woli osoby opuszczającej lokal. W ocenie organu odwoławczego z zebranych w sprawie dowodów wynika, że rodzina A. i W. G. obecnie nie przebywa w przedmiotowym lokalu, ale nie można stwierdzić czy istniejący stan rzeczy jest zgodny z ich wolą. Z ustaleń organu I instancji wynika, że w Sądzie Rejonowym pod sygn. akt [...[ toczy się postępowanie z powództwa A. G. o przywrócenie utraconego posiadania przedmiotowego lokalu. Organ uznał zatem za bezsporne, że od rozstrzygnięcia powyższej sprawy uzależnione jest dokonanie właściwych ustaleń w przedmiocie wymeldowania i dlatego przyjął, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. C. podobnie jak wcześniej w zażaleniu podniosła, że A. i W. G. wyprowadzili się "dawno temu i nawet się nie pokazują," a ponadto opisała kwestie związane ze stanem technicznym domu i kosztami jego utrzymania, w których wyżej wymienieni nie uczestniczą. B. C. wniosła o "zmianę decyzji." Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W związku z wywodami i wnioskiem skargi należy wyjaśnić na wstępie, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracji publicznej właściwych do rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie kontroluje wydane przez te organy ostateczne decyzje i postanowienia (zaskarżalne) pod względem ich zgodności z prawem. Wynika z tego, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zmiany decyzji lub postanowienia, natomiast w przypadku stwierdzenia, że akt taki dotknięty jest istotnym naruszeniem prawa, eliminuje go z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja uzasadniająca uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowienie to oparte zostało na przepisie art. 97 §1 pkt 4 Kpa. Przepis art. 97 § 1 Kpa, w pkt 1-4 określa obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, co oznacza, że organ nie orzeka w kwestii zawieszenia w oparciu o omawiany przepis na podstawie tzw. uznania administracyjnego, lecz gdy stwierdzi wystąpienie jednej z tych przesłanek, to ma obowiązek zawiesić postępowanie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa " Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd." O tym czy określona okoliczność posiada charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa decydują przesłanki wynikające z przepisu prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie. Wniosek skarżącej z dnia [..] r. wszczął postępowanie administracyjne o wymeldowanie. Postępowanie w tym przedmiocie ma na celu wyjaśnienie czy wystąpiły ustawowe przesłanki wymeldowania wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 ze zm.). Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się." Jak wynika z cytowanego przepisu, takie okoliczności jak podnoszone skargą kwestie pogarszającego się stanu technicznego lokalu (domu) oraz sprawy nakładów na jego utrzymanie nie należą do ustawowych przesłanek wymeldowania, a zatem są bezprzedmiotowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Pamiętać przy tym trzeba, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga ostatecznie w przedmiocie wniosku o wymeldowanie, a zatem również sąd na obecnym etapie sprawy, nie jest uprawniony do wypowiadania się w kwestii istnienia lub braku podstaw faktycznych i prawnych do wymeldowania osób wskazanych we wniosku skarżącej. Istota sądowej kontroli zaskarżonego aktu sprowadza się natomiast do oceny czy w ustalonym przez organ stanie faktycznym wystąpiło zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. Trafnie Wojewoda wskazał, że przesłanka "dobrowolnego opuszczenia" jest interpretowana jako przejaw woli osoby opuszczającej dotychczasowe miejsce pobytu, przy czym musi być to wola niezakłócona, wolna od nacisku i presji osób trzecich. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie w miejscu zameldowania, ale zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z tym lokalem i założeniem centrum życiowego w nowym miejscu. Orzecznictwo sądowo-administracyjne przyjmuje, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA Z 12.04.2001 r. sygn. akt V SA 3078/00, nie publik., LEX nr 78937). Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że nie popełnił organ odwoławczy błędu ustalając, że rodzina G. przebywa poza miejscem zameldowania na pobyt stały, gdyż jest to okoliczność niesporna miedzy stronami. Wojewoda prawidłowo ustalił, że przedwczesne byłoby ustalenie czy opuszczenie zgodne było z wolą rodziny G., skoro – jak wynika z akt administracyjnych- sporne są okoliczności dotyczące przyczyn opuszczenia lokalu, gdyż obie strony postępowania podają odmienne okoliczności i przyczyny tego faktu, zaś A. G. podjęła kroki prawne zmierzające do przywrócenia naruszonego posiadania. Z ustaleń organu I instancji wynika bowiem, że przed Sadem Rejonowym toczy się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu przy ul. [...] w [...]. W takiej sytuacji, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, powstrzymanie się przez organ administracji prowadzący postępowanie o wymeldowanie z tego lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wydania decyzji i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowego z powództwa A. G., nie narusza art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem w toku postępowania przed sądem powszechnym nastąpi ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez powódkę (por. wyrok NSA z 7.06. 1991 r. sygn. akt SA/Wr 302/91, ONSA 1991, Nr 3-4, poz. 65). Z tych wszystkich względów, skoro zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) oddalić skargę.