II SA/Sz 191/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-05-09
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, z czteroosobową rodziną utrzymującą się z renty męża i zasiłku MOPS, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jej dochody, składające się z renty męża i zasiłku MOPS, przy jednoczesnym braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych i konieczności utrzymania czteroosobowej rodziny, uniemożliwiają jej partycypację w kosztach postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. – W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy dopuszczenia jej do konkursu na stanowisko urzędnicze. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się z renty męża i zasiłku MOPS. Przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację materialną, w tym wysokość dochodów, wydatki na utrzymanie domu oraz brak nieruchomości i oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. – W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na czynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do konkursu na stanowisko urzędnicze p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
A.W. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na czynność Wójta Gminy w przedmiocie odmowy dopuszczenia do konkursu na stanowisko urzędnicze, złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że dochód jej rodziny wynosi [...]zł i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania swojej rodziny. Od [...] r. skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi renta męża w wysokości [...] zł oraz zasiłek z MOPS w wysokości [...] zł. Miesięczny koszt utrzymania domu to kwota rzędu [...] zł.
Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką synów. Małżeństwo nie posiada żadnych nieruchomości ani oszczędności pieniężnych, posiada natomiast samochód dostawczy [...] rok prod. [...]. Synowie E. i S. posiadają budynek mieszkalny o pow. [...] m2.
W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego wzywającego do przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację materialną skarżącej i jej rodziny wnioskodawczyni nadesłała kserokopię decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. przyznającą zasiłek rodzinny na każde z dzieci w kwocie po [...]zł oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wydruki pojedynczych transakcji na koncie wnioskodawczyni, kserokopię decyzji OPS przyznającą pomoc dla dziecka w formie posiłku, nadto kserokopie następujących dokumentów: decyzji ZUS o waloryzacji renty męża, której wysokość od [...] r. wynosić będzie [...] zł, dokumentu dostawy wyrobów węglowych na kwotę [...] zł, faktury z dowodem opłaty za dostawę wody i odbiór ścieków na kwotę [...] zł za okres dwóch miesięcy, rozliczenie finansowe za energię elektryczną z prognozowanymi kwotami po [...] zł za dwa miesiące, rachunku opłat za wywóz nieczystości w kwocie [...]zł za miesiąc.
Następnie w wykonaniu dodatkowego wezwania referendarza sądowego wzywającego do nadesłania dokumentów pozwalających na dokładne ustalenie sytuacji finansowej i majątkowej rodziny skarżącej, A.W. przesłała kserokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za [...] rok w kwocie [...] zł dot. użytków rolnych o pow. [...]ha, budynku mieszkalnego o pow. [...]m2 i pozostałych budynków o pow. [...] m2, wyciągi z konta bankowego męża obejmujące [...] r, oraz [...]r., wydruk komputerowy z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej RP z którego wynika, że w dniu [...] r. W.W. wykreślił z rejestru prowadzoną od [...] r. działalność gospodarczą, zaświadczenie Naczelnika US o wysokości osiągniętego dochodu przez wnioskodawczynię i jej męża.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca od [...] r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi renta W.W. w wysokości [...] zł netto, rodzina korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Z przesłanych wyciągów z konta i dowodów opłat wynika, że rodzina ponosi miesięcznie takie wydatki jak: opłata za prąd[...] zł, wodę i ścieki – [...] zł, wywóz nieczystości [...] zł, Telekomunikacja Polska – [...] zł, , [...]zł – Cyfrowy Polsat, do tego należy doliczyć koszty ponoszone na wyżywienie czwórki osób.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, uznać należy, że Jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest Ona w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i swojej rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło