II SA/Sz 191/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-07-05

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o funkcji gospodarczej, dobudowany do budynku mieszkalnego, który nie posiada cech budynku (trwałego związania z gruntem, fundamentów) i nie jest rozbudową budynku mieszkalnego, może być uznany za wiatę, której budowa nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o funkcji gospodarczej, dobudowany do budynku mieszkalnego, który posiada dwie ściany i dach, nie może być uznany za wiatę, ponieważ nie jest to konstrukcja całkowicie pozbawiona ścian. W związku z tym jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Ponieważ pozwolenie nie zostało uzyskane, a inwestorzy nie dopełnili obowiązków legalizacyjnych, nałożenie nakazu rozbiórki było uzasadnione.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą, dobudowanego samowolnie do budynku mieszkalnego. Organ ustalił, że obiekt ten został wybudowany samowolnie w 1997 r. przez poprzedniego właściciela. Wobec niewywiązania się przez obecnych współwłaścicieli z nałożonych obowiązków legalizacyjnych, organ nakazał rozbiórkę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc m.in., że obiekt jest wiatą i nie wymagał pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W. U. i P. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., nr[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. – dalej "P.b."), po rozpatrzeniu odwołania W. i P. U. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia [...] r., znak:[...] , nakazującej W. i P. U. rozbiórkę drewnianego parterowego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działkach nr [...]i nr [...], obręb [...], będącego rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. S., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 P.., nakazał W. i P. U. rozbiórkę obiektu budowlanego, pełniącego funkcję gospodarczą, dobudowanego samowolnie do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] , obręb [...] przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., w związku z otrzymanym zawiadomieniem, przeprowadził w dniu [...] r. oraz w dniu [...] . oględziny działki nr [...]z obr. [...], położonej przy ul. [...] w S., stanowiącej współwłasność W. i P. U. Z protokołu oględzin wynika, że do znajdującego się na ww. działce budynku mieszkalnego dobudowano pomieszczenie gospodarcze o wysokości ok. 1,94 m, szerokości 1,3 - 1,4 m i długości 5,6 m, z zadaszeniem wspartym na konstrukcji drewnianej ustawionej na betonowym podłożu, wydzielone z otaczającej przestrzeni przegrodami budowlanymi w postaci dwóch ścian drewnianych (front i tył pomieszczenia). Słupki podtrzymujące dach przedmiotowego obiektu zostały przyklejone do istniejących ścian zewnętrznych budynków mieszkalnych przy ul. [...] i nr [...] (budynek położony na działce nr [...]), za pomocą pianki montażowej. W ścianie znajdującej się od strony ogrodu umieszczone zostały drzwi wejściowe. Organ I instancji ustalił również, że przedmiotowe pomieszczenie gospodarcze zostało wybudowane samowolnie w [...] r. przez Z. S. - ówczesnego właściciela budynku położonego przy ul. [...] w S., co w dniu [...] r. potwierdził Z. S.. Mając na względzie ustalony stan faktyczny, PINB w S., postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., nałożył na współwłaścicieli przedmiotowego obiektu budowlanego - pomieszczenia gospodarczego - W. i P. U., obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r.: 1) zaświadczenia Prezydenta Miasta S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami oraz zaświadczenia o posiadaniu przez projektanta uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności oraz jego przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu — o ile zaświadczenie (decyzja) wymienione w p-cie 1 stwierdzą zgodność obiektu (rozbudowanego budynku mieszkalnego) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wg wzoru rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r., Dz. U. 2015 poz. 1146), mających na celu doprowadzenie ww. obiektu do stanu zgodnego z prawem. W związku z niewywiązaniem się Państwa U. z obowiązku nałożonego ww. postanowieniem, PINB w Powiecie Grodzkim S., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 P.b., nakazał rozbiórkę przedmiotowej samowoli budowlanej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt budowlany nie posiada cech budynku (trwałego związania z gruntem, fundamentów), enumeratywnie wymienionych w art. 3 ust. 2 P.b., co wynika z akt sprawy. Wobec tego, ww. obiekt budowlany dobudowany do budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S. w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., pełniący funkcję gospodarczą, nie mieści się w katalogu obiektów wymienionych w art. 29 w związku z art. 30 ust. 1 P.b. zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wymagających zgłoszenia właściwemu organowi, wobec czego inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na jego wybudowanie. W przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, zastosowanie znajduje tryb przewidziany w art. 48 ust. 1 P.b. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem, spoczywa na obecnych współwłaścicielach (nawet w sytuacji gdy nie byli jego inwestorami), stają się oni bowiem następcami prawnymi sprawcy samowoli budowlanej. W. i P. U. nie wywiązali się w wyznaczonym terminie z ww. obowiązków, wobec czego PINB w Powiecie Grodzkim S. był ustawowo obowiązany wydać, na podstawie art. 48 ust. 1 P.b., nakaz rozbiórki kwestionowanej samowoli budowlanej. Odnośnie pozostałych zarzutów skarżących, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie prowadzone przez organ powiatowy w sprawie wiaty znajdującej się na sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w S. nie ma wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie oraz nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, natomiast legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora, i jest możliwa, m.in. dopiero po przedłożeniu przez inwestora w zakreślonym terminie, ustalonej w powyższych przepisach dokumentacji, a następnie uiszczeniu w terminie ustalonej opłaty legalizacyjnej. Według Wojewody wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego nie stanowi rozbudowy, z którą mamy do czynienia w przypadku zmiany, innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchna zabudowy, jego długość czy szerokość. Rozbudową będzie więc powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego. Stanowiący przedmiot niniejszego postępowania obiekt budowlany pełniący funkcję gospodarczą nie posiada wejścia do budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S., a jedynie wejście prowadzące do jego wnętrza, zatem nie można go uznać za część ww. budynku mieszkalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W. i P. U. zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez: a) bezpodstawne przyjęcie przez organ II instancji, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. nakazał skarżącym "rozbiórkę obiektu budowlanego, pełniącego funkcję gospodarczą, dobudowanego samowolnie do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] , obręb [...] przy ul. [...]w S.", podczas gdy uchyloną przez ww. organ decyzją była decyzja PINB z dnia [...] roku nakazująca skarżącym rozbiórkę "drewnianego parterowego budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działkach [...]i [...] z obrębu [...], będącego rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...]w S." b) bezpodstawne przyjęcie, że przedmiot decyzji o nakazie rozbiórki został wybudowany w [...] r., co rzekomo miał potwierdzić świadek Z. S. w dniu [...] r., podczas gdy z protokołu zeznań tego świadka w żaden sposób nie wynika data wykonania przez niego tzw. "pomieszczenia gospodarczego", a nadto ustalenie to jest sprzeczne z dokumentacją dotyczącą budowy domu jednorodzinnego (dziennik budowy); c) nieustalenie przez organ II instancji precyzyjnej daty wykonania przez poprzedniego właściciela przedmiotu zaskarżonej decyzji (przedmiotu nakazu rozbiórki) - co uniemożliwia określenie właściwego stanu prawnego dla oceny wykonanego obiektu, zwłaszcza z perspektywy zmian przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; d) bezpodstawne powielenie oceny organu I instancji, że przedmiot decyzji o nakazie rozbiórki powstał po doprowadzeniu wiaty (obecnie części budynku mieszkalnego) na sąsiedniej nieruchomości (ul. [...] [...] ) do aktualnego stanu, podczas gdy z postępowania w sprawie nr [...] wynika, że obiekt ten jeszcze w 2011 r. w ocenie PINB w Powiecie Grodzkim S. miał zaledwie 120 cm wysokości; a co za tym idzie e) bezpodstawne powielenie oceny organu I instancji, że obiekt będący przedmiotem decyzji o rozbiórce, o wysokości około 1,94 cm, mógł stanowić rzekome "wypełnienie wolnej przestrzeni pomiędzy ścianami bocznymi istniejących budynków przy ul. [...]i [...] ", i arbitralne uznanie, że ustalenia w sprawie nr [...] są nieistotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; a przede wszystkim: f) nieustalenie przez organ II instancji rodzaju obiektu budowlanego będącego przedmiotem decyzji o nakazie rozbiórki po uprzednim wykluczeniu stanowiska organu I instancji – PINB w Powiecie Grodzkim S., tj. aby obiekt ten mógł być budynkiem gospodarczym lub rozbudową jednorodzinnego budynku mieszkalnego, g) nieustalenie przez organ II instancji, że obiekt budowlany będący przedmiotem decyzji o nakazie rozbiórki to w istocie wiata, której budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, gdy jednocześnie organ II instancji ustalił że ww. obiekt to dach wsparty na drewnianych słupkach, stanowiący konstrukcję o powierzchni nieprzekraczającej 7,85 m2, niewydzieloną w pełni z przestrzeni przegrodami zewnętrznymi, niezwiązaną trwale z gruntem i niestanowiącą części jednorodzinnego budynku mieszkalnego; 2. naruszenie przepisów postępowania - 7, 15 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zawartego w odwołaniu zażalenia skarżących na postanowienie PINB w Powiecie Grodzkim S. z dnia [...] r., nr[...] , którego zgodnie z pouczeniem nie mogliśmy wcześniej zaskarżyć, a skutkiem czego było nierozpoznanie istoty sprawy i przyjęcie, że organ I instancji, uchyloną przez organ II instancji decyzją, prawidłowo nakazał skarżącym rozbiórkę na skutek niewykonania przez nich obowiązków określonych w zaskarżonym postanowieniu, podczas gdy postanowienie to nakładło na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia dokumentacji dotyczącej rozbudowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego - która zdaniem organu II instancji przecież nie zaistniała - a co za tym idzie orzeczenie to obligowało skarżących do realizacji obowiązków, których oczywiście nie mogli spełnić; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 28 ust. 1 P.b. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że roboty wykonane przez poprzedniego właściciela nieruchomości przy ul. [...] w S. wymagały pozwolenia na budowę; b) art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na braku przyjęcia, że niebędący budynkiem i rozbudową budynku mieszkalnego przedmiot decyzji o nakazie rozbiórki jest wiatą - drewnianą konstrukcją o powierzchni nieprzekraczającej 7,85 m2, niewydzieloną z przestrzeni przegrodami zewnętrznymi, niezwiązaną trwale z gruntem i niestanowiącą części jednorodzinnego budynku mieszkalnego; c) art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b., poprzez jego niezastosowanie i brak przyjęcia, że drewniana konstrukcja o powierzchni nieprzekraczającej 7,85 m², niewydzieloną z przestrzeni przegrodami zewnętrznymi, niezwiązaną trwale z gruntem i niestanowiącą części jednorodzinnego budynku mieszkalnego, stanowi wiatę, której wznoszenie jest zwolnione od uzyskania pozwolenia na budowę; d) art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., poprzez jego niezastosowanie i brak przyjęcia, że drewniana konstrukcja o powierzchni nieprzekraczającej 7,85 m², niewydzieloną z przestrzeni przegrodami zewnętrznymi, niezwiązaną trwale z gruntem i niestanowiącą części jednorodzinnego budynku mieszkalnego, stanowi wiatę, której budowa nie wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej; e) art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 P.b., poprzez ich zastosowanie (podtrzymanie ich zastosowania), tj. nałożenie na skarżących obowiązków w zakresie legalizacji rzekomej rozbudowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego, która w świetle zaskarżonej decyzji nie nastąpiła; f) art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 P.b., poprzez ich zastosowanie aktualnie w stosunku do obiektu budowlanego niebędącego budynkiem i rozbudową budynku mieszkalnego, czyli obiektu nieobjętego dyspozycją tych przepisów, tj. wiaty zwolnionej od uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej; g) art. 48 ust. 1 i 4 P.b. poprzez jego zastosowanie w stosunku do obiektu budowlanego i budowy nieobjętych dyspozycją tego przepisu - zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej; h) względnie art. 28 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 i 4 P.b. poprzez uznanie przez organ II instancji, że przedmiot decyzji o nakazie rozbiórki z całą pewnością nie stanowi budynku gospodarczego, głównie po to by nie przyjąć, że roboty budowlane obejmujące taki budynek nie wymagały w świetle wcześniej obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę; i. względnie art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 P.b. poprzez nałożenie nakazu rozbiórki na osoby, które w aktualnym stanie rzeczy tego nakazu nie mogą zrealizować; i) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w całokształcie wszystkich jej okoliczności faktycznych i prawnych, a polegające na częściowych zaniechaniu poczynienia przez organ II instancji własnych ustaleń i częściowym powtórzeniu błędnej, wybiórczej, nieobiektywnej, a przez to całkowicie nietrafnej analizy i oceny organu I instancji; a w konsekwencji wszystkich ww. uchybień: 4. wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co w świetle art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. winno skutkować uznaniem jej za nieważną. Mając powyższe na uwadze wnieśli o: a) uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c lub pkt 2 p.p.s.a.; b) umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.; ewentualnie: c) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (a także organu I instancji w trybie art. 135 p.p.s.a.) w razie uwzględnienia zarzutu określonego w pkt 4 i 5. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - określanej dalej skrótem "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Dokonana z uwzględnieniem powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Chybione okazały się zarzuty naruszenia przepisów 7, 8, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. i 107 § 1 i 3 k.p.a. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości pozwala na przyjęcie, że będąca przedmiotem postępowania administracyjnego samowola budowlana dokonana została pod rządzami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że dla ustalenia, która ustawa znajduje zastosowanie w sprawie, tj. z roku 1974 czy 1994, wystarczające jest wyjaśnienie czy obiekt został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. czy też po tej dacie. Nie jest natomiast konieczne dokładne ustalenie daty popełnienia samowoli budowalnej. W rozpoznawanej sprawie czas popełnienia samowoli budowlanej wynika z przeprowadzonych przez organ I instancji dowodów, tj. z oświadczenia I. D. oraz z protokołu przesłuchania sprawcy samowoli - Z. S. z dnia [...] r. W trakcie przesłuchania świadek przyznał, że wykonał, bez zgłoszenia w organach administracji budowlanej, sporne pomieszczenie gospodarcze między budynkami przy ul. [...]i [...] . W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. udzielająca Z. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul [...] w S.. Oznacza to, że sporne pomieszczenie gospodarcze najwcześniej mogło powstać w roku 1997. Oczywistym bowiem jest, że najpierw Z. S. musiał wybudować budynek przy ul [...] w S.. Bez tego nie byłoby możliwe wykonanie zabudowy między budynkami. Takie ustalenia bezsprzecznie potwierdzają prawidłowość zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Wyjaśnić też należy, że nie było konieczne dokładne ustalenie daty popełnienia samowoli budowalnej z uwagi na kolejna zmiany dokonane w ustawie Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W żadnej z wprowadzonych zmian tej ustawy ustawodawca nie zawarł przepisów przejściowych, z których wynikałoby, iż przepisów nowej ustawy nie stosuje się do stanów faktycznych powstałych przed dokonaniem nowelizacji. W takiej sytuacji o tym w oparciu o jaki stan prawny orzekać mają organy nadzoru budowlanego decyduje data wszczęcia postępowania, a nie data popełnienia samowoli budowlanej. Zdaniem Sądu, kwalifikacji spornego obiektu budowalnego o funkcji gospodarczej, jako dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na które wybudowanie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, jest również prawidłowa. Nie można zgodzić się ze skarżącymi, że wzniesiony obiekt stanowi wiatę zwolnioną od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Fakt, że w istocie obiekt ten składa się z dwóch ścian i dachu, w realiach rozpoznawanej sprawy, nie jest wystarczający do uznania, iż jest to wiata. Słusznie skarżący wskazują, że wiata oznacza lekką, zadaszoną konstrukcję, częściowo lub zupełnie pozbawiona ścian, wspartą na słupach, zwykle drewnianą. Jednak nie można zgodzić się ze skarżącymi, że będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt budowalny jest konstrukcją niewydzieloną z przestrzeni przegrodami zewnętrznymi. Jakkolwiek samowolnie wykonano tylko dwie z czterech ścian oraz dach, to jednak wystarczyło to, aby powstał obiekt budowlany wydzielony z przestrzeni ze wszystkich stron. W rezultacie nie można przyjąć, że w wyniku tak wykonanych robót budowalnych powstała wiata. Nie jest to bowiem obiekt częściowo lub zupełnie pozbawiona ścian, chociaż z dwóch stron są to ściany sąsiednich budynków. Kolejne zarzuty naruszenia przepisów art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 1 pkt 2 c i art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. również okazały się nietrafne. Zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 12 P.b., to decyzja administracyjna, zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 ustawy i są one jedynymi prawnie dopuszczalnymi odstępstwami od przedstawionej w art. 28 reguły. Wyjątki te mają charakter listy zamkniętej i niedopuszczalne jest stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Skoro, jak już wyżej wyjaśniono, wzniesiony obiekt nie jest wiatą, to budowa obiektu budowlanego o takiej konstrukcji nie zalicza się do wyjątków wskazanych w tym przepisie. Brak jest zatem przesłanek aby uznać, iż w analizowanym stanie faktycznym nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Stwierdzić zatem należy, że wzniesienie trzech ścian i dachu budowanego obiektu odbyło się od podstaw, bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem przepisu art. 28 i 30 ustawy. Mając na uwadze powyższe, należy uznać za zasadną decyzję organu odwoławczego. Poza tym mimo nałożonych na skarżonych obowiązków w przedmiocie przedłożenia odpowiednich dokumentów – w celu legalizacji samowoli budowlanej - skarżący nie przedstawili wymaganych dokumentów. W tym miejscy wskazać należy, że fakt opisania wybudowanego obiektu budowlanego przez organ II instancji w sposób odmienny o organu I instancji nie stanowi takiego uchybienia, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu rozbieżność polegająca na tym, że organ I instancji uznał, iż w wyniku wykonanych robót budowlanych nastąpiła rozbudowa budynku mieszkalnego skarżących, a według organu II instancji powstał samodzielny obiekt budowlany, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezależnie bowiem od tego czy roboty budowlane stanowiły rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, czy powstał samodzielny obiekt budowalny, to w każdym przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 48 P.b. Prawidłowe zatem było nałożenie na skarżących, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., obowiązków, o których mowa w przepisach art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Nie ulega też wątpliwości, że skarżący nie wykonali nałożonych obowiązków. W związku z tym należało stwierdzić, że orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 P.b. - samowolnie wbudowanego obiektu gospodarczego - było uzasadnione. Tym samym zarzuty skarżących naruszenia art. 48 P.b. okazały się bezzasadne, bowiem organ wyjaśnił stan faktyczny, zebrał niezbędny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy i wydał decyzję na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, nakazując rozbiórkę substancji budowlanej wzniesionej bez pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniu skarżących nie zachodzą też żadne przeszkody uniemożliwiające wykonanie zaskarżonej decyzji. Samowolnie wzniesiony obiekt budowalny w tak znacznej części znajduje się na działce nr [...]należącej do skarżących, że w celu wykonania nakazu jego rozbiórki nie muszą wchodzić na sąsiadującą działkę nr [...] przy ul. [...] [...] w S.. Wynika to ze znajdującego się w aktach administracyjnych rysunku geodety. Skarżąca dla wykazania, że rynna wiaty garażowej położonej na działce nr [...] wkracza w jej nieruchomość, do pisma z dnia [...] r. dołączyła kopię rysunku geodety z dnia [...] r. przedstawiającego położenie budynków nr [..] i [...] przy ul. [...] w S. względem granicy między działkami nr [...]i [...] (k-47 akt administracyjnych). Z rysunku geodety wynika, że sporny obiekt tylko kilka cm wkracza w nieruchomość nr [...] należącą do uczestniczki postępowania. Zdaniem Sądu, przy takim usytuowaniu obiektu możliwa jest jego rozbiórka bez wkraczania na działkę nr [...], co oznacza, że zaskarżona decyzja bez przeszkód może być przez skarżących wykonana. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi zgodzić należy się z organem odwoławczym, że sposób wcześniej prowadzonego postępowania dotyczącego samowoli budowalnej na działce nr [...] i ustalenia dokonane w tym postępowaniu, pozostają bez wpływu na wynik postępowania w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło