II SA/Sz 192/06
WyrokWSA w Szczecinie2006-10-11
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa, została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności art. 61 § 1 Kpa, polegające na prowadzeniu postępowania w przedmiocie wymeldowania i wydaniu decyzji o uchyleniu czynności materialno-technicznej. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym ustalenie właściciela lokalu i stron postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku meldunkowego. Burmistrz decyzją uchylił czynność materialno-techniczną zameldowania T. S. z synami na pobyt stały, uznając, że nie zamieszkiwali oni w lokalu. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji, w tym nieprawidłowe zakwalifikowanie wniosku i brak ustaleń co do tytułu prawnego do lokalu. Skargę na decyzję Wojewody wnieśli K. i Z. K., domagając się wyjaśnienia zameldowania i wymeldowania T. S. z dziećmi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006r. sprawy ze skargi K. i Z. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego o d d a l a skargę
Po przeprowadzeniu - na wniosek K. K. - postępowania administracyjnego, Burmistrz decyzją numer [...] z dnia [...], na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), orzekł o uchyleniu czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały Pani T. S. wraz z synami w lokalu nr [...] w m. [...]. Przy rozpatrywaniu sprawy wzięto pod uwagę fakt nie zamieszkiwania przez T. S. w lokalu mieszkalnym nr [...] w miejscowości [...] w dniu wykonywania czynności meldunkowych.
Od decyzji tej odwołali się T. S. oraz K. i Z. K..
Odwołujący się T. S. oraz K. i Z. K. podnieśli, iż nie zgadzają się z faktami przytoczonymi w uzasadnieniu decyzji, a ponadto, że nie zgadzają się z tym, że sprawę nadal prowadzi urzędnik, który miał być od niej odsunięty.
Wojewoda decyzją z dnia [...] numer [...], na podstawie art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ stwierdził, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy ma obowiązek, na podstawie zgłoszenia, dokonać zameldowania lub wymeldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu. W przypadku gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, to o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy ( art.47 ust. 2. ).
Z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że osoba, która chce zameldować się na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące musi przebywać w lokalu, w którym ma zostać zameldowana.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie dostosował się do obowiązku polegającego na wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy, gdyż dokładnie nie zbadał okoliczności sprawy.
W niniejszej sprawie główną kwestią winno być właściwe zakwalifikowanie wniosku K. K. z dnia [...] poprzez ustalenie czy dotyczy on wymeldowania T. S. oraz jej synów D. i K. S. w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czy też, jest to wniosek z art. 47 ust. 2 tejże ustawy dotyczący prawidłowości czynności materialno - technicznej zameldowania powyższych osób pod adresem [...].
Organ I instancji rozpoznając wniosek z dnia [...], aż do wydania w dniu [...] zawiadomienia o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego (a więc ponad [...]) koncentrował się jedynie na kwestii wymeldowania, pomijając uzasadnienie powyższego wniosku. Należy bowiem zauważyć, iż o tym co jest przedmiotem postępowania świadczy treść wniosku - zgodnie z art. 61 § 1 Kpa organ administracji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne na żądanie strony lub z urzędu i już w fazie wszczęcia postępowania jest on obowiązany do dokładnego ustalenia treści żądania osoby wnioskującej.
W razie zaś powzięcia wątpliwości co do treści tego żądania winien jest przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające.
Organ gminy natomiast dopiero w uzasadnieniu decyzji z dnia
[...] o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu T. S. wraz z synami na pobyt stały w lokalu nr [...] w m. [...] wskazał, że informacje zawarte na formularzach zgłoszenia pobytu stałego T. S. oraz jej synów dotyczące przebywania w lokalu nie były zgodne z prawdą, a zatem czynność materialno-techniczna polegająca na zameldowaniu na pobyt stały została dokonana nieprawidłowo.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien dokładnie zbadać treść podania z dnia [...] i ustalić czego domaga się wnioskodawca - czy uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania T. S. wraz z synami D. i K., czy też ich wymeldowania.
W przypadku sprecyzowania przez wnioskodawcę swojego żądania jako wniosku o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania, organ winien rozstrzygnąć w materii prawidłowości tegoż zameldowania. Jeżeli zatem zgłoszone przy tej czynności dane budziły wątpliwości organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie celem ich wyjaśnienia. Jeżeli natomiast zostanie jednoznacznie ustalone, iż osoby te nigdy nie zamieszkiwały w danym lokalu to brak jest podstaw do prowadzenia rozważań na temat, czy spełniają przesłankę opuszczenia lokalu
w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Organ odwoławczy wskazał także, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, z którego jednoznacznie wynikałoby jaki podmiot dysponuje tytułem prawnym do lokalu nr [...] w m. [...], a co za tym idzie nie można ustalić kręgu stron niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć również osoby, które co prawda nie żądały czynności organu administracji publicznej, lecz postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. W niniejszej sprawie zaś nie zostały poczynione ustalenia w tej materii. Wprawdzie z wniosku K. K. z dnia [...] wynika, iż lokal nr [...] w m. [...] jest jej własnością, jednakże okoliczność ta nie została potwierdzona żadnym właściwym dokumentem.
Ponadto wątpliwości organu co do kwestii ustalenia stron niniejszego postępowania pogłębia wskazanie w decyzji Burmistrza zarówno jako wnioskodawcy jak i właściciela przedmiotowego lokalu – Z. K.. Wyjaśnienie tej kwestii pozwoli zatem na właściwe ustalenie stron postępowania w przedmiotowej sprawie.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez K. i Z. K. (skarga została zatytułowana "[...] ").
Skarżący wnieśli o wyjaśnienie zameldowania na ich posesji T. S.
i jej dzieci K. i D.. Pomimo wniosku strony, organy administracji nie podejmują decyzji o wymeldowaniu, więc zwracają się z prośbą do Sądu
o wyjaśnienie zameldowania i wymeldowanie T. S. i jej dzieci z ich posesji. Z kolejnego pisma skarżących skierowanego do Sądu można wnioskować, iż nie wiedzą oni co mają robić by załatwić sprawę. Z uzasadnienia decyzji Wojewody wynika, że nie został przedstawiony żaden dokument prawny tytułu własności tego lokalu, Urząd Miejski wydając nakaz płatniczy wie kto jest właścicielem gruntów i budynków w miejscowości [...] .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270
z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad
w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest więc upoważniony do załatwiania spraw w zastępstwie organów administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Stosownie do art.138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części albo gdy postępowanie
I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego.
Organ odwoławczy wykazał, że w toku postępowania naruszono art. 61 § 1 Kpa, wszczęto i prowadzono postępowanie w przedmiocie wymeldowania, a wydano decyzję o uchyleniu czynności materialnotechnicznej.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w postępowaniu nie zostały należycie wyjaśnione wszystkie okoliczności i w związku z tym postępowanie dowodowe należy uzupełnić w znacznym zakresie. Między innymi nie ustalono kto jest właścicielem mieszkania, w którym T. S. jest zameldowana, co uniemożliwia także prawidłowe określenie stron postępowania (dowody w tym zakresie winny znajdować się w aktach sprawy).
Badając decyzję wydaną w oparciu o art.138 § 2 Kpa Sąd sprawdza czy przy jej wydawaniu spełnione zostały przesłanki wynikające z tego przepisu, nie bada natomiast sprawy merytorycznie. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.138 § 2 Kpa.
Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę uzupełni materiał dowodowy, wyjaśni intencję wnioskodawcy i podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło